De arrogantie van de macht
Noam Chomsky
In De arrogantie van de macht geeft Noam Chomsky een scherpe analyse van het Amerikaanse streven naar hegemonie en de catastrofale gevolgen daarvan voor onze planeet. Meer dan een halve eeuw lang hebben de Verenigde Staten een expansieve strategie gevolgd in hun buitenlandse politiek. Op dit moment gaat de regering-Bush daarin verder dan ooit, in het besef dat zij de enige overgebleven supermacht ter wereld is.
Chomsky onderzoekt hoe het zover heeft kunnen komen, welke gevaren er dreigen en waarom de machthebbers bereid zijn de toekomst van onze soort in de waagschaal te stellen. Met de nietsontziende logica die hem eigen is, analyseert hij de agressieve politiek van de Amerikaanse regering die uit is op 'de heerschappij op elk gebied', koste wat het kost.
De waarheid vatte het boek als volgt samen.
Hoewel hij anticommunist is, is het nieuwe boek "De arrogantie van de macht - Hoe het Amerikaanse streven naar hegemonie het voortbestaan van de planeet bedreigt" van de wereldwijd bekende politiek commentaar en analist Noam Chomsky (1928) over het Amerikaanse streven naar hegemonie en de catastrofale gevolgen voor onze planeet, een ijzersterk werk. Het Amerikaanse streven naar hegemonie, zo betoogt hij - en hij staaft zijn betoog met veel feitenmateriaal - is geen uitvinding van de zojuist voor een tweede ambtstermijn gekozen juntaleider kleinzoon van Hitler financier Bush, maar een decennialang gecultiveerd buitenlands beleid dat weliswaar schommelingen in intensiteit vertoonde.
"In de herfst van 2002 stond hoog op de wereldagenda de verklaring van de machtigste staat uit de geschiedenis dat het zijn hegemonie zo nodig zou veilig stellen door te dreigen met of gebruik van zijn militaire suprematie. (…) --- Een bekend specialist op het gebied van de buitenlandse politiek (…) beschrijft de verklaring ‘als een grootse strategie met als fundamenteel uitgangspunt het handhaven van een unipolaire wereld waarin de Verenigde Staten geen mededinger hebben’, een situatie die ‘permanent dient te zijn, zodat geen staat of coalitie ooit de positie van de VS als wereldleider, beschermer en politieagent, zal kunnen betwisten’. Door deze stellingname ‘verliezen de internationale zelfverdedigingnormen – zoals vastgelegd in artikel 51 van het handvest van de VN – bijna elke betekenis’. Meer in het algemeen beschouwt de doctrine de internationale wetten en organisaties als ‘van weinig waarde’.
Kort na deze oorlogsverklaring aan de mensheid viel Bush Irak aan en deze ‘preventieve oorlog’ "… valt binnen de categorie oorlogsmisdaden. Als het inderdaad een concept is ‘waarvoor de wereld rijp is’, dan zit de wereld diep in de problemen. --- Toen de invasie van Irak begon, schreef Arthur Schlesinger, vooraanstaand historicus en voormalig adviseur van Kennedy:
‘De president volgt een politiek van ‘anticiperende zelfverdediging’ die verontrustend veel lijkt op wat het Japanse keizerrijk in Pearl Harbour deed op de dag die voor altijd in schande zal voortleven, zoals een vroegere Amerikaanse president het uitdrukte. Franklin D. Roosevelt had gelijk, maar vandaag de dag zijn wij Amerikanen het die in schande leven.’ (Chomsky citeert uit de Los Angeles Times, 23 maart 2003, JB)
Hij voegde er aan toe dat de ‘wereldwijde golf van sympathie die de Verenigde Staten na 11 september overspoelde, plaats heeft gemaakt voor een wereldwijde golf van haat tegen de arrogantie en het militarisme van de VS’, en zelfs in bevriende landen ziet het grote publiek Bush ‘als een grotere bedreiging voor de vrede dan Saddam Hoessein’. Volgens Richard Falk, specialist in internationaal recht, ‘kunnen we er niet onderuit’ dat de Irak-oorlog een ‘misdaad tegen de vrede is, vergelijkbaar met de misdaden van de Duitse leiders die werden aangeklaagd, vervolgd en gestraft tijdens de processen van Neurenberg’.
Chomsky veroordeelt verder o.a. de blokkade van Cuba als misdadig. Uiteraard speelt Israël een cruciale rol in het buitenlands beleid van de VS: "Nog helemaal afgezien van de massavernietigingswapens, wordt de omvang van Israëls militaire macht in de regio als ‘uiterst gevaarlijk’ beschouwd. Hoewel Israël een klein land is, heeft het ervoor gekozen om in feite een Amerikaanse militaire en technologische dependance te worden, waardoor het een zeer geavanceerde militaire macht heeft kunnen ontwikkelen. Kern van de economie is een hightech militair-industrieel systeem, nauw gelieerd met de Amerikaanse economie. Het is niet verwonderlijk dat Israël ook in andere opzichten meer is gaan lijken op zijn baas. Uit een parlementaire (Knesset-)onderzoek blijkt dat ‘Israël in de westerse wereld nu tweede is, na de Verenigde Staten, wat betreft sociale verschillen in inkomen, bezit, kapitaal, onderwijs en uitgaven, en wat de omvang van de armoede betreft’. Het voorheen heel succesvolle stelsel van sociale voorzieningen is uitgehold en ook sociaal-culturele waarden hebben belangrijke veranderingen ondergaan.
Chomsky is er in geslaagd om het mechanisme van de Amerikaanse dwangmatige wil tot macht die ten grondslag ligt aan de imperiumstrategie, bloot te leggen. Amerika is niet pas onder Bush geworden tot schurkenstaat numero 1 - een term die overigens ook door vooraanstaande Amerikaanse intellectuelen wordt gehanteerd.
Om de misdadigheid van Amerika’s beleid te illustreren citeert Chomsky bijv. Henry Kissinger, die openlijk de opvatting huldigt dat ‘in de huidige politieke cultuur centraal staat dat algemene morele waarden met kracht moeten worden verworpen’. Het was niet voor niets deze zelfde politiek massamoordenaar die dezelfde amorele en immorele opvattingen, die dus een essentieel onderdeel blijken uit te maken van de buitenlandse politiek van de VS, al in 1973 in Chili in praktijk bracht. Er rest ons maar één conclusie: (de junta van) Amerika is de grootste terroristische organisatie ter wereld.
(de kritische reeks, Lemniscaat)