Ritanila's Blog

Podcasten in de bibliotheek..

Een trillende Blackberry...
Twee korte piepjes en een trillende Blackberry... Dat wil zeggen een smsje van podcasters in de bieb met trek in koffie... want dit nummer is alleen bekend bij de Digikringen...

Ik kijk op mijn horloge, het overleg waar ik nu in zit, had eigenlijk al afgelopen moeten zijn. Ik brom iets over bezoekers ophalen.. en ben geëxcuseerd... Vanuit de Rotterdamkamer op de eerste etage loop ik met twee passen tegelijk de trappen op naar 4. Daarvandaan steek ik, om niet buiten adem bij mijn gezelschap aan te komen, schuin over naar de roltrap die zo te zien leeg is zodat ik mee kan lopen...

Leo... Terwijl ik doorloop klik ik op de Blackberry mijn adressenboek aan. De eerste Leo is acht jaar, die zal het niet zijn. Nummer twee is een LAN-ner, het lijkt mij sterk dat die podcast-toers lopen. Nummer drie is een man van in de vijftig, lid van één van de romangroepen. Dat zal 'm zijn. Ik klik door op meer info... partner... Els... Aha, bekend... mod van één van de lotgenotengroepen.
Terwijl ik mijn Blackberry opberg sta ik voor de schuifdeuren en zie een stuk of acht mensen in de koffiehoek op 6 zitten. Een deel met de oortjes nog in, dus dat is mijn kluppie vandaag. Ik herken Els nu, zittend in de rolstoel, dat was de laatste keer toch nog niet...
Eén van de mannen loopt met uitgestoken hand op me af...

Leo....
Hallo... Rita. Leo van de romangroep.. zeg ik half vragend.
Yes, zegt hij... De meeste hier zijn van die groep en dat zijn twee Aussies...
Andrew, zegt de ene Aussie... from Australia. This is my wife, she fled to my country a long time ago... she had "heimway" so...

Ik knik begrijpend en herinner me vaag Els, zo'n 6 jaar geleden. Ontzettend blij met het eerste mailtje van haar zus, na de tweede internetles die ik gaf.  De rest stelt zich voor met voornamen en soms met de internet-alias erbij.

Allemaal trek in koffie of thee... neem ik aan?
Ja, natuurlijk... en effe bijpraten enne misschien een rondleiding in de bieb? voegt Els eraan toe.
Op het terras ? Dat is lekker, als je tenminste een treetje kunt nemen...
Dat zal wel lukken, met wat hulp, reageert Els.

Illegale koffie op het personeelsterras...
Ons groepje gaat richting lift en met mijn keycard open ik de deur naar het personeelsrestaurant oftewel de kantine. Overigens is daar weinig van over. We moeten het sinds enige tijd doen met een koffieautomaat een soepautomaat en een automaat voor blikjes fris, maar wel goedkoper dan de automaten op 6.
Het terras is prima en Els wordt tussen twee heren in over de hoge drempel getild. Ik tel het aantal thee/koffieklanten en Leo en ik lopen terug naar het apparaat. Ik gooi er wat muntjes in, vraag Leo voor de bediening te zorgen en sjees even naar mijn kastje op 1. Daar trek ik er acht tasjes uit en een pak koekjes... en loop snel terug. Leo is inmiddels met een blad bekertjes op weg naar het terras en ik mik het pak koekjes op zijn blad..

Zo, zegt ie, kan 't lijen ?
Zal wel gaan, geef ik als reactie en grijns.

Mijn privé-budget denk ik, want ik neem de moeite niet het te declareren. Ik gebruik de tijd die het kost om op mijn werkplek uit te leggen, dat ik op persoonlijke basis vanaf 2002 een project in de lucht houd, omdat bij indiensttreding op de centrale werd gezegd dat de digitale leeskringen overgenomen zouden worden door het nieuwe project 'Communities', liever voor het werken aan mijn Digikringen. Nog steeds ben ik projectgroeplid van Communities maar om allerlei redenen wordt er nog steeds aan het formele project gewerkt...

Blaak 2, west- of oost-om vraag ik, oftewel waar zijn jullie begonnen?
Leo neemt het woord: Via de metro met die oude muur naar de kubuswoningen. Lukte dat met de wheels?
Ja, we hebben genoeg duwers, lacht hij, normaliter doe ik dat alleen...
Krijg je lekkere kuiten van, lacht Els..
Andrew en Marjan hadden de kubuswoningen nog nooit van binnen gezien en de rest is op zoek gegaan naar de Bookcrossing-boeken.
Hij wijst op zijn tas. Twee boeken en Johan ook eentje.
Ik deel de plastic biebtasjes uit..
Hier zitten er nog meer in.. en nog wat extra cadeautjes, met de complimenten van de bieb.

Andrew kijkt met een vragende blik in zijn tasje maar begint te lachen als hij de Engelstalige inhoud vindt. Ik dacht dat mijn buitenlandse tasjes nooit van pas zouden komen, maar inmiddels ben ik twee Turkse tasjes, een Spaans, een Marokkaans en nu twee Engelse tasjes kwijt..

Marjan, heb je liever Hollands?
Nee hoor, ik houd deze, dan heeft Andrew 's avonds wat te lezen..
Leo vervolgt..: Toen naar de Oude Haven en de werf. Nice eh?
Andrew neemt het over: Very nice, I'd like to go to the Laurens-church and the Education museum but my company is getting too tired. Can you spare some time to show us your library ?
Sure, is mijn antwoord, I've got about an hour.
(Mijn middagpauze heb ik overgeslagen en ik sta nog wat uren in de plus dus...)

Bookcrossen
Intussen liggen alle Bookcrossingboeken en de boekenweekgeschenken op tafel en wordt er alweer geruild...

Ik heb nog een boek voor jou ook zegt Nico en uit zijn binnenzak komt een oud boekje, met Arabische tekens tevoorschijn. Ik weet niet wat het is, maar dacht dat... Osmaans is het, ik herken de reeks en probeer de tekens op zijn kop te ontcijferen. Vroeger werd Turks met Arabische letters geschreven, Dit wordt er ééntje voor mijn eigen collectie als ik 'm nog niet heb. Tesekkür ederim oftewel hartelijk bedankt in het Turks...

Jatmous in Rotterdam?

Hebben jullie alle tracks beluisterd tot nu toe of alleen de oneven nummers?
Nee, alles reageert Nico, dat kwam goed uit met de bankjes onderweg. Soms lagen we in een deuk.. maar wat is eigenlijk jatmous?
Nou... (google zelf maar)

De oneven tracks bevatten de route en wat algemene informatie. In de even tracks leef ik me uit, die bevatten soms historische achtergrondinfo, maar ook de meest vreemde interviews of 'afgeluisterde' conversaties. In Blaak2 bijvoorbeeld een gesprek met een bewoner van een kubuswoning over het ophangen van gordijntjes voor een schuin raam; een verhaal van de verkoper van de straatkrant, die ik in de kou een bak personeelskoffie kwam brengen over de mensheid, de vraag aan een marktkoopman 'of ie al jatmous heb...' een reactie van een beveiliger over 'die rotjong' en een act van een zogenaamde Duitse toerist die het Reichmuseum sucht omdat die Reiseführer zei dat het immer gerade-aus was...

Inmiddels zijn de bekers leeg en ik sta op.

Gaan jullie mee met de alternatieve biebtoer? Librarytour is starting... in twee talen..

Waarom podcast-wandelingen?
Ooit startte ik in 1970 met een speurtocht door o.a. Bibliotheek Schoonhoven voor Scoutinggroep Aloë, waar ik leidster was van een groep tieners. In 1975 een speurtocht met catalogusinstructie toen ik drie maanden in Bibliotheek Vlaardingen werkte en daar scouts mee op sleeptouw nam. Tussen '76 en '80 gebruikte ik de stencilmachine in de Bieb Dordrecht voor een rondleiding, toen nog boven de Kijkshop, voor scouts van de Brederodegroep uit Papendrecht en de cursisten van het VJV en de VU enz. enz. Na het papier werden het cassettebandjes, en 27MC-uitzendingen, breakie breakie, na de bandjes wav en later downloadable mp3-bestanden of wma-tjes en podcasts al dan niet voorzien van GPS-coördinaten...  Ook bij de internetcursussen die ik vanaf 1998 in de bieb gaf, maakte ik opnamen voor de afwezigen...
Voor de wheelers die niet alle toers kunnen meemaken, zijn er ook vodcasts oftewel filmpjes, opgenomen met mijn Canon digitale fototoestel in allerlei biebs, in de Biesbosch en noem maar op.. En voor slechtzienden zijn de audiosporen apart af te luisteren. Nog steeds maak ik podcasts voor verschillende doelgroepen. In de herfstvakantie was de wandeling voor opa/oma en kleinkind zeer populair. Beiden volgen dezelfde route maar horen een totaal andere tekst...  Ook is er een datingroute met aparte teksten voor de dames en aparte voor de heren... Onderweg kunnen ze elkaar tegenkomen op een terrasje (openingszin bij interessant persoon met oortje: 'ook een podcast?')...

Podcasts hebben momenteel een groeipercentage van 100 % per jaar en je ziet nu allerlei leeftijden rondlopen met een oortje....
Verder gebruiken steeds meer mensen RSS-feeds en daar kun je simpel ook podcasts bij doen. Beluisteren kan nagenoeg iedereen met een pc. Windows media player of Realplayer staan op bijna alle pc's en zijn er anders simpel op te zetten. 

Rondleiding naar de serverruimte ?
Geen formele rondleiding, ik breng de mensen graag op plaatsen als de zevende etage waar indrukwekkende apparaten staan die zorgen voor de verwarming van de bieb en andere zaken, enge balkonnetjes met een mooi uitzicht op het KPN-gebouw, dat wordt gesloopt, de computerruimte met indrukwekkende servers en de kelder waar ook door de bieb onontdekte schatten zijn te vinden...

IRL meetings...
En verder is het doel dat mensen die elkaar alleen digitaal kennen door de digitale leeskringen of via internet-cursussen die ik jaren heb gegeven, de kans krijgen elkaar ook IRL oftewel analoog in levende lijve te ontmoeten. Zelf vind ik het aardig van mensen persoonlijk te horen wat ze van de bieb vinden en wat voor ideeën ze verder nog hebben voor 'mijn' communities, die inmiddels zo'n vijfhonderd leden tellen, waarbij de jongste 0 jaar is en de oudste 96....

Hoe maak je de audiowalks?
In een stuk of 3 tot 4 middagpauzes van een half uur loop ik de route en neem onderweg geluiden en gesprekken op. De stopwatch loopt mee om de tijden te noteren in mijn loopsnelheid.  Thuis reken ik die om naar de gemiddelde publieks-loopsnelheid. De ruwe bestanden worden thuis aan elkaar geplakt en gesplitst in even en oneven tracks. Voor tekst voor de even tracks kom ik vaak bij Aad uit http://www.engelfriet.net/index.html  maar ik haal ook dingen uit onze papieren Rotterdam-collectie. http://www.bibliotheek.rotterdam.nl/Content.cfm?ID=152

Verder haal ik digitale kaartjes van internet en geef met een tekenprogramma de route aan. Heeft men een Ipod waar je ook bestanden kunt bekijken, dan kan dat onderweg. Anders is een optie een van tevoren een printje te maken. Technisch: Ik gebruik het programma Garageband, daar zitten overigens ook geluiden in die kosteloos te gebruiken zijn. 
http://www.apple.com/benl/ilife/garageband/

Meer bibliotheek-podcast-audiowalks-toers?
In het buitenland zijn er biebs met rondleidingen maar in Nederland heb ik er nog geen gevonden. Ook niet fanatiek gezocht, dus weet je/u er eentje, dan hoor ik het graag...

Ik wil ook mee...
OK, mail dan maar even wat over jezelf met omschrijving van de reden, dan vraag ik aan de groepen of ze willen melden of ze incidenteel een gast mee willen nemen... Aanmelden voor de digikringen is overigens niet mogelijk zolang het nog geen formeel project is van de Bibliotheek Rotterdam. Alle nieuwe leden komen binnen via de bestaande leden, oftewel via een soort ballotage zodat het de circa 40 vrijwillige moderatoren en mijzelf niet zoveel tijd kost om serieuze aanmeldingen van mailinglijst-spammers te onderscheiden...

Ik wil het bestand...
Nee, helaas. Zodra het een formeel bibliotheek-project wordt, komt het op de formele website maar nu zijn de bestanden alleen te downloaden in de besloten download-secties van de digikringen. De bestanden worden gemaakt op persoonlijk initiatief in eigen tijd, om lekker snel adhoc iets te kunnen maken en zodra er wat nieuws te melden of te bekijken is, zoals deze maand de vreemde verzamelingen, pas ik de podcasts deels aan.
Als een bibliotheek dit als formeel project zou adopteren vrees ik dat ik scripts moet uitschrijven, PvE's, PvA's, opleggers en communicatietrajecten op papier moet zetten, alles moet toelichten in interne overleggen om dan na 6 maanden de eerste walk 3 kliks diep op de site te vinden.  Maar misschien ben ik wel te kritisch;-)

Links: http://del.icio.us/ritanila/podcasts

Rita Niland
op persoonlijke titel.