Het was vorige week groot nieuws: 45% van de studenten pleegt weleens plagiaat. Ik geloofde er niks van, want volgens mij hebben we veel meer alfastudenten.
Plagiaat komt bij de betastudies natuurlijk niet of nauwelijks voor. Om te beginnen omdat er een proeve van bekwaamheid moet worden afgelegd (tentamen), in plaats van een verhaal ingeleverd. Verder zijn opdrachten en afstudeerwerk e.d. in de betastudies veel specifieker. Als ik terugdenk aan mijn studie aan de TU-Delft, dan wisten wij zelfs van onze directe studievrienden en vakgroepgenoten nauwelijks waar het afstuderen nou eigenlijk over ging. Het was allemaal zo kennisintensief en specialistisch dat van elkaar overschrijven ondenkbaar was. Ik herinner me slechts één take home tentamen Grondslagen van de logica (voor de alfa's: dat is wiskunde) van prof. S.J. Doorman, maar het was een erezaak om dat zelf te maken.
Vandaag attendeerde de weblog van Hans Roes me op het volledige onderzoeksrapport. Lieve help, wat een kolder!
"Hoe meer je moet schrijven op een opleiding, hoe meer je
getraind raakt in het vermijden van plagiaat. Daarom zullen de alfa opleidingen minder
plagiaat plegen dan de gamma en de bèta opleidingen."
Het staat er echt! Gelukkig gaat het verder:
"Maar het kan ook andersom worden opgevat: hoe meer je schrijft, hoe makkelijker je je er vanaf maken." (sic!)
De bewering is natuurlijk onwaar, want het hangt er vanaf wat je schrijft en of het schrijven onder toezicht gebeurt. Wie onvoorbereid het bewijs van de stelling van Gödel moet opschrijven in de tentamenzaal heeft het aanzienlijk zwaarder dan degene die thuis een verhaaltje mag schrijven over kwalitatieve aspecten van het vermoedelijke effect van televisiereclame op het consumptiegedrag van werkende jongeren in Nederland sinds de Tweede Wereldoorlog.
"Naast het kwantitatieve onderzoek heeft er ook nog een kwalitatief onderzoek
plaatsgevonden. Dit heeft bestaan uit een aantal interviews met docenten, hoogleraren
en voorzitters van examencommissies. Het betreft..."
... geen beta's. Als ik het niet dacht.
""De hypothese, dat alfa opleidingen minder
plagiaat plegen, kan inderdaad worden aangenomen."
En waarop baseren de 'onderzoekers' deze conclusie? Op antwoorden van alfastudenten, jawel. Hoe vaak er feitelijk plagiaat wordt gepleegd is niet onderzocht, slechts hoeveel studenten vertellen dat ze weleens plagiaat gepleegd hebben. Mijn tegenhypothese: alfastudenten liegen meer dan beta's. Ga dat maar eens onderzoeken; maatschappelijk zeer relevant!
Eén van de onderzoekvragen was: "Welke opleiding doe je?" Zelfs daarover kon probleemloos worden gelogen om de cijfers van de alfa's een beetje op te krikken.
"Daarnaast is, door problemen met het internet, het aandeel van de docenten die een
enquête hebben ingevuld beperkt gebleven. Ook in het kwalitatieve deel is de mening
van de bètadocenten niet meegenomen, vanwege tijdgebrek."
I rest my case.
Dit alles is niet zorgelijk. Het is gewoon een amateuronderzoekje met een onduidelijke vraagstelling en foute conclusies op basis van onbetrouwbare gegevens. Zorgelijk is wel dat de Volkskrant zich er schaamteloos op baseert, zonder enige kritische beschouwing.