My life

Een illegale nederlander

PjotR — Fri, 09 Dec 2005 17:16:00 GMT

Het verhaal van een “illegale”, blanke Nederlander, op pad met een Polaroid camera in de aanslag, om kroegbezoekers te “terroriseren” met de vraag “do you want a picture?”

Enige tijd terug kwam Nadeem een tikkeltje bleek de kroeg ingelopen. Het was niet de kou die de bleke kleur rond z’n neus had veroorzaakt. Ik bood Nadeem een stoel aan en vroeg ‘m of hij iets wilde drinken en eten. Bescheiden als altijd vroeg hij slechts om een kopje thee. De meestal optimistische Nadeem was duidelijk niet in z’n hum. Z’n inkomsten waren de laatste tijd heftig gekelderd waardoor hij niet langer in zijn primaire levensbehoeften kon voorzien.

Nadeem’s verhaal lijkt niet al te veel af te wijken van 600.000 andere huishoudens die in ons rijke landje onder de armoedegrens leven. Nadeem leeft echter niet alleen ver onder de armoedegrens, hij is ook nog eens een illegale Medelander. Een wereldburger uit een derde wereld land die z’n huis en haard heeft verlaten in de hoop een beter bestaan in Nederland op te kunnen bouwen. Nadeem is weliswaar illegaal maar verdient z’n centjes op een eerlijke manier. Hij steelt geen tasjes van oude dametjes, slaat geen autoruitjes in om er met de autoradio of andere achteloos achtergelaten spullen vandoor te gaan, ook maakt hij geen misbruik van ons sociale stelsel, hij is immers illegaal en heeft nergens recht op.

Nadeem maakt lange uren, zeven dagen in de week. Vaak op uren waarop wij, legalen, veelal knus thuis of met vrienden in de kroeg onze vrije tijd doorbrengen. Op die uren komt Nadeem uit z’n illegaal gehuurde, veel te kleine en veel te duur “huizenmelkers-kamertje” tevoorschijn om, gewapend met z’n Polaroid, ons te “terroriseren” om ons tegen geringe betaling te mogen vereeuwigen op onze meest gezellige momenten. Ja, Nadeem is die licht gekleurde Aziatische man die een Polaroid camera onder onze neus duwt en vaak in gebroken Engels vraagt; “Do you want a picture?”

Sinds de komst van het mobieltje met ingebouwde camera wil haast geen mens meer een Polaroid foto van Nadeem afnemen. Als Nadeem met z’n Polaroid camera in de aanslag een kroeg binnentreedt, laten de meeste mensen hun mobieltje met ingebouwde camera al zien en wijzen ze op de hoge beeldkwaliteit van enige miljoenen pixels, zodat de Polaroid, met aanhangsel Nadeem, indirect naar de uitgang wordt verwezen.

Onder het genot van z’n dampende bakje thee, kon Nadeem z’n verhaal kwijt. Ik vroeg hem of ik zijn Polaroid camera voor een uurtje mocht lenen om zelf te kunnen ervaren hoe moeilijk het zou zijn om een paar Polaroid foto’s te slijten. Ik kreeg de kostprijs en zijn bescheiden winstmarge van één Polaroid foto te horen en ging op pad. In de kroeg aan de overkant van de straat was het druk, meer dan druk. Genoeg potentiële afnemers van een foto, dacht ik hoopvol en stapte binnen.

Direct bij de entree stond het al stampvol en het eerste groepjes jongens sprak ik aan. “Willen jullie een foto?”, m’n Polaroid omhoog houdend. De drie jongens keken me verbaasd aan alsof ze me niet begrepen hadden. Nogmaals vroeg ik; “Willen jullie op de foto ..... zodat jullie morgenmiddag nog een geheugensteuntje hebben waar jullie in godsnaam die kater opgelopen hebben?” De drie begonnen te lachen. “Dit is een geintje”, gapte er eentje. De andere dacht dat ik een vrijgezellenfuif had en de laatste vroeg waar de televisiecamera was die dit alles opnam. Ik antwoordde hen dat ik hier als illegaal was en dat ik dit als verdiensten deed om m’n eten en onderdak bij elkaar te schrapen. Ze keken me al lachend met een tikkeltje ongeloofwaardige blik aan.

Ik wurmde me langs deze overdonderde jongens en zag een stelletje op de hoek van de bar zitten. Ze waren heftig in gesprek en ik duwde m’n camera tussen hun gezichten in en vroeg kort, krachtig maar vriendelijk; Foto?” De jongen keek niet op of om en zei alleen maar “oprotten!” Het meisje keek wel even op. Dat was voor mij genoeg aanleiding om haar te vragen of zij deze jongen al lang kende. Ze antwoordde twijfelend “jjjja” waarop ik haar met een brede glimlach vroeg of zij zeker wist of ze met zo’n botte boerenlul de rest van haar leven wilde slijten? Toen kreeg ik eindelijk de aandacht van de jongen in de vorm van een nogal boosaardige blik. Zijn kwaadheid sloeg al snel om in een verwonderde blik toen hij zag dat een kaaskop de Polaroid hanteerde. Ik maakte hem duidelijk dat als hij mij niet met respect behandelde, ik hem toch op diezelfde manier van repliek mocht dienen. Hij verexcuseerde zich en zei dat hij dacht dat ik weer zo’n lastige illegaal was die een polaroid probeerde te slijten. Ik bevestigde hem inderdaad dat ik zo’n illegaal was, en wel een Nederlandse illegaal. Ik vertelde kortweg het levensverhaal van Nadeem in m'n persoonlijke variant aan hem, de ineenzakking van de markt van Polaroid foto’s door de mobieltjes met camera’s en hoe moeilijk het was om een paar centjes te kunnen verdienen op een eerlijke manier. Hij toonde begrip voor het verhaal en beloofde beterschap om deze “illegalen” voortaan wat anders te bejegenen. Ik probeerde nog wat centen uit z’n zak te kloppen en hem een foto aan te smeren maar begreep ook wel dat deze les hem waarschijnlijk al genoeg gekost had, misschien zelfs z’n vriendin, gezien haar wulpse blik naar mij, en liet ‘m verder met rust.

Op naar de volgende fotogenieke kroeglopers! Van menig kreeg ik een overduidelijk handgebaar dat zij niet gediend waren van mijn aangeboden diensten zonder ook maar een woord gewisseld te hebben. De drie jongens kwam ik bij de ingang weer tegen om mijn weg te vervolgen naar achteren in de overvolle kroeg. Bij het passeren kreeg ik een schouderklopje van de drie maar ze wilden nog steeds geen foto.

Twee meisjes en twee jongens stonden met z’n vieren in het midden van het gangpad. Ik introduceerde mij kort: “Illegale Nederlander biedt hoogwaardige, kunstzinnige direct-klaar foto’s aan, willen jullie een kunstwerkje?” Het antwoord was onverwacht “ja” maar er zat een voorwaarde aan. Ze wilden samen met mij op de foto. Een gewillige andere fotograaf was snel gevonden en de eerste centjes voor Nadeem waren binnen. Zelfs twee euro meer dan de vraagprijs kreeg ik in m’n handen gedrukt plus een pilsje en ik had niet eens de camera bediend! Ik moest wel onder het genot van een biertje m’n verhaal vertellen wat ik als Nederlander met een Polaroid in een kroeg deed. Gelukkig studeerde één van de meisjes antropologie en kon ze zich aardig inleven in de situatie en de positie van illegalen, zowel hier als waar ze vandaan kwamen. Ze vroeg me of zij het ook even mocht proberen. Ik gaf haar de Polaroid en vertelde haar dat ze waarschijnlijk meer succes zou hebben dan ik. Zij was immers jong en aantrekkelijk, ik had aanzienlijk meer rimpels en was ook nog eens van het mannelijk geslacht. Tegen een meisje zouden ze toch minder vlug nee zeggen en ik hoopte op een topverkoop zodat Nadeem de rest van de avond vrij kon nemen. De antropologe verdween met de Polaroid in de massa. Net nadat ik het laatste slokje van m’n biertje had genuttigd kwam de antropologe terug. Ze had geen één foto weten te verkopen en vertelde dat ze zich toch wat geneerde en daardoor het leuke verkooppraatje miste en mij graag weer aan de slag zag gaan.

Ik pakte de camera en bedankte haar voor de poging en wilde op zoek naar de volgende slachtoffers. De jongen die zich net als fotograaf vrijwillig aangewezen, opgeofferd had, tikte op m’n schouder. Hij wilde ook wel op de foto maar niet alleen. Ik was weer de pineut. Samen met hem ben ik op het gevoelige materiaal vastgelegd door de antropologe de ontspanknop te laten hanteren en ze wist tevens de financiën op een charmante en daardoor meer winstgevende wijze af te handelen. Ik betaalde haar op mijn beurt in natura met een dikke kus op haar wang!

Achter in de kroeg spotte ik een groot aantal meiden. Om wat geloofwaardiger als illegale, mislukte Nederlander over te komen knoopte ik de knoopjes van m’n overhemd in daarvoor niet bestemde knoopsgaatjes waardoor m’n overhemd niet geheel correct meer zat. Smeerde wat water door m’n haar, streek het stijl achterover zodat er een, voorzover dat al mogelijk was, wat minder aantrekkelijk kapsel overbleef, en stapte op de groep af. Het duurde even voor ik hun aandacht had en begon toen te vertellen dat m’n hele legale en illegale leven totaal mislukt was en dat ik nu trachtte wat te verdienen door foto’s te verkopen. Schoorvoetend en een beetje overdonderd gingen ze akkoord. Toen ze na enig schuifwerk met z’n allen bij elkaar in het vizier van de Polaroid pasten maakte ik nog even de opmerking dat ik niet kon garanderen dat de foto ook daadwerkelijk zou lukken. Ik was immers DE mislukkeling en ook m’n foto’s mislukte nog wel eens. “Dan betalen we niet, we willen wel een gelukte foto”, riep er eentje. Ik vertelde ze toen dat een gelukte foto extra zou kosten en wel het drievoudige van de prijs die we eerder overeengekomen waren. Ze voelden zich duidelijk genaaid en begrepen niet dat ik maar een spelletje met ze speelde. Één van de meisjes vroeg mij waarom ik dan het drievoudige wilde hebben. Ik legde haar uit dat ook een goede en gerenommeerde fotograaf uit een rolletje van 36 opnames er maar al te vaak één of hooguit twee goede opnames wist te slepen. Ik vroeg ze nog of ze nog nooit een fotoshoot hadden meegemaakt voor een portfolio. Na enig gesputter gingen ze alsnog akkoord met het drievoudige bedrag en ik schoot één foto, warmde deze even op aan mijn lichaam om de chemische reactie van het Polaroid materiaal wat te bespoedigen en overhandigde die ene foto met de mededeling dat hij méér dan gelukt was en dat dat dan negen euro was. Nu had ik ze echt op de kast want ze wilden nog twee foto’s, dat was volgens hen de afspraak. Ik wees ze er op dat er net toch duidelijk overeengekomen was dat er een gelukte foto geleverd diende te worden en dat was gebeurd, het bewijs tonende. Ik zag de verbouwereerde gezichten en wilde hun gezellig avondje uit niet al te veel verstoren. Ik vertelde ze het ware verhaal waarom ik nu achter deze camera stond en dat ze mij slechts drie euro’s hoefden te betalen voor die ene gelukte foto. Tevens gaf ik aan wat Nadeem maar al te vaak meemaakte en dat hij door menig kroegganger genaaid werd door hem of niet te betalen of door te zeggen dat ze de foto niet goed gelukt vonden en slechts de helft wilden betalen. Ik had de meiden slechts een koekje van eigen deeg gegeven. Een heftig gelach ging door de kroeg. Achter mij had een ware schare van toeschouwers het spontane toneelstukje gade geslagen en de meiden zagen toen pas de lol er van in.

Ik kreeg nog een pilsje in m’n handen gedrukt van een andere bezoeker van de kroeg en van de leuke antropologe ontving ik nog een complimentje voor het heerlijke en leerzame entertainment. Er was een dik uur verstreken na dat ik de eerste voet in deze kroeg had gezet om als illegale Nederlander Polaroid foto's te gaan verkopen. Ik had met heel veel lullen slechts drie foto’s weten te verkopen en had twee biertjes voor nop gekregen. Niet bepaald een hoog rendement voor een uur werken. "Daar zal Nadeem niet blij mee zijn", dacht ik. Ik weet dat z’n huur voor een miezerig kamertje rijkelijk hoog is. Ook moet hij nog wat eten en drinken. Om die bedragen voor een minimum aan bestaan bij elkaar te schrapen moet Nadeem vele uurtjes werken als hij net zo slecht zou verkopen als ik. Ik dacht wel even een zooi foto’s te verkopen door een ieder met m’n snelle babbel te overdonderen maar dat viel reuze tegen. In dat ene uurtje heb ik veel bewondering voor deze hardwerkende illegalen gekregen door me slechts een moment te verplaatsen in hun situatie.

In de kroeg, waar ik Nadeem had achtergelaten, kwam ik met de schamele opbrengst van een uur werken terug. Ik overhandigde Nadeem de camera en de paar eurootjes die ik had opgehaald, vermeerderd met de twee gratis biertjes in cash, die ik had gekregen in de kroeg aan de overkant. Nadeem was meer dan gelukkig. Naast deze paar euro’s hadden twee goede en lieve vrienden van mij, Thomai en Peter, een inzameling voor Nadeem in de kroeg gehouden. Nadeem had die avond al een paar uur gewerkt en nog geen cent verdiend. Nu had hij opeens weer een paar euro op zak. Ondanks dat het zowat twaalf uur ’s nachts was ging Nadeem toch weer op pad met z’n Polaroid. Hij kon nog tot een uur of vier in de nacht proberen wat meer centjes bij elkaar te sprokkelen om aan zijn verplichtingen zoals de toren hoge huur te voldoen. Ik vraag mij wel eens af of wij, de inwoners van dit rijke Westen, echt geen verplichtingen hebben naar deze hardwerkende illegale Medelanders! Laten we in ieder geval de verplichting aangaan om wat meer respect en empathie aan hen, die zogenaamde illegalen, te tonen, dan zijn we volgens mij al een forse stap verder.

Reclamespot: Met reclame valt niet te spotten

PjotR — Sun, 11 Sep 2005 17:17:00 GMT

Reclamespot: Met reclame valt niet te spotten!

Een Nee Nee sticker zit op m’n brievenbus. Het spamfilter staat op scherp. De mute-knop van m’n televisie snel gevonden als er weer een paar luttele decibelletjes meer dan het gewoonlijke volume, een schreeuwende reclame via de beeldbuis de huiskamer wordt in gestrooid. Elke “persoonlijk” geadresseerde envelop met ongevraagde reclame-rotzooi heb ik een tijdje retour gestuurd .... plus wat van mijn rotzooi uit mijn prullenbak - bij voorkeur bederfelijke waar – alles samen gepropt in de beperkte ruimte van de ongevraagd ontvangen envelop. De envelop voorzag ik van de tekst: “Retour afzender! Ik wil jullie rotzooi niet, zijn jullie soms geïnteresseerd in die van mij?” Het werkte afdoende en ik krijg nu aanzienlijk minder geadresseerde reclame-muk. Geen ruimte of middel wordt onbenut gelaten. De reclamezuilen langs de wegen reiken torenhoog naar de hemel. Zelfs mensen zijn met hun van logo’s voorziene kleding niet meer dan wandelende reclamezuilen geworden. Als gekheid heb ik ooit geopperd de daklozen te voorzien van gerenommeerde outdoor kleding, wat zou een betere reclame zijn voor dat product? Tot mijn verbazing las ik onlangs dat er een fabrikant enkele daklozen had voorzien van hun merkkleding, voorzien van een extra groot logo op de rug. In ieder geval hebben die paar daklozen er goede, winddichte en regenbestendige kleding aan overgehouden! Overal worden we geconfronteerd met reclame. Waar is er nog ruimte om onze eigen dromen te dromen? Met grote zand-stempels rollen ze reclameboodschappen in maagdelijke stranden. De projectie van reclameboodschappen op laaghangende wolken hangt ons letterlijk en figuurlijk boven het hoofd, de overheden zullen daar eerdaags ook wel voor zwichten.

In mijn werkzame media-leven heb ik geprobeerd weerstand te bieden, ook al kon ik beroepshalve soms slechts bij vergaderingen aanschuiven en hooguit een kritisch geluid laten horen, geluisterd werd er niet echt, de vergaderingen leken meer op schijnvertoningen, de kaarten al geschud. Omzetten en rendementen moeten gehaald worden en een reclame leugentje om bestwil (.... ten gunste van de groot kapitaal bezitters en de aandeelhouders) is hun business en geen enkel probleem. Geregeld ervoer ik alleen al het deelnemen aan een vergadering als een vorm van collaboratie.

Als je alleen al aan hun tafels gaat zitten, in hun morbide geklimatiseerde marmeren zalen, neem je deel aan de algehele hersenspoeling. Hun oorlogsvocabulaire verraadt ze: ze hebben het over campagnes, over doelen en targets, over strategieën, over impact. Zij plannen doelstellingen, een eerste golf een tweede golf. Zij zijn bang voor een verrassingsaanval van de concurrent, zij weigeren zich onder de voet te laten lopen of ingelijfd te worden. Ondernemingen nummeren het jaar in dertien perioden van vier weken: ze hebben het niet over '1 april' maar over 'P4 W1'! Dat zijn gewoon militairen, die bezig zijn de Derde Wereldoorlog te voeren!

Sta mij toe in herinnering te brengen dat als de reclame een techniek is voor cerebrale intoxicatie, uitgevonden door de Amerikaan Albert Davis Lasker in 1899, zij vooral met veel doeltreffendheid is ontwikkeld door een zekere Joseph Goebbels in de jaren 30 van de twintigste eeuw, met als doel het Duitse volk ertoe over te halen alle joden te verbranden. Goebbels had zijn sporen verdiend als ideeënman en als redacteur: DEUTSCHLAND ÜBERALLES, EIN VOLK, EIN REICH, EIN FÜHRER, ARBEIT MACHT FREI... Dat moet je vooral voor de geest houden: met reclame valt niet te spotten.

Een nee nee of nee ja sticker bestellen, kijk hier voor meer info.

Anders leren kijken: lessen van een blinde

PjotR — Thu, 08 Sep 2005 14:45:00 GMT

Over de hekjes van het leven springen heb ik letterlijk en figuurlijk geleerd in de tijd dat ik wat bijverdiende als postbode tijdens mijn schooljaren. Het zetten van de post gebeurde toen nog met het handje. Je kreeg alle post voor je wijk ongesorteerd in één of meerdere grote zakken aangeleverd. Vervolgens begon je de post allereerst op straatnaam en daarna op nummer te sorteren. Daarmee voorkwam je dat je niet als een kip zonder kop door een wijk aan het struinen was en meer dan één keer op dezelfde dag over hetzelfde tuinpad moest lopen of over hetzelfde hekje moest springen om bij een al eerder bezochte brievenbus uit te komen.

Op deze zaterdagse bijverdienste had ik lange tijd m’n eigen vaste wijk. Op een dag had ik een dik en onhandelbaar pakketje voor één van de mensen in m’n wijk. Aangekomen bij de deur, waar ik normaliter de brieven gewoon door de brievenbus kon laten glijden, wilde ik aanbellen omdat het dikke pakket niet door de brievenbus paste. M’n vinger ging richting deurbel maar voordat ik deze aangeraakt had ging de deur al langzaam open. Er stond een wat oudere man in de deuropening en hij groette mij vriendelijk. Ik beantwoordde zijn groet met een glimlach, vertelde hem dat ik een nogal ongewoonlijk dik pakket voor ‘m had en reikte het pakketje aan. Zijn handen bleven waar ze waren, de ene parallel langs zijn lichaam en de andere aan de deur. Ik maakte nog een geintje en zei; “als u het niet wilt hebben dan neem ik het wel weer mee”. De man verexcuseerde zich en zijn hand bewoog zich om het pakketje in ontvangst te nemen. Een pakketje aan iemand geven lijkt op zich niet moeilijk maar het was even zoeken -voor hem en voor mij- om het poststuk van hand tot hand te doen gaan. Pas toen merkte ik dat de man blind was. “Sorry” zei ik. “Ik wist niet dat u blind was”, floepte er uit. De man knikte licht z’n hoofd, glimlachte en antwoordde; “geeft niet, dat gebeurt wel vaker.”

De zaterdagen kwamen en gingen. Op een (zater)dag had ik wederom een dik pakket voor de blinde man. Aanbellen was wederom niet noodzakelijk, de deur ging open alsof hij mij verwachtte. Toch bleef het de tweede keer ook weer lastig om het pakket van hand tot hand te laten gaan. Bij twee ziende mensen gaat deze simpele handeling onbewust door de oog-hand coördinatie. Tussen een blinde en een ziende is alles wat zo normaal lijkt niet meer zo vanzelfsprekend. Deze laatste kleine zinsnede lijkt nu onbelangrijk maar de ontmoeting met deze man zou mij veel meer duidelijk gaan maken. Na wat meerdere pakketjes afgeleverd te hebben voelden we elkaar bijna blindelings aan, ging de overdracht zoals bij twee ziende mensen, bijna “natuurlijk” en kwam er wat meer interactie dan het gebruikelijke sociale begroeten en het uiteindelijke doel van het korte bezoekje, het pakketje overhandigen.

Op een ochtend vroeg ik de man hoe hij wist dat ik er aan kwam, zonder dat ik de deurbel ook maar hoefde te beroeren. Hij vertelde mij dat hij vaak wist wie de persoon was die richting zijn deur bewoog en dat ik één van de weinige geregelde bezoekers was die over z’n hekje heen sprong, de meeste bezoekers deden het hekje open en ik was daarmee wel heel makkelijk herkenbaar. Hij vroeg of ik zin in een bakje koffie had en bewoog zich al van de deur af om mij binnen te laten. Als parttime postbode kom je zo’n uitnodiging wel eens tegen maar niet al te vaak. Omdat je als postbode vroeg je bed uit moet en het werk ook niet echt geestverruimend te noemen valt, is zo’n bakje leut een welkome opkikker om de dag een beetje wakker door te komen dus was mijn antwoord “graag!”

M’n voeten vegend, het pakketje onder m’n arm, sloot ik de voordeur en liep achter de man aan richting keuken. Ik begreep dat er geen koffie gereed stond, dat het nog gezet moest worden en bood de man aan te helpen. “Dat is niet nodig, ik red me wel. Zoek maar een gemakkelijke stoel in de huiskamer uit, ga lekker zitten, geef je voeten even rust want jij moet nog wel een tijdje op je benen staan om de rest van de post te bezorgen.”

Voordat ik mij in een stoel kon nestelen, moest ik eerst een plekje voor de post voor de mensen achter de andere brievenbussen zien te vinden en het dikke pakket onder m’n arm kwijt zien te raken om een beetje comfortabel te kunnen zitten. Nog voordat ik een plekje had gevonden kwam de man de kamer in lopen en zei dat ik de post wel op de salontafel mocht leggen. Hij wees me een grote fauteuil aan en zei dat die stoel de meest comfortabele in het huis was en dat dat de aangewezen plek voor de bezorger van zijn post was. Ik sprak ‘m niet tegen, schoof de post op de tafel en plantte m’n achterwerk in het zachte kussen van de stoel.

Ik hoorde het koffieapparaat al pruttelen, snoof de aromatische geur van de koffie al en zei: “dat heeft u snel gedaan.” Hij vertelde dat hij alles al klaar had staan, dat hij zelf al van plan was koffie te gaan drinken en dat het dus alleen een kwestie was geweest om de aanknop van de machine te vinden. Het gesprek kwam snel op gang en al vlug kreeg ik antwoord op een niet gestelde vraag dat de dikke postpakketten brailleboeken bevatten. In de kamer zag ik een tv staan en vroeg ‘m of hij daar geregeld naar keek en verexcuseerde mij direct omdat ik begreep dat “kijken” voor een blinde nu niet bepaald gemakkelijk zou zijn. Hij begon te lachen en vertelde mij dat hij zelf ook nog steeds zei dat hij televisie kijkt en dat dat voor vele mensen verwarrend was. Verder vertelde hij dat hij op latere leeftijd plotsklaps blind was geworden en in het begin er erg veel moeite mee had dat hij zijn gezichtsvermogen had verloren maar nu eigenlijk best wel “blij” was, de quotaties rond blij met z’n handen aangevend, dat hij blind was.

“Hoe kan je nu blij zijn dat je blind bent?” vroeg ik mij zachtjes af. Zonder de gedachtekronkel in m’n hoofd hardop uitgesproken te hebben, zei de man: “Ik zie de rimpels op je voorhoofd al. Laat me het proberen uit te leggen.” Hij vroeg mij of ik één van de plantjes in z’n vensterbank eerder had gezien. Ik vertelde hem dat ik ze niet bij naam kende maar dat m’n moeder thuis een aantal van dezelfde plantjes had staan. Hij vroeg mij of ik een blaadje van één van de voor mij bekende plantjes met woorden kon omschrijven. Na enige stilte stommelde ik dat het blaadje groen was, eerder langgerekt van vorm was dan rond en een redelijk zichtbare dikke nerf in het midden had. “Is dat alles wat je kunt vertellen over het blaadje?”, vroeg hij. “Bekijk het eens goed en probeer het nog eens te omschrijven.” Ik liep naar het plantje toe om een enkel blaadje beter te kunnen bekijken. Ondanks dat ik waarschijnlijk tegelijkertijd opgegroeid was met een gelijksoortig plantje thuis, had ik nooit veel aandacht geschonken aan de specifieke vorm van een enkel blaadje van die plant. Ik had het altijd als niets bijzonders ervaren. Het was er gewoon, er zaten blaadjes aan, so what! Pas toen ik het blaadje beter bekeek zag ik dat er hele kleine karteltjes aan de rand van het blad zaten, dat de nerfjes op het blaadje dikker waren dan ik had verwacht en nog wat andere details. Ik vertelde mijn observaties aan de man. “Ok”, zei de man. “Je denkt het blaadje nu goed te hebben omschreven en je denkt echt niets gemist te hebben?” Ik keek nog even goed naar het blaadje en vertelde hem dat dat het wel zo’n beetje was en dat ik niet veel specifieker kon zijn. De man vroeg mij een blaadje van de plant te plukken en mijn zitvlak weer richting het zitgedeelte van de stoel te bewegen. Vervolgens moest ik m’n ogen sluiten en met mijn vingertoppen het blaadje opnieuw bestuderen. Ik deed wat de man vroeg en bemerkte dat er over het gehele blaadje hele kleine, zeer fijne haartjes zaten, die ik niet eerder had opgemerkt en speelde de bevinding door aan de man.

De man zat tevreden achterover geleund in z’n stoel, kwam langzaam overeind, stond op en ging richting keuken, ondertussen zeggend; “nu eerst een bakje koffie, voel nog even verder en dan ga ik je het verder uitleggen.” Daar zat ik dan. Bij een blinde met een klein groen blaadje in m’n handen, met gesloten ogen, wachtende op een kopje koffie. Al vlug kwam de man weer terug met twee grote bakken koffie en begon weer te vertellen. “Kijk, ik ben in de kracht van m’n leven, nu alweer zowat dertig jaar geleden, blind geworden. Ik dacht voordat ik blind werd dat ik alles bereikt had wat het leven te bieden had. Ik had alles. Een goede baan, een eigen huis, een vrouw, veel vrienden en kennissen. Kortom, een goed leven en alles, alles wat ik maar kon dromen. Ik dacht ook dat ik alles wist, dat ik alles gezien had en dacht -net zoals jij net met het blaadje van de plant- dat ik het allemaal wel kende. Ik heb pas leren zien, leren kijken toen ik blind werd. Pas toen wist ik dat al die dingen die ik jaren als normaal had ervaren in m’n leven, helemaal niet zo normaal waren als ik dacht. Ik herkende, zag slechts de grove patronen maar niet de echte details van wat ik zag. Zelfs de dingen die je misschien niet echt kunt waarnemen met je ogen zoals bijvoorbeeld een vriendschap, is niet meer hetzelfde als je blind bent. Ik was ingenieur en binnen no time was ik slechts een blinde. Ik had een eigen huis maar deze solide basis in de vorm van fundering en keiharde bakstenen bleken ook al vlug een facade. M’n inkomsten liepen drastisch terug en ik was genoodzaakt m’n huis te verkopen. Ik was net getrouwd met een lieve vrouw maar zij was wel met een ziende man in het huwelijksbootje gestapt en nu dreef deze boot met een blinde kapitein op de rotsen af. Zij bleek niet in staat het roer over te nemen plus het feit dat ik in het begin van m’n blindheid niet echt de vrolijkste thuis was. Daardoor verdween de frisse wind uit de zeilen van dat huwelijkse bootje en zijn we gescheiden. Ik had veel vrienden en kennissen maar velen hadden problemen om met een visueel gehandicapte om te gaan, dus verloor ik er vele. De paar echte vrienden die overbleven waren in eerste instantie een schrale troost maar naderhand begreep ik pas echt wat vriendschap inhield en toets ik vriendschap nu op een geheel andere manier.”

De bak koffie werd opgepakt en de man zette de grote bak aan z’n lippen en genoot zichtbaar van de koffie. Het gemak waar hij de bak koffie op de tafel terug wist te vinden deed mij even vergeten dat hij blind was. Z’n handen gingen praktisch rechtstreeks naar de juiste plek, slechts een lichte aarzeling was zichtbaar. Z’n geheugen werd duidelijk méér op de proef gesteld dan die van een ziende. Ik weet ook nu maar al te vaak niet waar ik bijvoorbeeld m’n sleutels heb neergelegd en zoek ze niet met m’n geheugen maar met m’n ogen. De blinde man vervolgde zijn verhaal: “Zien en je ogen kunnen gebruiken is natuurlijk een mooi zintuig maar is wat je ziet ook daadwerkelijk zien? Is dat iets echt ervaren of is het slechts een vage herkenning? Of zie je slechts wat je wilt zien?” Een slok koffie die ik net in m’n mond had genomen, ging duidelijk hoorbaar m’n keel in. Het leek een signaal voor de man om dat laatste verder toe te lichten. “Je hebt iets wat je eerder hebt gezien al gezien dus waarom zou je de moeite nemen er nog een keer naar te kijken. Je weet toch al wat het is en je hebt in feite al een oordeel getrokken! Sommige dingen lijken niet eens de moeite waard om naar te kijken, dus besteed je er geen aandacht aan om er ook maar even goed naar te kijken! Ook benut je je andere zintuigen zoals je gehoor, je tast, je reuk, je smaak en andere, vaak minder herkenbare zintuigen zoals je intuïtie, minder goed en daarmee kan je ook uitstekend zien en kijken”. De laatste woorden, zoals ziende mensen in de visuele wereld doen, wederom bekrachtigend met z’n vingers om de uitgesproken woorden zien en kijken tussen aanhalingstekens te zetten.

Ik vertelde de man deze kleine observatie van het gebruik van z’n handen. Ik legde hem uit dat mijn lichaamstaal over het algemeen goed aanwezig is tijdens een gesprek. Deze non-verbale communicatie bleef ik ook gebruiken tijdens het gesprek met hem maar zo nu en dan voelde ik mij ietwat oncomfortabel als ik m’n handen gebruikte om iets nader toe te lichten. Het leek zo zinloos om dat bij een blinde te doen en daar werd ik van een normaal zo onbewuste handeling opeens bewust van.

De man lachte. “Natuurlijk ben ik blij dat ik geruime tijd m’n gezichtsvermogen wel heb kunnen gebruiken”, vervolgde hij zijn verhaal. “Ik heb de vaardigheid van lichaamstaal van jongs af aan meegekregen en dat patroon zal er niet meer uitslijten. Veel levenslange blinden hebben die vaardigheid niet. Ik heb vroeger leren vertrouwen op mijn gezichtsvermogen en als ik vanaf m’n geboorte al blind was geweest had ik die ervaring, de patronen van het kunnen zien, niet meegekregen. Dan had ik geen vergelijkingsmateriaal in handen gehad en was mijn kijk op de zaken nu waarschijnlijk ook weer anders geweest. Had ik, net zoals ziende mensen hun ogen ook niet écht de kost geven, m’n overige zintuigen waarschijnlijk ook niet optimaal gebruikt, meer vertrouwd op de geluiden, de geuren, de tast die ik al kende. De ene blinde is de andere niet net zoals de ene ziende mens de andere niet is. Niets is wat het lijkt, het is slechts je eigen interpretatie. Slechts een waarheid gebaseerd op je eigen ervaringen. Beïnvloed door tal van zaken waarvan je vaak niet eens bewust bent dat het er met de paplepel ingegoten is. Die bewustwording alleen al heeft mijn leven zoveel rijker gemaakt. Veel inzichten heb ik gekregen dankzij m’n blindheid!”

Ik was stil. Overdonderd door z’n verhaal, z’n levenskracht, z’n optimisme, z’n heldere blik op de wereld. Ik vertelde hem dat ik toch nog steeds niet graag m’n gezichtvermogen zou willen missen maar wel dondersgoed begreep wat hij probeerde duidelijk te maken. De tijd was omgevlogen en ik moest ook nog de rest van de post bezorgen. Ik bedankte de man voor de lekkere bak koffie en vertelde hem dat ik de zo simpel lijkende post voortaan toch wat anders zou bekijken. Ik wist nu dat die pakketten voor hem "vingervoer" ofwel leesvoer in de vorm van brailleboeken waren. Dat ik ze nu niet langer als groot en lastig mee te nemen zou ervaren. Ook bij de overige post realiseerde ik me nu beter dat er achter elke envelop een ander verhaal kon zitten. Dat maakte de post rondbrengen veel kleurrijker dan dat ik het daarvoor ervaren had. Het was niet langer “van gleuf tot gleuf” gaan, zoals ik het werk van postbode toen wel eens spottend en een tikkeltje seksistisch omschreef.

Nog geregeld heb ik koffie gedronken bij deze blinde man die mij meer liet zien dan menig ziende mij kon laten zien. Nu, ‘tig jaar later, begrijp ik z’n lessen beter, nog zoveel beter dan toen. De toen geleerde levenslessen hebben altijd invloed gehad op m’n leven maar naarmate je ouder wordt en de eerste kleine gebreken ook in je eigen lichaam door beginnen te sijpelen, is het pas echt herkenbaar, nog tastbaarder aan het worden. Niets is zoals het lijkt, het is maar de manier waarop je er naar kijkt en op welk moment. Ik zal nog meer dan gisteren proberen, telkens weer, een situatie, een object, het meest simpele van het simpele opnieuw te bekijken, ook al denk ik het in den treure te kennen. Ook heb ik dankzij deze man geleerd te kijken naar wat ik nog allemaal wel kan, die voor mijn leeftijd nog zeer geringe kleine lichamelijke gebreken op de koop toe nemende, en me niet te verliezen in wat ik verloren heb. Daarmee heb ik mijn strijd gewonnen. Niet alleen op geestelijk en lichamelijk vlak maar ook voor wat betreft het materialistische vlak. Kijk naar wat je hebt. Kijk er morgen weer naar en ervaar het alsof het net nieuw is. Of dat nu je relatie of je gezondheid is, vriendschappen, of zelfs die paar onbenullige vergaarde materialistische zaken zijn. De echte rijkdom zit in wat je op dit moment bent, niet in wat je had of wat je morgen misschien kunt hebben. Pluk een blaadje, pluk de dag. Doe je ogen dicht en laat alle ervaring, alle herkenning gaan en voel, beleef het als nieuw, als een eerste ontmoeting. Bekijk elk moment, elke gebeurtenis, elk persoon en elk ding met de nieuwsgierigheid van een kind. Zonder te denken dat je het al kent, zonder vooroordeel, zonder aan gisteren of morgen te denken.

Individu & groep

PjotR — Mon, 15 Aug 2005 15:44:00 GMT

Laatst een mooie les geleerd van een Spanjaard. De vraag was:
Wat beweegt een individu om deel uit te maken van een groep en, visa versa, wat beweegt een individu om uit een groep te stappen.
Veel argumenten werden door de denkstormers aangevoerd. Agustin, de Spanjaard, zat geruime tijd stil in een hoekje. Na de stilte bewoog hij even zijn lippen; “Ik wil deel uitmaken van een groep als ik in die groep een individu mag blijven, ik stap er uit als ik niet langer die individu mag zijn.” Met andere woorden: “Ik hoef toch geen kopie van de rest van de groep te zijn, ik mag toch verschillen in ideeën, meningen en opvattingen?” Vanaf dat moment kreeg de discussie een andere wending.

Absurder en simpeler gesteld: Ik zou absoluut niet met mijzelf kunnen samenwonen. Lijkt me veel te saai. Zouden “we” het continue met elkaar eens zijn!

Inzichten van anderen hebben geregeld invloed op mijn waarheid. Ik begin hoe langer hoe meer te begrijpen dat “mijn waarheid” ook maar een tijdelijke is en dat met het verstrijken van de jaren, of zelfs een kortstondige gebeurtenis, mijn waarheid drastisch kan veranderen. Alleen worden veranderingen vaak niet met open armen ontvangen, is het moeilijk die waarheid die je jaren vertroeteld hebt, los te laten. Kijk maar eens simpel naar reorganisaties binnen bedrijven, hoeveel mensen angstvallig aan hun stoel, hun positie, vastklampen. Door “dezelfde mensen” in je omgeving te zoeken, toets je je eigen waarheid maar zelden, voorkom je in feite dat je eigen waarheid de kans ook maar krijgt om onder vuur te liggen, want ...... dat kan pijn doen.

Veranderingen en diversiteit zijn eigenlijk als “wisselingen van de seizoenen”, iets om te koesteren. Waarom zouden we anders reizen? Om hetzelfde te zien wat we hier ook kunnen zien? Stel dat alle popsterren Madonna zouden heten, zou de variatie op de toonladders niet erg voorspellend worden? Beeld je eens in dat in welke stad je ook komt er altijd dezelfde restaurants zijn met hetzelfde menu, wat valt er dan nog te kiezen? (oeps, heet die keten niet McDonalds!!). Uiteindelijk zou niets ons meer verbazen. Niet onze omgeving, nog andere mensen of andere culturen zouden ons nog verwonderen. Zelfs onszelf zouden we niet meer verrassen. “Ik ben al geweest”, zou het alom klinken. Alles is hetzelfde, vandaag is als gisteren en morgen zal niet anders zijn. Is dat zo leuk? Of is dat onze werkelijkheid al? Zijn we al ingedut achter de buis? Leggen we ons lot en leven al in John de Mol’s handen? Waarom nemen we zelf de verantwoordelijkheid niet en durven zelf de veranderingen aan te gaan? “Kan ik de wereld dan in m’n eentje veranderen, wie ben ik?”, hoor ik maar al te vaak. Als we niet oppassen doet John de Mol het wel voor ons. Tijd om op te staan.

De waarheid van onze huidige Westerse levenswijze is ook maar een tijdelijke waarheid. Een waarheid, een cultuur, waar volgens mij vele mensen zich wel nestelen maar niet omdat zij zich er echt thuis voelen maar ..... er is geen andere optie, geen andere waarheid voorhanden. Elke cultuur is tijdelijk van aard en zal vroeg of laat vervagen en vervangen worden door een andere. Kijk naar het verleden, beschavingen kwamen en gingen. Het is tijd voor vernieuwing, een verandering, een cultuuromslag, een ander resultaat.

“Niets is fout, alles is goed, het heeft alleen een ander resultaat”, hoorde ik enige tijd geleden. Het gaat er om WELK resultaat we willen bereiken!

Enige jaren geleden, toen “de muur” viel, had ik de stille hoop dat het kapitalisme zichzelf uiteindelijk ook zou verslinden, opgeslokt door overmatige hebzucht. Dat de kapitalistische gouden muren ook zouden vallen, we het lef zouden hebben onze maatschappij ook eens kritisch tegen het licht te houden, omdat we “de angst voor het communisme” konden laten varen en tijd hadden om ons ergens anders op te focussen. Dat we in zouden zien dat “onze waarheid” ook bijgesteld diende te worden. Dat niet langer angst maar hoop (of liefde) onze drijfveer zou worden. Maar wat doen we? We introduceren een nieuwe angst, een nieuw “isme”, niet langer communisme maar terrorisme geheten. En als de laatste vage, ongrijpbare, rage cq. angst geen “Bin Laden” heet, weet de reclame het terrorisme van de nieuwigheid wel te gebruiken om leegte of angst te verkopen. Vervelen; die leegte kan niet meer, ga "iets" doen, neem een hobby. Denken; waarom? het is al bedacht en om de hoek te koop. Voelen; probeer dit zalfje eens en u voelt zich weer stukken jonger. Dromen; Talpa kleurt ze avondvullend (lees zakkenvullend) in. Wensen; de volgende wens hebben wij al weer in de magazijnen klaar voor u liggen. Kinderen: de PS2 en de adhd-pillen liggen al op de schappen. Pensioen: het Zwitser-leven gevoel inclusief een zéér vervroegde uittreding en een nog jongere vrouw zijn mogelijk, ook voor u. Begrafenis: kan je niet vroeg genoeg regelen, spaar air-miles!

In plaats van op zoek te gaan naar een nieuwe uitdaging, borduren we angstig voort. Voort op iets wat naar mijn idee de Westerse welvaart in getalletjes wel weet te vergroten maar het welzijn van de gehele mensheid én onze planeet in de haast en het streven naar méér, wel eens lijkt te vergeten. Getallen zijn geen mensen, zoals vooruitgang geen vernieuwing is. Als onze benauwde vooruitgang slechts de optelsom van getallen is, ofwel het resultaat is, blijf ik "uit de pas lopen". Ik wil méér, maar niet méér van hetzelfde; vooruitgang, optelsommen en angst geheten! Dáár ben ik al geweest!

Zit jou "het gouden keurslijf" van onze maatschappij soms ook wat beknellend, neem eens een kijkje op de site van de Virtuele Partij. Het VP-idee is nog maar pril en volop in ontwikkeling, maar een andere wereld is mogelijk!

Blog-warming party!

theebe — Sat, 06 Aug 2005 03:08:00 GMT

Veel te lang zitten puzzelen aan de BlogStyle om er een beetje één geheel van te bakken. Maar de eerste stap is gezet. Het concept van m'n blog is een feit geworden. Nog niet alles heeft een "jasje" gekregen, maar het begin is er. Dat www nam me zo in beslag dat ik me amper tijd gunde om naar de wwwc te gaan. M’n site “www(s)” moest en zou er iets toegankelijker uitzien!

Ik zal jullie geregeld lastig vallen met m’n puzzelstukjes, soms groot, soms klein. De stukjes zullen geregeld variëren qua uiterlijk, maar steeds herkenbaar blijven voor de geregelde bezoeker.

Ik wil jullie dan ook uitnodigen op m’n “www(s)”-weblog house warming party. Er is “leesvoer” en er zijn voldoende “verfrissende anti-consumpties”. Gepresenteerd wordt een kritische blik, soms met wat humor, soms rechtstreeks uit m’n duim gezogen. Zoekende hoe ik jullie, en natuurlijk mijzelf, weet te kietelen om eens anders naar de normaalst lijkende zaken in ons leven te kijken. Kritiek is altijd welkom, daar kan ik alleen maar van leren! Puzzel ze!.

En nu ga ik ff ....

..... puzzelen, ja!

Anders bekeken: Economische vluchtelingen

theebe — Wed, 27 Jul 2005 21:36:00 GMT

Economische vluchtelingen d'r uit!?

We horen het maar al te vaak. Maar wat zijn economische vluchtelingen eigenlijk?

Zijn dat die Nederlanders met riante salarissen die net even over de grens in België woonachtig zijn om de (te hoge?) belastingen in Nederland te ontlopen? Willen die mensen hier wél werken en gebruik maken van onze infrastructuur en bepekte ruimte! Heb je enig idee hoeveel ruimte deze rondtrekkende geldwolven in beslag nemen voor dat leuke tweede stulpje in dat “te duur” bevonden kikkerlandje, ergens gelegen in een buurt waar de oprijlanen zo lang zijn, dat er halverwege vaak een tankstation te vinden is? Dat bescheiden onderkomen waar ze héél, héél veel van hun tijd verblijven, alleen wónen ze daar niet, althans niet voor de Nederlandse belastingen. En werken deze NederBelgen maar niet al te vaak bij een groot internationaal bedrijf die een leuke regeling met diezelfde “te dure” Nederlandse belastingen heeft getroffen “omdat ze anders wel eens naar een ander land zouden kunnen vertrekken en dat gevolgen voor de werkgelegenheid kan hebben?” En heb je die oversized vervoermiddelen wel eens gezien? Op die parkeerplek bij die glazen werkpaleizen passen toch makkelijk twee middenklassers? En nog erger, ze bewegen zich ook geregeld voort met die yuppentractor om hun grenzeloze financiën, net even over de grens, te regelen en vullen daarmee de toch al overvolle snelwegen in tweevoud. En zie je ze dan rustig en tevreden achter het stuur zitten en ritsen ze keurig op tijd in? Al vloekend en pushend begeven ze zich vaak over de weg, geen cent belasting hier achterlatend, hooguit de accijns op brandstof die hun slurpende vehikels verbruiken en de btw op een toevallige aanschaf van nog méér van hetzelfde?

Als we het over DIE economische vluchtelingen hebben, ja dan mogen ze inderdaad oprotten!

Wil je reageren op mijn "kwaadheid", volg dan deze LINK en ga naar de site van de Virtuele Partij. Wil je een beetje begrijpen waarom ik de woorden van dit stuk in deze vorm heb gegoten klik dan mijn MOTIVATIE aan en lees daar verder.

© PjotR 2005

Verwachtingen in een verbaal onderonsje

theebe — Thu, 21 Jul 2005 06:05:00 GMT

Onderweg naar een gezellige DenkStorm avond met een paar zeer open minded vrienden, wilde ik nog wat rookwaren scoren bij een benzinepomp. De schuifdeuren van het pompstation stonden al open omdat ik m’n brommer op de rand van de “gevoelige plek” had gestald. Ik wachtte op m’n beurt en vroeg de pompbediende vriendelijk; “heb jij twee pakjes gauloises blond & blauw voor mij?” Half gedraaid richting de zacht blauw verlichte stelling met sigaretten vroeg hij mij: “heb JIJ acht euro voor MIJ?” Ik stond al met een tien euro biljet in m’n handen en begon in mijn broekzakken te zoeken naar drie losse euro’s omdat ik in m’n praktisch lege portem’nix al een briefje van vijf had gespot. Ik trof slechts één losse euro aan maar vijf plus één maakt ook met mijn rekenvaardigheid nog geen acht. De pompbediende wachtte geduldig. “Nee, ik heb geen acht euro voor je”, antwoordde ik, “maar wel zestien dus .....”. Voordat ik uitgesproken was antwoordde hij “dat is ook goed” en gaf mij twee pakjes gauloises.

Een beetje verbouwereerd stond ik met een briefje van tien, eentje van vijf en een losse euro in m’n handen en keek een beetje vragend richting pompbediende. Hij reikte z’n hand uit om het geld in ontvangst te nemen en maakte glimlachend de opmerking; “Jij vroeg mij of ik twee pakjes gauloises blauw had waarop ik je vroeg of jij acht euro had! Jij zei nee en zonder dat ik erom vroeg bood je zelf zestien euro aan, dat heet toch een zakelijke transactie? ...... We zijn het toch eens over de prijs en het product!”

...... “You're right ..... maar ik dacht dat je geen twee euro terug had, geen wisselgeld had, daarom ging ik op zoek naar kleingeld en vond een tweevoud van acht euro en dacht er dan vier pakjes voor te krijgen.”

“Tja” zei de pompbediende, “heb ik dan gezegd dat ik geen kleingeld had, dat is toch jouw verwachting?” Hij griste grijnzend van oor tot oor het tientje uit m’n handen en pakte een twee euro munt uit de kassa en overhandigde die. Ik beantwoordde z’n smile met m’n breedbekkikkersmile en maakte de opmerking “jij komt er wel”.

Communicatie ........ woorden, wat kunnen ze verwarrend zijn als je je eigen verwachting meeneemt in een verbaal onderonsje ...... goeie praktijkles voor de DenkStorm. Dank je, pompbediende!