uit een mail die ik ooit aan Jeroen Mettes schreef:
(...) in m.n. de afdeling Shade in Republics of Reality van Charles Bernstein stonden een paar gedichten waarvan me opviel hoe effectief een korte regel met twee of drie woorden en dan een komma in het midden kon zijn. Niet dat hij dat gegeven strikt uitwerkt, maar hij lijkt zich in elk geval heel bewust te zijn van dergelijke effecten. De komma of punt in het midden is natuurlijk ook een grafisch criterium voor de gang van het enjambement en misschien is het verabsoluteren van het enjambement-denken wel waar sommige van die gedichten op aansturen. Dat verklaart openingen als
seems, finally
op p. 109. En dan werkt Bernstein daar tegelijk met die tussenregels de hele tijd, zodat de lezer steeds weer even in zo'n regeltje gevangen blijft, de blik stuitert heen en weer tussen het wit links en rechts maar komt aan beide zijden geen syntactische of interpunctie-afsluiting tegen, ook geen woord met een 'harde betekenis' die als wand kan optreden, er is links en rechts (en boven en onder) vooral ruimte, een lege belofte van continuiteit, alleen in het midden hobbel je steeds over die komma als een vast hefboompunt. Een regel als een kosmische wip. (...)