Rotkinderen van tegenwoordig, hoe weren we ze uit de bibliotheek?
Nog steeds loopt er op Bibliotheek2.0 Ning een aardige discussie over die jeugd van tegenwoordig, die de hele dag gamed, MSN-en en Hyves-en en niet meer luisteren naar ouders, onderwijzers of biebjuffrouwen en -meneren. Er worden allerlei handige tips gegeven om ervoor te zorgen dat die brutale jong niet meer in je bibliotheek komen, van het opstellen van verboden tot het negeren van privacy. Voor de liefhebbers die deze tips willen, de link naar Ning staat onderaan...
Mijn reactie op een aantal m.i. goede ideeën neem ik ook over op mijn weblog, voorzien van kopjes. Zo kan ik in ieder geval mijn eigen epistels nog terugvinden en, als ik mij mocht bedenken of aanvullingen heb, heb ik meer tijd dan het kwartier dat ik bij Ning krijg om spijt te hebben van een kort-door-de-bochtje of al te cryptische formulering.
Bibliotheek als opvoeder
Er zijn nogal wat ouders die liever zien dat kinderen een boek lezen, buiten spelen enz. dan achter een beeldscherm zitten. Een deel van die ouders die dat mededelen, vinden dan wel dat school, naschoolse opvang, het buurthuis, het zwembad, de voetbalclub, de GGD en de bibliotheek daarvoor moet zorgen. De verantwoordelijkheid voor een deel van de opvoeding wordt zo bij instanties gelegd en dat is wel heel makkelijk geredeneerd.
Van de groepen kids die ik begeleid, hoor ik regelmatig meningen van ouders, maar als ik een voorlichting geef rond mediawijsheid, MSN, Hyves, games, Second Life, Habbo hotel en meer zie je de ouders met het meeste commentaar juist niet. Ze moeten werken of zitten bij de buurvrouw of bij het bingo-en te klagen over de kids die niet luisteren (dat hoor ik van de kids zelf overigens). Als je wilt dat kinderen naar je luisteren, zul je zelf ook de tijd moeten nemen naar je kroost te luisteren. Als je als ouder geen idee hebt wat MSN of Hyves is en wat ze voor games spelen, zul je je daarin moeten verdiepen en het niet moeten wegwuiven of alleen maar roepen dat het zo slecht is, dat is wel erg makkelijk. Generatiekloof OK, maar je kunt er met enige interesse zelf veel aan doen, dat is een stuk van je taak als opvoeder.
"Ze kunnen zoveel willen... en het wordt toch wel 5 uur"...
Soms geldt hetzelfde ook voor personeelsleden overigens. Je kunt als bibliotheek veel doen aan bijscholing, al dan niet verplicht, aan workshops, lunchreferaten en noem maar op en veel collega's zijn zeker geïnteresseerd en zien het als hun taak om zichzelf breder te informeren dan alleen rond het heilig verklaarde boek. Er zijn helaas soms ook collega's die allerlei digitale zaken afkeuren en weigeren zich daarin te verdiepen en bij verplichte bijscholingen alleen maar aanwezig zijn.
Bij een commercieel bedrijf moet je wel mee met de ontwikkelingen, bij overheid, bij bibliotheken enz. hoeft dat lang niet altijd en gaat het beleid wel eens mee met deze medewerkers en niet met de klant of potentiële klant. Soms wordt zelfs geaccepteerd dat een personeelslid weigert e-mail te lezen omdat diegene dat gewoon 'niets vindt'.
Een afwasbaar boekje voor de 26ste keer oprapen en in de buggy deponeren...
Als ouders zich zorgen maken over de huiskamerbibliotheek of gewoon over de bibliotheek, dan kunnen ze zich ook inzetten als vrijwilliger, zoals ik heb meegemaakt met groepen Marokkaanse vaders die tijdens de Ramadan in de bibliotheek hun zonen en vrienden aanspreken op hun gedrag. Als er een leeskring-bijeenkomst is in 'mijn' bibliotheek, zijn er altijd twee vrijwilligers, die zich bezig houden met een programma voor de kleintjes, van voorlezen tot af en toe de kinderwagen een zetje geven of zo'n afwasbaar boekje voor de zesentwintigste keer oprapen en in de buggy deponeren ... En dan kun je zuchten... die vrijwilligers moet je wel allemaal begeleiden en faciliteren, maar als je mijn statistieken bekijkt, zie je dat dat met een geringe tijdsinvestering van slechts één personeelslid gewoon kan. In gemiddeld twee uur per week begeleid ik 45 vrijwilligers. Kijk maar naar het oudere artikel rond statistieken Digikringen 2007.
Samenwerking levert meer op dan alleen zelf zitten tobben.
Vrijwilligers kunnen ook, samen met de bibliotheek, activiteiten opzetten. Op mijn blog worden er veel beschreven, dat doe ik echt niet allemaal in mijn eentje. Een groot deel van de vrijwilligers van de Digikringen is beroepskracht, op een school, bij een GGD enz. Zij hebben contacten, vaak middelen en soms ook nog wat formatie, samenwerking levert meer op dan alleen zelf zitten tobben.
Narrowcasting
Die omroepboxen vind ik ook een prachtig idee, klinkt als een ouderwetse stadsomroeper. De moderne vorm heet narrowcasting oftewel informatiezuilen, grote beeldschermen enz. Ik ben pas bezig geweest met een Programma van Eisen rond de aanschaf van zo'n zuil en dan zie je veel mogelijkheden, ook qua interactiviteit met je gebruikers zoals via Bluetooth op hun mobieltjes kunnen downloaden van e-books, luisterboeken, hoorspelen, podcasts en vodcasts. Zo'n beeldscherm kan ook nog op afstand worden ingericht voor een onbemande/-vrouwde bibliotheek en werkt 24/7. Meer links hier: http://del.icio.us/ritanila/narrowcasting
Activiteiten versus superhoge drempels...
Zo'n activiteitenagenda is precies mijn idee. Ik ben betrokken bij het opzetten van een jongerenafdeling / gameterras. Eén van de grote risico's is, dat je daar van alles aanbiedt aan hardware en software, maar te weinig zorgt voor lieve mensen, zowel beroepskrachten als vrijwilligers, die samen met de kids en als het aan mij ligt ook samen met de ouders, grootouders of onderwijzers de agenda gaan vullen met voorstellen die uit het publiek komen. En met publiek bedoel ik niet alleen leden maar juist ook bezoekers en niet-bezoekers (laaggeletterden, spijbelaars, inburger-weigeraars) die je met dit soort activiteiten over de soms superhoge drempel helpt.
S T I L T E
Als je je communicatie dan ook nog daar houdt, waar de doelgroep zich bevindt, dus in Hyves, via MSN en meer, bereik je ze ook nog. Maar als je dat niet wilt en het bord STILTE weer op wilt hangen, dan kan dat natuurlijk ook. Richt je je niet op de kids, dan wordt het vanzelf stiller en kun je zelf eindelijk lekker een boekje lezen achter de informatiebalie. Misschien koos je daarom ooit voor dit vak en het is wel vervelend als je daar nooit aan toekomt omdat je elke keer wordt gestoord door klanten... En nee, ik weet dat dit misschien de visie is van een enkeling, maar ik weet zeker dat veel collega's in ieder geval één voorbeeld weten te noemen en al is het er maar één op de tien? honderd? duizend, dan schaam ik mij daar nog steeds plaatsvervangend voor.
Rita Niland