Cartoons & Fotoos

Shariawatch — Mon, 28 Nov 2005 16:28:00 GMT

Afbeeldingen van levende wezens worden binnen de Islam vaak afgekeurd, m.n. die van mensen omdat zulke beelden gemakkelijk tot afgoderij kunnen leiden, zoals in het verleden gebeurde bij afbeeldingen op graven. Daarop hebben vele schriftgeleerden uitzonderingen gemaakt. Zo ook de strenge, 18e eeuwse vernieuwer Ibn Abd al-Wahhab.

Hij vond afbeeldingen problematisch maar eigenlijk alleen voor zover deze worden misbruikt. Hij was geen voorstander van een totaal verbod, maar achtte moslims moreel gebonden dat misbruik te voorkomen. De Long-Bas, Wahabbi Islam (2004, p 167). Niettemin vermijdt de Islam in het algemeen afbeeldingen, zeker voor religieuze doelen.

In West-Europa bestaat een traditie van het vrije woord en de vrijheid van afbeelding, ooit zwaar bevochten op kerk en staat, thans in veel landen verankerd als de vrijheid van meningsuiting.

In Denemarken hoorde in oktober 2005 de cultureel editor van de grootste krant, Jyllands-Posten, van problemen rond de illustraties van een kinderboek over het leven van Mohammed, Islam's profeet. Men was te bang voor reakties van moslim radikalen. Hij besloot de nationale tolerantie te testen en nodigde cartoonisten uit de Profeet af te beelden in de krant.

De 12 cartoons, niet meer online bij de krant maar wel hier [Mohammed cartoons] of hier of hier, veroorzaakten een storm van protest. Krant en cartoonisten kregen doodsbedreigingen en bewaking, 5.000 Moslims demonstreerden en de ambasseurs van 11 Islamitische landen (Turkije, Saudi Arabia, Iran, Pakistan, Egypte, Indonesië, Algerije, Bosnië & Herzegovina, Libië, Morocco, en Palestina) eisten in een brief dat de minister-president de krant zou "straffen".

Een Deense imam, Raed Hlayhel uit Arhus (rellen) schoof de argumenten van 'vrijheid van pers' terzijde en noemde de publicatie een beleding voor elke Muslim ter wereld. (Dezelfde imam schokte een jaar eerder de Denen met een preek waarin hij zei dat Deense vrouwen door gedrag en kleding verkrachting uitlokten).

[Toevoeging 12 dec 05] Het verhaal krijgt een staart, nu de Organisatie van Islamitische landen, in vergadering bijeen in Mecca, de VN Hoge Comissaris voor de Mensenrechten hebben ingeschakeld, met het verzoek deze 'inbreuk' op de Islam (want godslastering) te corrigeren, "opdat de situatie niet uit de hand loopt". De secretaris-generaal van de OIC bracht naar voren dat "de kritieke oorzaken van radikaal Islamisme ook in West-Europa liggen, waar Islam en moslims in de media negatief worden afgebeeld en behandeld."

Bekijk het vertaalde Akkari-Laban dossier, waarmee Deense Muslims hebben gelobbyed in de Arabische wereld; zie hier voor een uitgebreid overzicht op Wikipedia van de hele controverse.

Godslastering in de Islam is een ruim begrip, het omvat elke ontkenning van een essentieel kenmerk van de Islam maar ook het tonen van disrespect, zoals het oneerbiedig behandelen van een Koran, het oneerbiedig bespreken van een der profeten is godslasterlijk. Wat het extra gecompliceerd maakt, is dat blasfemie in de Islam héél dicht bij 'geloofsafval' (apostasie) ligt, waarvoor alleen de keus bestaat tussen Islam of de dood. Beroemde voorbeelden zijn de schrijver Salman Rushdie, de schrijfster Taslima Nasareen uit Bangladesh en de Islamitisch rechtsgeleerde Nasr Abu Zeid uit Egypte, die al jaren in Nederland verblijft.

Het Mohammed Image Archive (door de eeuwen heen) of de Nederlandse mirror. Een dagelijks overzicht van politieke cartoons, van religieuze cartoons, van Amerikaanse cartoons over Islam. Bekijk op Memri TV: Iraanse tekenfilms (Windows Media Player); een artikel over Iran's tekenfilm industrie; en Iraanse opwinding over een 65 jaar oude cartoon. Een Palestijnse cartoonist: Baha Al-Bukhari, zijn boek "Al-Aqsa Uprising in Cartoons (Palestinian Perspective)" (pdf, 28 MB); Joe Sacco's Visual Account of Palestine.

Deze zaak staat niet alleen. In november 2005 werd in de Amerikaanse staat Illinois op een college (Harper College, Palatine) op protest van Moslim studenten een tentoonstelling van de Iranese fotograaf Amir Normandi over vrouwen weggehaald. Zijn werk met naaktfotoos zou vrouwen degraderen. De multimedia presentatie was notabene opgedragen aan Zahra "Ziba" Kazemi-Ahmadabadi en Theo van Gogh (zijn site / achtergronden moord), die beiden het leven lieten bij de verdediging van de mensenrechten.

vaste link