Hallo M,

Heb inmiddels Elegant als een Egel met veel plezier gelezen.

Ik ben altijd een beetje een slechte ontvanger van cadeaus: ik ben een tikkeltje te zenuwachtig dat ik niet goed reageer of een boodschap niet goed oppik of te lang de aandacht naar me toe trek. Ik had eerst 'engel' i.p.v. 'egel' gelezen en op je kaartje had ik niet gezien dat I er bijstond (bedankt, I). Kortom.

Tot mijn verrassing werd ik op enkele momenten echt geëmotioneerd. Bijvoorbeeld als Renée voor het eerst bij Kakuro komt en het stilleven ziet. Tot mijn verrassing omdat in eerste instantie Renée niet helemaal geloofwaardig overkomt met haar angst om 'ontdekt' te worden. Pas later in het boek wordt dat middels het trauma t.a.v. haar zus geloofwaardiger. Hoewel daar ook verschillen tussen de Franse en Nederlandse samenleving een rol zullen spelen. Nederland kent zulke conciërges niet en wordt ook het klassenverschil wellicht niet zo groot (de conciërge is minder een stereotype). Amerikanen lijken er al helemaal niets van te begrijpen als ik afga op de recensies op Librarything. Ondertussen identificeer ik me toch ook wel weer een beetje met Renée: Jongen uit de arbeidersklasse (há), mijn werk als onderduikadres en daarbij aardig snobistisch als het gaat om de veel diepzinniger boeken die ik lees (t.o.v. collega’s en de gemiddelde mens die je ontmoet). Terwijl daaronder een emotionele vulkaan sluimert (waarbij uiteindelijk toch mensen een rol spelen). Zie het maar eens consistent te maken allemaal!

Of filosofie nut heeft voor het dagelijks leven? Qua inhoud vaak nauwelijks geloof ik, maar wat mij betreft wel qua ruimheid van denken die je erdoor krijgt. Maar datzelfde geldt voor de literatuur denk ik. Of meer nog. Of moet je het dagelijks leven niet te nauw opvatten (en filosofie ook niet). Ikzelf ben bijvoorbeeld bepaald gelukkig met het feit dat ik de graaicultuur van de managers (ook in ons bedrijf tegenwoordig een issue) in verband kan brengen met de mimetische begeerte van Rene Girard. Om maar iets te noemen. Of dat iemand een verband legt tussen de regering Bush en wat er op Paaseiland is gebeurd. En zo is er veel meer denk ik. Ideeën die je blik op de wereld vormen, zodat je je niet helemaal verloren voelt ronddobberen.

Enfin, ik wil je bedanken voor het interessante en bij tijden hilarische boek. Hopelijk hoor ik nog eens jouw mening over deze onderwerpen.

Liefs en tot ziens, Jan

Ik geloof niet dat dit boek over een moreel dilemma gaat, of dat Serge uiteindelijk verrassend de goede keuze in dit morele dilemma zou doen. Het gaat eerder over wat je doet om je gezin te beschermen als er een ramp plaats vindt, in een samenleving waarin moraliteit een achterhaald begrip is.

Voor dat laatste lijken me de bewerkingen van het filmpje op youtube te staan (met applaus ed.). En iedereen die daar wel eens kijkt, weet dat er genoeg van dit soort filmpjes te zien zijn. Boodschap: we leven in een samenleving die weinig medelijden met de zwakken heeft.

Daar doet de morele verontwaardiging via Opsporing Verzocht helemaal niets aan af. Het is lekker makkelijk om vanachter de TV moreel verontwaardigd te zijn: ook dat is eerder een vorm van geweld; jezelf eens goed opzwepen over de slechtheid van de wereld en een gevoel van gerechtvaardigde boodsheid krijgen.

Ik denk niet dat we echt nog geloven in schuld&boete en een samenleving waar de rechtvaardigen aan het langste eind trekken. Boete die inhoudt dat je zoon een paar jaar in een jeugdgevangenis terecht zou komen. Wie gelooft nou echt dat ie daar beter van zou worden?  Ik denk dat er maar weinig mensen in mijn omgeving zijn die niet zouden denken dat daar een ander slag mensen thuis hoort en dat ze er zelf alles aan zouden doen om hun kroost eruit te houden.

Bij deze interpretatie is de presentatie van het geweld als veroorzaakt door een aantoonbare ziekte dan ook helemaal geen ontkrachting. Die ziekte staat voor een medicalisering van de persoonlijkheid; voor alles wat afwijkend is, wordt vroeg of laat wel een gen of iets anders chemisch/biologisch gevonden. Met als resultaat dat moraliteit betekenisloos wordt.

Daar komt nog bij dat mensen alleen een moreel bewustzijn kunnen ontwikkelen als ze de kans krijgen om zelf na te denken en met afwijkende meningen te komen (Kant / Verlichting: heb de moed je van je iegen verstand te bedienen). Maar als je dat doet, wordt er niet op argumenten ingegaan of de principiele vrijheid van denken, maar wordt je vader bij de rector geroepen, in een sfeer van politieke correctheid.

Kortom, of je nu wel of niet vind dat de samenleving voorbij goed en kwaad is, dit boek gaat m.i. in ieder geval niet over morele keuzes.