reading

Barbery / Elegant als een egel

freetrader — Sun, 13 Sep 2009 18:30:00 GMT

Hallo M,

Heb inmiddels Elegant als een Egel met veel plezier gelezen.

Ik ben altijd een beetje een slechte ontvanger van cadeaus: ik ben een tikkeltje te zenuwachtig dat ik niet goed reageer of een boodschap niet goed oppik of te lang de aandacht naar me toe trek. Ik had eerst 'engel' i.p.v. 'egel' gelezen en op je kaartje had ik niet gezien dat I er bijstond (bedankt, I). Kortom.

Tot mijn verrassing werd ik op enkele momenten echt geëmotioneerd. Bijvoorbeeld als Renée voor het eerst bij Kakuro komt en het stilleven ziet. Tot mijn verrassing omdat in eerste instantie Renée niet helemaal geloofwaardig overkomt met haar angst om 'ontdekt' te worden. Pas later in het boek wordt dat middels het trauma t.a.v. haar zus geloofwaardiger. Hoewel daar ook verschillen tussen de Franse en Nederlandse samenleving een rol zullen spelen. Nederland kent zulke conciërges niet en wordt ook het klassenverschil wellicht niet zo groot (de conciërge is minder een stereotype). Amerikanen lijken er al helemaal niets van te begrijpen als ik afga op de recensies op Librarything. Ondertussen identificeer ik me toch ook wel weer een beetje met Renée: Jongen uit de arbeidersklasse (há), mijn werk als onderduikadres en daarbij aardig snobistisch als het gaat om de veel diepzinniger boeken die ik lees (t.o.v. collega’s en de gemiddelde mens die je ontmoet). Terwijl daaronder een emotionele vulkaan sluimert (waarbij uiteindelijk toch mensen een rol spelen). Zie het maar eens consistent te maken allemaal!

Of filosofie nut heeft voor het dagelijks leven? Qua inhoud vaak nauwelijks geloof ik, maar wat mij betreft wel qua ruimheid van denken die je erdoor krijgt. Maar datzelfde geldt voor de literatuur denk ik. Of meer nog. Of moet je het dagelijks leven niet te nauw opvatten (en filosofie ook niet). Ikzelf ben bijvoorbeeld bepaald gelukkig met het feit dat ik de graaicultuur van de managers (ook in ons bedrijf tegenwoordig een issue) in verband kan brengen met de mimetische begeerte van Rene Girard. Om maar iets te noemen. Of dat iemand een verband legt tussen de regering Bush en wat er op Paaseiland is gebeurd. En zo is er veel meer denk ik. Ideeën die je blik op de wereld vormen, zodat je je niet helemaal verloren voelt ronddobberen.

Enfin, ik wil je bedanken voor het interessante en bij tijden hilarische boek. Hopelijk hoor ik nog eens jouw mening over deze onderwerpen.

Liefs en tot ziens, Jan

Koch / Het Diner

freetrader — Sun, 13 Sep 2009 14:17:00 GMT

Ik geloof niet dat dit boek over een moreel dilemma gaat, of dat Serge uiteindelijk verrassend de goede keuze in dit morele dilemma zou doen. Het gaat eerder over wat je doet om je gezin te beschermen als er een ramp plaats vindt, in een samenleving waarin moraliteit een achterhaald begrip is.

Voor dat laatste lijken me de bewerkingen van het filmpje op youtube te staan (met applaus ed.). En iedereen die daar wel eens kijkt, weet dat er genoeg van dit soort filmpjes te zien zijn. Boodschap: we leven in een samenleving die weinig medelijden met de zwakken heeft.

Daar doet de morele verontwaardiging via Opsporing Verzocht helemaal niets aan af. Het is lekker makkelijk om vanachter de TV moreel verontwaardigd te zijn: ook dat is eerder een vorm van geweld; jezelf eens goed opzwepen over de slechtheid van de wereld en een gevoel van gerechtvaardigde boodsheid krijgen.

Ik denk niet dat we echt nog geloven in schuld&boete en een samenleving waar de rechtvaardigen aan het langste eind trekken. Boete die inhoudt dat je zoon een paar jaar in een jeugdgevangenis terecht zou komen. Wie gelooft nou echt dat ie daar beter van zou worden? Ik denk dat er maar weinig mensen in mijn omgeving zijn die niet zouden denken dat daar een ander slag mensen thuis hoort en dat ze er zelf alles aan zouden doen om hun kroost eruit te houden.

Bij deze interpretatie is de presentatie van het geweld als veroorzaakt door een aantoonbare ziekte dan ook helemaal geen ontkrachting. Die ziekte staat voor een medicalisering van de persoonlijkheid; voor alles wat afwijkend is, wordt vroeg of laat wel een gen of iets anders chemisch/biologisch gevonden. Met als resultaat dat moraliteit betekenisloos wordt.

Daar komt nog bij dat mensen alleen een moreel bewustzijn kunnen ontwikkelen als ze de kans krijgen om zelf na te denken en met afwijkende meningen te komen (Kant / Verlichting: heb de moed je van je iegen verstand te bedienen). Maar als je dat doet, wordt er niet op argumenten ingegaan of de principiele vrijheid van denken, maar wordt je vader bij de rector geroepen, in een sfeer van politieke correctheid.

Kortom, of je nu wel of niet vind dat de samenleving voorbij goed en kwaad is, dit boek gaat m.i. in ieder geval niet over morele keuzes.

Angst vd vrijheid geplaatst

freetrader — Sat, 13 Dec 2008 15:40:00 GMT

Zojuist ook Erich Fromm, De angst voor de vrijheid, aan wikipedia toegevoegd. Iemand moet het doen tenslotte. Ben ik mee bezig i.h.k.v. een 'archeologie' of 'genealogie' van m'n politieke bewustzijn.

Iedereen heeft een politiek bewustzijn, de vraag is wat de bronnen ervan zijn, hoe het gevormd is en hoe het je denken vorm geeft en beperkt.

Wat zijn jouw bronnen voor je politieke bewustzijn?

Aravind Adiga, The White Tiger

freetrader — Sat, 13 Dec 2008 14:31:00 GMT

As a Booker Prize winner, there's no shortage on material on the book on the web. Here's a personal impression.

In the past i have had to work with Indian people. It was at a time our software development was off-shored. I got in touch with people from Chennai who had seen the latest Hollywood movies faster than you and I. And owned them on DVD as well. About the only time a cultural difference became explicit, was when we were in the home of a Dutch colleague who owned a big flatscreen TV that was quite visible from the street. The Indians wondered about the fact that it didn't get stolen immediately by passers by.

In contrast, Adiga writes about another India where slavery is a normal thing, where votes are bought by the rich and where insubordination results in the killing off of your family. Not such a nice sight.

Do you want to see it, i wonder?

Bijdragen Wikipedia

freetrader — Thu, 11 Dec 2008 19:59:00 GMT

Vertelde ik je al dat ik bijdroeg aan de Nederlanse Wikipedia?

Twee boekbesprekingen:

Peter Sloterdijk, Kritiek van de cynische rede

Jacques Monod, Toeval en onvermijdelijkheid

Wat heb jij te melden?

Only the rich are really thirsty

freetrader — Sat, 15 Mar 2008 16:47:00 GMT

Foreshadowing his later ideas, he (Milton Friedman) saw price controls as interfering with an essential signalling mechanism to help resources go where they are most valued. (http://en.wikipedia.org/wiki/Milton_friedman)

The signalling mechanism on the free market is the amount of money someone is prepared and able to pay for a product. It translates all ‘value’ into an amount of money. People who are starving value bread, but – according to free market theory - if they have no money they do not value it. Whereas on the other hand people who are already overweight but have the money to buy more bread do value it.

To put it short, on the free market goods do not flow to the place where they are most valued, but to where the most is paid for them. Anyone who refuses to acknowledge the difference between the two uses Orwellian doublethink and in my opinion does not deserve any Nobel Prize.

To wit, this is not mere fight over words. People who tell me that the free market mechanism should not be disturbed, are telling me that people who have needs but have no money to pay for them (or less than other people) may as well rot and die.

People need land to grow vegetables on them? Not really, because a multinational has bought the land to grow bio-energy on it. People need fresh water? Not really, because they can’t afford the prize the privatized company asks for it; only the rich are really thirsty. Your needs are only real if you can afford to pay for them.

Boeken gelezen in 2006

freetrader — Fri, 12 Jan 2007 20:07:00 GMT

(papers in italics)

Aldiss, B.	Earthworks
Ballard, J.G.	De zingende beelden
Banks, Iain	The Algebraist
Berlin, I.	Four Essays on Liberty
Biggle jr, L.	The fury out of time
Boon, Louis	Geschiedenis van de psychologie
Boucheron, B. du	Slangenkoers
Copleston, F.	History of Phil. Intro vol.4, Concl.vol.6
Cunningham, M.	Specimen Days
Decker, E.H.	Self-Organizing Systems
Dendermonde, Max	De wereld gaat aan vlijt ten onder
Egan, Greg	Permutation City
Foucault, M.	Nietsche, Genealogy, History (a.a.)
Freeman, M.	Death, Narrative Integrity and the radical challenge of self-understanding
Freeman, M.	Charting the narrative unconscious
Gaarder, J.	De Wereld van Sofie
Grunberg, Arnon	Tirza
Guerrerio,G.	Gödel
Haring, Bas	De ijzeren wil
Heilbroner, H.L.	The wordly philosophers
Kearny, R.	On Stories
Leach, E.	Claude Levi Strauss
Liss, David	The Coffee Trader
Lyotard, J.F.	Le Condition Postmoderne
Mills, Magnus	The restraint of beasts
Monod, J.	Toeval en onvermijdelijkheid
Naipul, V.S.	An area of darkness
Poel, Erik v.d.	Oliedom
Robinson, D.	Nietzsche and Postmodernism
Rosenboom, Thomas	Publieke Werken
Tolstoj, L.	De dood van Iwan Iljitsj
Viskovatoff, A.	Foundations of Niklas Luhmann's theory of social systems
Watson,P.	Grondleggers van de moderne wereld
Westerman, Frank	De Graanrepubliek

Monod, Jaques (1970) Toeval en Onvermijdelijkheid

freetrader — Mon, 17 Apr 2006 16:33:00 GMT

Proeve van een natuurfilosofie van de moderne biologie. Oorspr. Le Hasard et la nécessité

In zijn boek over systeem biologie legt Bernhard Palsson* de historische wortels voor de Systeem Biologie onder andere bij de ontdekking van het zogenaamde Lac Operon. Met deze ontdekking legde Monod samen met Jacob het mechanisme bloot waarmee in cellen de genetische informatie wordt omgezet in proteïnen. Ze kregen er de Nobel prijs voor. In Toeval en Onvermijdelijkheid gaat Monod in op de filosofische achtergrond en betekenis van deze ontdekking. Het is daarmee één van de eerste boeken in een inmiddels rijke traditie, waarin bijvoorbeeld ook de boeken van Richard Dawkins over The Selfish Gene en dat van Wilson over Sociobiology passen.

Levende wezens hebben volgens Monod de volgende drie karakteristieken: teleonomie, autonome morfogenese en onveranderlijke voortplanting.

Autonome morfogenese. Kunstmatige artefacten komen altijd tot stand door krachten van buiten af, die het voorwerp vorm geven. Bij levende cellen is daar geen sprake van; ze bouwen zich geheel onafhankelijk van krachten van buiten op.

Monod ‘toont aan’ dat teleonomie een objectief verschijnsel is, door een gedachtenexperiment met een computerprogramma te doen. Stel dat een computer van allerlei kunstmatige voorwerpen kan vaststellen dat er een doelgerichtheid aan ten grondslag ligt. Het kan bijvoorbeeld van een horloge vaststellen wat de bedoeling ervan is. Dan is er geen enkele reden om aan te nemen dat zo’n programma ook niet zou kunnen vaststellen wat de bedoeling van een cel is, namelijk zichzelf delen.

Deze teleonomie is enerzijds objectief vaststelbaar en anderzijds in tegenspraak met het kernstuk van de moderne (en dus post – Aristoteliaanse ) wetenschapsmethode – het objectiviteitsprincipe, dat stelt dat je geen wezenlijke kennis opbouwt als je verschijnselen alleen kan verklaren door naar planmatigheid te verwijzen. Deze tegenspraak ziet Monod als het centrale probleem in de biologie.

In Toeval en Onvermijdelijkheid gebruikt hij zijn ontdekkingen en die van de genetica en de evolutietheorie om te schetsen hoe deze teleonomie zuiver wetenschappelijk verklaard kan worden. Daarmee brengt hij tevens de definitieve slag toe aan de nog altijd bestaande ideeën over vitalisme.

Dat gedaan hebbende gaat hij nog een stap verder door erop te wijzen dat de moderne samenleving de vruchten van de wetenschap maar al te graag gebruikt. Maar terwijl de wetenschap alleen maar dankzij dat objectiviteitsprincipe groot heeft kunnen worden, blijven veel filosofieën, levensvisies en religies hangen aan ‘animistische’ ideeën, waarbij het objectiviteitsprincipe niet wordt aanvaard. Vaak wordt gesteld dat de geschiedenis een plan heeft (marxisme), of dat het universum zich ontplooit volgens een bepaald plan. Monod ziet een groot gevaar in de kloof tussen deze ideeën en het uitgangspunt van de wetenschap. De samenleving zou baat hebben bij een kennisethiek die het objectiviteitsprincipe respecteert, één die kennis en waarden niet door elkaar haalt.

*Palsson, B.O.(2006) Systems Biology. Properties of Reconstructed Networks

Peter Watson – 20ste eeuw

freetrader — Sun, 12 Mar 2006 16:53:00 GMT

Watson, Peter (2000) – Grondleggers v.d. moderne wereld. Een geschiedenis van de 20ste eeuw. Eerder uitgegeven als Wrede Schoonheid. Oorspronkelijk: A terrible beauty, USA.

Zojuist met veel plezier Peter Watson uitgelezen. Er is natuurlijk geen beginnen aan dit boek samen te vatten. Zeker voor de eerste driekwart van de 20^ste eeuw geeft het een behoorlijk overzicht over wat er zo allemaal gedaan en bedacht is aan cultuur, wetenschap en techniek. Meer zou je in 800 bladzijden niet kunnen doen en zeker niet als je het zo leesbaar wil houden als het boek van Peter Watson is. Dat is in ieder geval één van de grote prestaties van het boek; het leest als een trein. Ik kan dit boek van harte aanbevelen. Het heeft op diverse punten mijn inzicht verbeterd, verdiept en zeker de chronologische volgorde van verschillende ideeën helderder gemaakt. Daarnaast is het een rijke bron om uit te putten voor vérder lezen.

Onvermijdelijk ga je natuurlijk tóch kijken naar omissies. Zo vanaf de zeventiger jaren wordt de behandeling van de verschillende onderwerpen grotendeels wel wat erg oppervlakkig en soms willekeurig. Dat is onvermijdelijk denk ik. Ook wordt de aandacht steeds meer op de VS gericht. Wat ook nog overkomelijk is. Watson blijft daarbij wel erg georiënteerd op het universitaire leven en de wetenschap en minder op bredere ontwikkelingen in de samenleving en de analyse daarvan. Dat er in de zeventiger jaren een ecologische denkrichting is ontstaan of dat er zoiets als New Age is ontstaan, krijgt geen aandacht, terwijl de maatschappelijke impact en relevantie daarvan toch niet gering is. Zijn aandacht voor ecologie /milieu blijft steken bij het Rapport v.d. Club van Rome en Rachel Carson’s Silent Spring. Geen woord over het gat in de ozon laag, het broeikaseffect en ook niet over globalisering, het neoliberalisme of neoconservatisme. Hoofdstuk 36 van de 42 gaat voor het laatst over economie (VS), de rassenproblematiek e.d. De rest van de hoofdstukken gaan over postmodernisme, wetenschap, literatuur en ontwikkelingen aan de universiteiten.

Dat hangt samen met zijn uiteindelijke conclusie en visie voor de 21^ste eeuw. Hij stelt zich ferm op een anti - religieus standpunt, waarna hij erop wijst dat de wetenschap steeds meer met één samenhangend verhaal over de mensheid komt (waarin evolutie een belangrijke rol speelt). ‘Door iets te bieden dat we allemaal gemeen hebben, een schets van een historisch / intellectuele canon, kunnen we een begin maken met onze resterende problemen het hoofd te bieden’. Het lijkt mij een bijzonder magere basis om de uitdagingen van de 21^ste eeuw mee aan te gaan; ik zie niet hoe je hier inspiratie uit zou kunnen halen om over de gevolgen van globalisering, toenemende macht van de multinationals en financiële instellingen, milieu, energie en grondstoffen problematiek, fundamentalisme en terrorisme na te denken.

Het is een bijzonder onbevredigend einde van het boek; alsof Watson de stand van zaken in de wereld niet echt goed doorheeft. Zou het een symptoom zijn voor het culturele- en intellectuele leven in VS?

Science and Technology Studies - een paar boeken

freetrader — Wed, 15 Feb 2006 21:27:00 GMT

Tja, wie wil er nu niet af en toe eens wat over wetenschapsfilosofie en aanverwanten lezen? Jij bent toch zeker ook wel benieuwd hoe wetenschappelijke kennis tot stand komt, gerechtvaardigd wordt en of die kennisclaim nou eigenlijk wel zo houdbaar is?
Dit zijn in elk geval een paar leuke waar ik me goed mee heb vermaakt.

Herman Koningsveld - Het verschijnsel wetenschap
(2de hands, Slegte). Generaties studenten zijn hiermee grootgebracht maar nog steeds errug leuk. Houdt wel op bij The Structure of Scientific Revolutions, dat vanaf de zestiger jaren zorgde voor een revolutie in de wetenschapsfilosofie (meer gericht op de praktijk van wetenschap).

Sergio Sismondo - An introduction to science and technology studies
Leerboek voor undergraduates met het laatste nieuws op dit gebied. Goed leesbaar overigens. Wel wat oppervlakkig op filosofisch gebied.

Barnes, Bloor, Henry - Scientific Knowledge. A sociological analysis
De heren zijn beroemd en van het 'sterke' programma in de wetenschapsfilosofie: alle wetenschap is sociologisch verklaarbaar. Vraagt wel wat meer op filosofisch gebied.

Lynn White jr. - Medieval Religion and Technology
Serie essays van een deskundige op het gebied van de geschiedenis van de techiek die je een andere kijk op de middeleeuwen zullen geven. Ik houd wel van titels als 'Medieval Engineering and the Sociology of Knowledge'. Overigens is ie in de grote mensenwereld vooral erg bekend geworden door iets over het verband tussen christendom en de milieu crisis te zeggen. De meeste andere boeken verwijzen overigens eerder naar Medieval Technology and Social Change (lees vooral het excerpt).

Paul Feyerabend - Against Method
Anarchie als wetenschapsmethodiek, in het voetspoor van 'The Structure'. Gewoon leuk om te lezen, veel inzichten en mind teasers.

Storig - Geschiedenis van de wetenschap in de 19de eeuw

Gewoon leuk om te lezen (leuker dan z'n Geschiedenis van de Filosofie). De deeltjes over Oudheid-Middeleeuwen en Middeleeuwen-19de eeuw heb ik nog niet gelezen.

Over de meeste van deze figuren - en trouwens ook over STS zelf - is wat te vinden in de wikipedia.