Professioneel statuut? My way.

Professioneel statuut? My way.
Voor de NVB-bijeenkomst van gisteren bekeek ik het "oude" statuut nog een keer. Wat is/was daar mis mee?
http://www.nvbonline.nl/1375/Professioneel_Statuut.html

Het eerste is, dat het document waarschijnlijk vele collega's onbekend zal voorkomen. Als dit zo essentieel is, zou er eigenlijk naar verwezen moeten worden bij vacatures, in je aanstellingsbrief, in competentieprofielen, werkbesprekingen. Als NVB OBlid zou ik het zelfs moeten onderschrijven, maar mijn aanmelding was meen ik ergens in de 80er jaren van de vorige eeuw en of er toen een statuut was?

Het tweede is mogelijk, dat de tekst in een digitale tijd met dalende leners- en lezersaantallen en steeds meer Googelaars, verouderd lijkt. Ik mis marketing, belevenisbibliotheek, communities en meer... overigens niet alleen in zo'n statuut maar ook in het echie.

En continu die term "bibliothecaris". Ik hoor veel collega's beweren dat ze dat niet zijn en anderen, die het volgens mij niet zijn, de term wel gebruiken. Volgens mij heb ik ooit nog eens geleerd dat er in een bibliotheek maar één echte bibliothecaris was, maar die kennis is zo te zien ook verouderd.

4 jaar puzzelen...
Maar ja, schieten op het oude statuut heeft weinig zin, als je weet dat er een nieuwe is of komt. Daarom ben ik voor de bijeenkomst op zoek gegaan naar het nieuwe voorstel, maar kon vandaag de tekst ook nog niet online vinden, alleen een kort stukje op het blog van Hans van Velzen. Gisteren hebben de aanwezigen de tekst in geprinte vorm meegekregen. Wat ik begreep is, dat de tekst is vastgesteld door drie professionals uit de branche (die er zo te zien 4 jaar over hebben gedaan.... gezien de tekst nieuwe Professioneel Statuut 2003 in de uitnodiging ;-))

Weblog of Wiki graag
Misschien heb ik iets gemist, maar het lijkt mij juist een goed idee om voor een bijeenkomst de tekst in hapklare brokken in een weblog of Wiki aan de leden en wellicht ook aan de klanten aan te bieden om er zo een gezamenlijk product van te maken dat gedragen wordt door alle vakgenoten. Op de bijeenkomst was maar een gering percentage van de leden aanwezig. Op deze dag was er een discussieronde gepland, maar in een theaterzaal kwam dat in deze opzet m.i. niet helemaal uit de verf. Gisteren zou de definitieve versie worden vastgesteld, maar misschien is dat toch wat prematuur.

Ik typ maar wat over uit de nieuwe... de tekst is op te vragen maar komt neem ik aan nog vrij beschikbaar op de NVB-site. Als het te lang duurt drop ik de pdf online of maak er een ocr-etje van...

Statuut voor professionals in openbare bibliotheken (korte versie 2007)

Wij werken in een openbare bibliotheek

- een warenhuis van kennis en informatie
- een centrum voor ontwikkeling en educatie
- een encyclopedie van kunst en cultuur
- een inspiratiebron van lezen en literatuur
- een podium voor ontmoeting en debat

De kern van ons beroep

Bemiddeling tussen vragen en aanbieders van informatie.
Informatiebemiddeling bestaat uit vier stappen : de vraag peilen, de informatie zoeken, selecteren en overdragen - in welke vorm dan ook.

Onze uitgangspunten

- Vrij verkeer van informatie
- Deskundigheid
- Verantwoordelijkheden
- Kwaliteit
- Integriteit

De tekst is veel langer, maar vraagt hier en daar om uitleg. De oude tekst was wat meer gedetailleerd, dat heeft ook zo zijn voordelen. Afijn, voor ik naar de bijeenkomst ging had ik zoals gebruikelijk eens nagedacht over 'ons beroep'. En mijn hersenspinsels volgen hieronder.

Stoffige stereotypen of cybrarians?
Mensen in de bibliotheekwereld gaan graag in de verdediging: het is niet stoffig, de stereotypen kloppen niet. Door die verdediging roep je die stereotypen wel weer op, misschien handig om nu eens te stoppen met die vastgeroeste beelden te bevestigen door je ontkenning. Of op feestjes hoor je.. ik werk wel in de bieb maar in de ICT hoor, in de marketing, in de.... Ook een soort schaamte?

Hoe dan wel? Mijn -not-so-humble-opinion-
Volgens mijn -not-so-humble-opinion- is de sleutel contact. Contact met de klant en als die niet (meer) in de bieb komt, zoek ze dan op!

Als ze geen boeken lezen, maar gamen, zoek ze dan op in een game, maak een game, laat ze in de bieb runescapen, faciliteer LAN-parties, geef een cursus Second Life, zorg dat ze in je gebouw komen, dan zien ze dat het niet stoffig is (in de OBA hier en daar wel overigens, maar dat komt door de verbouwing;-).), dan zien ze dat er meer is dan alleen maar boeken....

Als ze liever de Story lezen, de Metro, zorg dan voor een hangplek met een schaakbord, een nieuwspc, een videoscherm met YouTube filmpjes met de bieb in de hoofdrol en tussendoor het laatste nieuws. Myanmar, films, achtergrondinfo, wij hebben er ook boeken over, tijdschriftartikelen, muziek uit Myanmar, een Birmees, een monnik in de bieb, iemand van het comité.

Als ze willen MSN-en, laat ze dan MSN-en en zorg dat al@ddin 24/7 bereikbaar is via MSN.

Als ze in Orkut zitten, in Hyves, twitteren, presenteer je daar dan ook, als bibliotheek, maar ook als trotse bibliotheekprofessional.

Contact met klanten op de vloer?
In veel bibliotheken gebeurt dat door administratieve krachten, mbo-ers. Prima mensen met vaak hart voor het vak, maar niet geselecteerd op basis van pro-actieve houding, communicatieve vaardigheden. Vaak ook met hart voor de mens, maar soms alleen voor de rustige mens, van minimaal de eigen leeftijd. Ik bereik veel jongeren met mijn - niet altijd zo reguliere - activiteiten en hoor dat ze zich vaak niet welkom voelen, worden weggekeken als ze wat rumoerig zijn en nog eerder als het een gekleurde groep is, die blijkbaar wat bedreigend overkomt. Maar dat is wel onze toekomst, de groep waar wij het van moeten hebben! Natuurlijk kun je personeel trainingen geven, maar sommige eigenschappen moeten in je genen zitten en kun je nu eenmaal niet aanleren, niet eisen. Of ze worden wel geëist maar zolang bibliotheken niet worden belaagd door dagelijkse mystery guests denken veel managers dat 'het wel goed zit', met de houding naar de klant, met de vakkennis. Managers denken dat het wel goed zit met de vindbaarheid van de mensen op de vloer, maar in mijn middagpauze word ik, (even ontsnapt uit de backoffice) zuchtend aangesproken... werkt u hier, ik zie niemand die...

Salariëring en waardering
Verder is het net als met het onderwijs. Te lage salariëring, krappe budgetten, bezuinigingen. Tijdens mijn werk in de speciale bibliotheken was één van de meest terugkerende thema's: Zorg ervoor dat je niet weg wordt bezuinigd. Professionalisering en zichtbaar zijn, daar gaat het om.
Maar ja bij de fusie van 'mijn GGD-bibliotheek' kon ik ook niet voorkomen dat het informatiecentrum na 14 jaar werd opgedoekt en bij mijn vertrek daarvoor uit een ziekenhuisbibliotheek werd ik als gediplomeerde kracht na 12 jaar opgevolgd door iemand met mavo, waarbij het niet nodig was dat zij een opleiding ging volgen. De buitenwacht bepaalt nog steeds vaak de budgetten, de wethouder, de politiek, de artsen en als die ons niet zien staan of alleen maar mbo-ers kent aan de balie...

Kortweg dus genummerd mijn statuut:

1. Wat kun je als professional? Vertel! Vertel daar waar de klant zit, in Hyves, in Second Life op een feestje. Laat de klant meekijken in het kantoor van de sitebouwer, van de catalogusafdeling. Glazen wandjes, rondleidingen ook achter de schermen. Zoek enthousiaste mensen met liefde voor hun vak en laat ze vertellen.

2. Wat zijn de producten? Laat zien! Laat zien in de tram, op de Uitmarkt, 's avonds in de schouwburg, in fora, op de regionale tv, in podcasts. Laat zien op grote schermen in de bibliotheek, voor het raam, 24/7. Niet alleen een glad marketingbureau maar laat de producten zelf spreken en de mensen die trots zijn dat ze iets hebben gemaakt.

3. Wees pro-actief! Doe net alsof je in een goede winkel werkt en je salaris afhankelijk is van de verkopen. Loop herkenbaar rond en spreek mensen die zichtbaar aan het zoeken zijn voorzichtig aan. "Kunt u het vinden?" Verberg je niet achter stapels boeken, wees beschikbaar! Zorg voor opgeleide medewerkers op de vloer, voor vakidioten en verberg niet alle kennis, kunde en enthousiasme in de backoffice.
En laat mystery guests rondlopen, geef aan wat er mis is zonder namen te noemen. Zorg dat medewerkers op de vloer niet bezwijken onder de administratieve stress en klanten 'lastig' gaan vinden of dat klanten het idee hebben dat ze iemand 'lastig vallen'.

4. Pavlov! Beloon goede acties, personeelslid van de maand? Geef een pluim, een bon en niet standaard dezelfde opslag aan een 9-5 of een 24/7 collega. Stimuleer goede voorbeelden. Een schouderklopje doet al veel.

5. Houd op met zeuren en klagen. Altijd maar bespreken van problemen, zaken die niet gaan, die te lang duren. Probeer te kijken naar alles wat wel lukt, daar word je vrolijker van en dat voelt de klant ook.

6. Wees niet bang om op je bek te gaan. Sorry-pour-le-mot maar probeer nieuwe dingen uit, zonder enthousiaste doeners te bedelven onder regels, projectplannen, plannen van aanpak, memo's, maandenlange trajecten waarbij goede, uitdagende nieuwe plannen sneuvelen en er na maanden een saai aftreksel overblijft.