Two Poems

Posted on Sunday, October 28, 2007 10:40 PM

for Eric Lyon


I.

eerst is er geen onrust en oorlog niet te zien


II.

koopwaar van stof of steen vervoer ik naar je huis





Het was even puzzelen maar ze lijken af te zijn, de twee teksten waar Eric Lyon om vroeg die elk uit twaalf permuteerbare lettergrepen bestaan. Zie hier wat willekeurige test-permutaties, eerst van I, dan van II, dan van beiden tezamen:


on niet log zien en is
niet niet eerst rust te on
eerst oor en geen is zien
oor zien log rust is en
te niet zien oor er en
oor eerst er rust log te
log eerst on er geen geen
en niet er zien on te
te on oor log er is
zien log te is oor rust
on rust niet geen eerst rust
is geen er eerst en geen

ver koop of stof je naar
huis waar van je voer waar
ik koop stof naar ik voer
waar naar steen stof naar van
ver ver voer naar koop koop
waar van steen stof huis huis
steen steen van stof of of
ik naar voer je huis je
steen of koop huis of huis
ik ver stof je ik ik
van koop ver voer ver steen
voer je of waar van waar

voer er voer oor koop je
van stof niet naar koop huis
naar on stof er rust steen
ver niet huis rust en ik
ik stof te is geen of
en eerst te is geen zien
oor naar geen van of eerst
steen log ik waar en steen
waar zien er niet is waar
oor on on of rust voer
log je log ver huis je
ver te koop eerst zien van



Over de opmaak denk ik nog na. Waarschijnlijk worden het gewoon 1-regelige gedichten, maar 3 of 4-regelig zou ook werken:

eerst is er
geen onrust
en oorlog
niet te zien

koopwaar van stof
of steen vervoer
ik naar je huis


of zelfs 12-regelig:


eerst
is
er
geen
on
rust
en
oor
log
niet
te
zien


koop
waar
van

stof
of
steen

ver
voer
ik

naar
je
huis



en dan zijn er mensen die denken dat procedureel schrijven simpel is!

Feedback

# re: Two Dutch Poems

10/28/2007 11:48 PM by RHCdG
Vreemd, Samuel, ik hou hier helemaal niet van, en toch vind ik het wel aardig. Hm!
Eén ding dat me opvalt is dat door die permutaties op basis van lettergrepen het Nederlands een Engels aanzien krijgt: niet langer worden woorden onder invloed van een 'Zijn' gedwongen samen te klitten, maar elk op zich gewaardeerd, als empirische verschijnselen, als Dixhoorniaanse koppelingen die weigeren in een synthese op te gaan.

Sommige regels zijn echte pareltjes: 'eerst oor en geen is zien', 'ik koop stof naar ik voer' (getuigt van een echte VOC-mentaliteit), 'ik ver stof je ik ik'... De hele procedure doet denken aan Michelangelo's beroemde kreet: het beeld bevrijden uit de steen. Een soort verloskunde dus, maïeutisch, met de dichter niet als schepper, maar als 'de operator teveel'. Echt heel interessant. Een dichter die er niet op uit is de wereld bij elkaar te houden, maar, hooguit, wil zien of de wereld hem nog bij elkaar kan houden?

# re: Two Dutch Poems

10/29/2007 12:22 AM by Samuel
Ha Rutger, dat is een goeie opmerking over dat Engels-achtige! Het Engels heeft ook inderdaad dat afgesleten karakter dat tegelijk makkelijk een behandeling per lettergreep mogelijk maakt en een heel flexiebele woordvolgorde, en inderdaad heb ik bij het schrijven van deze twee zinnen een paar keer gevloekt dat ik geen Engels mocht schrijven - dat vervelende Nederlands ook, met zijn semantisch oninteressante -en uitgang bij de onbepaalde wijs! om maar eens wat te noemen. En natuurlijk zijn (voor mij tenminste) bij dit soort dingen Stein en Mac Low nooit ver weg. Er speelt hier een logica die zich goed bij het Engels thuis lijkt te voelen.

Zoals het Duits dan veeleer leidt tot spielereien zoals bij Oskar Pastior:

[...] Hat damals / / ein Vater des Vaters dem Vater den Vater verargt? [...]

# re: Two Dutch Poems

10/29/2007 12:57 AM by RHCdG
Hoi Samuel,
Bij wijze van antwoord (en waardering) hierbij een citaat van Deleuze waarvan ik denk dat het je wel zal bevallen:
"We zouden tegenover elkaar moeten stellen de manier waarop het Engels en het Duits samengestelde woorden vormen waaraan beide talen even rijk zijn. Maar het Duits is geobsedeerd door het primaat van het zijn, door de hunkering naar het zijn, en laat alle conjuncties waarvan het zich bedient om een samengesteld woord te fabriceren hiernaar streven: cultus van de Grund, van de boom en de wortels, en van het Binnen. Het Engels daarentegen maakt samengestelde woorden waarvan de enige band een stilzwijgend EN is, betrekking met het Buiten, cultus van de weg die nooit wegzakt, die geen fundering heeft, die over de oppervlakte loopt, rizoom. Blue-eyed boy: een jongen, blauw en ogen - een koppeling. EN...EN...EN, het stotteren. Het empirisme is niet anders. Elke belangrijke, min of meer rijke taal, moet gebroken worden, elk op haar manier, om er dat creatieve EN te introduceren, dat de taal ervandoor doet gaan, en van ons die vreemdeling maakt in onze taal voor zover ze de onze is. (...) Dat is het empirisme, syntaxis en experiment, syntactisch en pragmatisch, kwestie van snelheid.'

Uit: Deleuze/Parnat, 'Dialogen', Kok Agora, Kampen, 1991, p. 94-95.

# re: Two Dutch Poems

10/29/2007 1:15 AM by Samuel
Maar... Deleuze heeft helemaal gelijk! en dan... als *dat* het stotteren is, dan, jawel, is Stein een uiterste stotteraar, natuurlijk. Veel dank voor het citaat!

(en toch blijft in 'stotteren' voor mij een 'haperen' klinken dat dissoneert met het panoramische lopendebandwerk dat in Stein's Engels op de voorgrond staat - in het boek dat ik nu aan het lezen ben, een geweldige essaybundel van Barrett Watten onder de imposante titel The Constructivist Moment, from Material Text to Cultural Poetics wordt uitgebreid op de Fords van Stein ingegaan).

# re: Two Dutch Poems

10/29/2007 1:42 AM by RHCdG
Interessant aan dat Deleuze-citaat (de andere partij is Claire Parnet trouwens, niet Parnat) vind ik ook dat vreemdeling zijn in de taal voor zover die de onze is. Dat herken ik vooral bij Nachoem Wijnberg: die maakt van zichzelf een minderheid in de taal, eigent zich een deel ervan toe. Ik ben er nog niet uit waar hem dat precies in zit. Als hij 'avond' zegt, of 'huis', klinkt dat heel specifiek: men moet daar voortaan rekening mee houden wanneer men die woorden bezigt. Dat is anders dan wanneer Reve 'zoude' zegt, of 'jongensheuvels': dat is supplementair, additief-mechanisch, of het nu archaïsch is of een nieuwvorming. Bij Wijnberg wordt in glasheldere taal iets tot leven gewekt, een minderheid, een vreemdeling aan het woord gelaten.
En een liedje dat je telkens weer draait, is dat ook geen stotteren? En als je heel snel stottert, ontstaat er dan niet een zin?

# re: Two Dutch Poems

10/29/2007 12:03 PM by Samuel
"Als je heel snel stottert, onstaat er dan niet een zin?"

Mooie gedachte, maar ik denk van niet. Tenminste, niet op de precieze manier waarop heel snel /stuiteren/ tot /zang/ leidt - een centraal idee van Karlheinz Stockhausen: een regelmatig pulserende tik kun je versnellen totdat de frequentie in het toonhoogte-domein terecht komt. Maar als je een zin ontleedt kom je niet uiteindelijk bij de fonemen en de pulsjes waar die uit zijn opgebouwd uit, maar op de syntactische en semantische organisatie. Die altijd uit continuiteiten is opgebouwd (wiskundig geformuleerd: tussen elke twee betekenissen, hoe dicht ook op elkaar gekozen, is altijd een derde tussen-betekenis te vinden), niet uit discrete pulsjes. Als ik het goed begrijp zou Deleuze graag die continue massa aan het stotteren brengen, dus discontinuiteit aanbrengen in een domein waar die eigenlijk niet kan zijn.

# re: Two Dutch Poems

10/29/2007 1:10 PM by RHCdG
Fantastisch Samuel, zeer verhelderend. Deleuze zegt wel dat het erom gaat van punten lijnen te maken, wat ik zo begrijp dat hij wil voorkomen dat je ergens aanbelandt (bij een punt) zodat daarna het denken zou stoppen. Dat betekent uiteraard nog niet dat zo'n lijn een continuïteit zou uitbeelden. Ik realiseer me nu dat mijn vraag ook is ingegeven door een 'hunkering naar het zijn', een vooroordeel, een behoefte aan een kleine machtsgreep. Ik heb met Deleuze dezelfde ervaring als jaren geleden met Nietzsche: alles komt op zijn kop te staan, een echte herwaardering van waarden. Je moet er veel voor prijsgeven wat je lief is, de wortel die je aan het bestaan bindt - maar die je dus ook bij iedere ontsnappingspoging weer je eigen zwarte gat in terugwerpt. 't Kost dus wat, maar dan heb je ook wat. Helaas is maar een klein deel van zijn werk beschikbaar in het Nederlands...

# re: Two Poems

11/19/2007 10:25 AM by René Huigen
In de euclidische ruimte is een lijn met één kant naar het oog gericht natuurlijk ook een punt...

# re: Two Poems

11/19/2007 4:29 PM by Samuel
Daar heb je natuurlijk wel een lijn, René.

Post Comment

Title  
Name  
Url
Comment   

ATTENTION: the code you need to copy is CaSe SeNsItIvE and is required to prevent spam.
Enter the code you see: