Ritanila's Blog

Gamekit / Gamestudio. Bouw zelf een game vanaf 6 jaar

Een erg leuke site voor kids is Game Studio. Een site waar kids zelf games kunnen bouwen, games kunnen spelen die andere kinderen gemaakt hebben en daar weer extra levels bij kunnen bouwen.

Groot voordeel is dat je niets hoeft te installeren en gratis is. Handig dus op school of in een bibliotheek waar dit vaak lastiger is. Kids van een jaar of acht kunnen er zelfstandig prima mee overweg. Met een groepje van kinderen tussen de zes en tien jaar oud zijn we ermee aan de slag gegaan en dat lukte aardig.

Met Firefox gaat het in ieder geval prima, maar Internet Explorer 7 werkte zo te zien ook. Javascript moet aanstaan, maar dat zal meestal wel het geval zijn. Sommige kids kennen het al van de televisie, dat is ook een voordeel.

De kinderen moeten redelijk kunnen lezen en willen lezen, want vaak zijn ze geneigd om zonder te lezen van alles uit te proberen. Niets mis mee, maar al snel zie je dat ze toch gaan lezen en bij de groepjes was er vaak één aan het voorlezen en aanwijzingen geven, terwijl de anderen luisterden en ermee verder gingen. Werk je met een mix aan leeftijden, dan zie je ze al snel elkaar helpen.

Mijn 'regels' zijn dat de jongste altijd aan de knoppen zit en dat ouderen alleen mondeling aanwijzingen mogen geven maar niet het toetsenbord over mogen nemen. Als dat lastig is, start ik een uur met de jongsten, die zo een kennisvoorsprong hebben en laat dan de ouderen erbij. Soms pas een week later zodat de kids thuis of in de buitenschoolse opvang kunnen oefenen.

Hieronder een mix van de uitleg die ik mondeling geef aan de kids in een demonstratie en = commentaar voor ouders en collega’s tussen = ingevoegd.

Hoe werkt het?

Zonder je aan te melden kom je op de site.

= Handig omdat je niet eerst naar je webmail moet, dat is nogal een barrière voor de jongere kids =

Later moet je je wel aanmelden, bij ons doet de oudste van een groepje dat dan weer. Deze stuurt de inloggegevens door naar de jongste of de ouders van de jongste.

Mediawijsheid komt ook altijd aan de orde bij het aanmelden en met een tekst als hieronder.

Wil je je spel bewaren, dat moet je je aanmelden. je moet je voornaam en achternaam en e-mailadres invullen. Kies dezelfde nickname (niet je echte naam) en een e-mailadres die je bijvoorbeeld bij Gmail hebt gemaakt. Je inlognaam mag je zelf verzinnen.

Voor als je het wachtwoord vergeet moet je een vraag kiezen, waarop jij alleen het antwoord weet. Je hoeft niets in te vullen. Vul niets in waarvan anderen het antwoord ook weten.  Je kunt invullen of je een jongen of een meisje bent en je geboortedatum. Dat hoeft niet, dus doe dat niet. Meestal zie je aan rode sterretjes wat er moet.

• Eerst kies je of de spelomgeving van bovenaf of van opzij wilt bekijken. Een platformspel of een doolhof bijvoorbeeld.
• Dan hoe je het spel kunt winnen, wat er meetelt voor de score en hoe je level eindigt. Kun je 'dood' gaan, moet je naar een finish, gaat het om de tijd of moet je punten scoren? 
• Wat kan je speler? Je poppetje (avatar) is een soort balletje met een hoed, gewei enz. De kleuren van je poppetje en het hoedje kun je met wat kliks veranderen. Ook hoe zwaar of licht het poppetje is, hoe hij stuitert. Je kiest hoeveel levens hij heeft. Met elk leven kun je een level een keer overdoen, daarna is het  'game over'.
• Het aantal levels is instelbaar. Je maakt zelf een achtergrond.
• Met 'bouwstenen'(de zwarte balletjes) kun je van alles instellen.
  Er zijn bouwstenen die niet bewegen zoals stenen, gras of een springveer.
  Er zijn bewegende bouwstenen, zoals een raket of schuifdeur.
  En levende bouwstenen die je achterna komen, weg rennen of rondlopen zoals een schaap of stekel.
• Je kunt scoren door munten te sparen of via appels kun je beter worden.
  Later kun je leren hoe je zelf stenen kunt maken door een actie aan een vorm te koppelen.
• Maak een titel en banner en sla het spel op. De banner maakt reclame voor je spel.
  Als je je spel op het Podium wil zetten, komt er een foto van het spel en tekst bij. Leg goed uit wat het is. Tijdens het testen van je spel kun je een plaatje maken.

Elk spel kun je openen in de gamekit, zodat je kunt kijken hoe dingen gemaakt zijn.

Je games kun je bewaren en er zo verder aan werken. Met het prullenbakje kun je je spel weggooien.  Favoriete games van de site kun je ook bewaren onder de link Mijn Gamestudio.

Lees verder de tips. Onder tips en tricks vind je allerlei handigheidjes.

Op het forum kun je vragen stellen en de antwoorden op andere vragen lezen.

Je kunt een E-card versturen om anderen uit te nodigen je game te spelen en op het 'podium' zetten zodat anderen je spel kunnen spelen. Je moet dan wel je naam en e-mailadres opgeven. Zelf krijg je de mail ook.  Met tips van anderen kun je je spel mooier maken.

Hoe organiseer je zoiets op school of in een bibliotheek?
Het bouwen is simpel, maar iets leuks bedenken is lastiger. We zijn begonnen met het aanpassen van spelletjes die anderen hebben gemaakt.  

Tussendoor slaan de kinderen de spelletjes op en gaan spelen met de spelen van anderen.

Daarbij komen ze snel weer op ideeën, die ze meteen willen toepassen.

We speelden met groepjes van 3 kinderen op 2 pc's, waarbij de opdracht  was om samen een game te maken. In het begin wilden ze allemaal apart aan de slag, maar al snel werd er gekozen voor de beste variant. Dat gaf soms discussies, waarbij vaak blijkt dat degene met de grootste mond en de oudste niet altijd gelijk heeft. Met oudere kinderen ga ik graag in discussie rond de vraag: Wat maakt een game nu spannend? En met ongeduldige kids: Wat maakt dat je kwaad wordt in dit game? Mijn onderwijsachtergrond komt zo vaak weer van pas. 

Wat leer je ervan?
Kinderen leren er van alles van. In 'mijn' model gaat het vooral om samenwerken en communiceren. Deels uit nood geboren omdat er te weinig pc's zijn (en deze keer zaten er ook twee kinderen op een stoel of stond de oudste erachter). De oude pc’s werden deze keer ook gebruikt, gelukkig vraagt het programma niet om de meest snelle hardware.

Je leert iets over het maken van een verhaal, en hoe je het spannend maakt, maar ook over soorten ondergrond en de logica erachter. In modder stuitert je avatar niet goed en op ijs glijd je uit. Botsen tegen de muur maakt dat je balletje kaatst, de hoek bepaalt welke kant uit. (wiskunde?) Vakken als programmeren, mechanica, natuurkunde (zwaartekracht). Creatieve vorming (welke kleuren en vormen horen bij elkaar, wat 'vloekt' er?).

Wat levert commentaar van anderen op? Iemand anders kan levels bij jouw game maken, dat kun je leuk vinden, soms misschien ook niet. Om om te leren gaan met kritiek is ook een leermoment. De naam van de maker komt bij de 'credits' en dat is natuurlijk wel stoer. Als je met groepjes werkt en de namen van alle groepsleden laat vermelden, kun je op die manier de ‘zwakkere broeders en zusters’ ook een deel van de eer gunnen.

Hoe betrek je de ouders en docenten erbij?

Na afloop heb ik E-card naar de ouders, docenten en begeleiders bij de buitenschoolse opvang verstuurd met de vraag om de spelletjes zelf beslist te spelen. Ook een uitdaging om zelf een game te maken met gamekit, maar dat heeft tot nu toe nog geen resultaat gehad. Het lijkt mij een uitdaging om de kids eens les te laten geven aan de ouders. Ik wacht op een ouderavond, waar er wat tijd is…

http://gamestudio.hetklokhuis.nl/index/home   

Voor welke leeftijd  - en - alternatieven?
Zelfstandig vanaf een jaar of 8, in groepjes vanaf 6 jaar. Een bovengrens is er eigenlijk niet.
Op de site van Gerard Dummer zie je dat hij jongeren op een Hogeschool een opdracht geeft via Gamekit. Ook voor ouderen is dit dus bruikbaar en.. zelf vond ik het ook leuk om een game te maken hiermee.  

http://www.gerarddummer.nl/blog/labels/gamekit.html

Stagecast creator
Voor wat oudere kids zou ik Stagecast creator gebruiken. http://www.stagecast.com/

Daar heb ik al eerder over geschreven.  

Gamemaker
Gamemaker http://www.yoyogames.com/gamemaker/ is nog iets lastiger, kan alleen als je iets kunt/mag installeren. Met kids vanaf 10 jaar ben ik ermee aan de slag geweest, maar dat zijn dan ook jongeren van de H-IQ society. Normaliter zou ik het vanaf 12 aanraden. Dit boek helpt wel voor jongere, wat slimme kids. http://www.gamemaker4you.nl/  Maar 20 euro met CD, maar vast ook overal te leen.

Op http://www.yoyogames.com/  zie je voorbeelden van games die met Gamemaker zijn gemaakt. Op deze site een cursus voor jongere kids: http://www.gamemakerkids.nl/index.pl/cursus3

Meer software?

Op http://www.games2learn.nl/Categorie:Software  staat meer software, maar zo te zien mist daar nog wel het één en ander.

http://t3dgm.thegamecreators.com/  is al weer wat ouder, maar bruikbaar.

Zelf vind ik dit mooi http://www.garagegames.com/products/torque-2d  maar alleen de demo is gratis, de software kost aardig wat (als je er tenminste niet op een andere wijze aan komt).
http://www.adigitaldreamer.com/game-design-software.htm

Taalspelen voor laaggeletterden en puzzelfanaten

Software om kruiswoordpuzzels te maken, (voorbeeld http://www.xs4all.nl/~ritanila/IDV-2-puzzel.htm ), schuifpuzzels, quizzen en meer taalspelletjes zijn ook volop te vinden.

http://hotpot.klascement.net/ is een verwijzing naar één van mijn favorieten: Hot Potatoes.

Op deze http://puzzlemaker.discoveryeducation.com/ pagina vind je links naar online software om puzzels te maken, helaas in het engels maar de bovenbouw komt er wel uit. Hier staat een NL uitleg: http://www.ictheek.be/ictheek/werkbladen/Puzzlemaker.doc

Ook is er http://www.eclipsecrossword.com/ en http://www.schoolhousetech.com/ (30 dagen gratis meen ik)

Woordzoekers maken: http://www.onlineklas.nl/flash/woordzoekermaker.html (Nederlands!)

Aardig is om met een groep een hele grote puzzel te maken. Met twee klassen in de bovenbouw maakten we een poster die zo groot was als een deur. Op ouderavonden en op Koninginnedag werd deze goed verkocht en de opbrengst was welkom in ons experimentenfonds.

Legpuzzels
Met Photoscamble maak je legpuzzels van je favoriete afbeelding. BMP of JPG. Je bepaalt zelf het aantal stukjes, de omkadering enzovoort. Download hier: http://members.home.nl/bas.de.reuver/files.html

Bordspelen… blijft leuk

Verder zijn er met een groep varianten te bedenken op bekende bordspelen en quizzen.

Van het simpele oude Pim Pam Pet (zelf vragenkaartjes maken) tot een Monopolyversie van je eigen stad of dorp. Met een groep scouts maakten we tijdens een kamp zes speltafels. Oude tafels, die we beschilderden met een spelbord en daarna aflakten. Houten pionnen gemaakt van gezaagde plakjes van takken. De tafels vonden hun weg naar een verzorgingshuis, waar we een aantal maal met en tegen de bewoners speelden. Kortom, ideeën genoeg te vinden als je maar even rondsurft of wat boeken bekijkt….. 
Keep on gaming!

Rita Niland

Nederland leest in GrOtE LeTTeR : Doe mee aan de handtekeningenactie!

Op http://nlgl.blogspot.com/ is een actie gestart om de CPNB ertoe te bewegen dit jaar het boek voor Nederland Leest ook in een grootletterversie uit te brengen. Dat is een loffelijk streven dat ik graag ondersteun door de oproep hier op te nemen, erover te twitteren, Diggen enz.

Het idee is afkomstig van Arda Nieuwland en op Ning schrijft ze:

"Mijn werk is het maken van collecties voor zorginstellingen en die collecties bestaan altijd voor een groot deel (of helemaal) uit grootletterboeken. Vandaar dit idee. Ook bij openbare bibliotheken zijn natuurlijk grootletterlezers klant. Ik heb enkele contactpersonen voor het ouderenwerk in bibliotheken naar hun mening over het idee gevraagd en die was onverdeeld positief. Inmiddels heb ik daarom een brief aan de CPNB gestuurd met het verzoek Oeroeg (het boek van dit jaar) ook als grootletterboek te laten verschijnen.
Om dit verzoek te ondersteunen heb ik een 'handtekeningenlijst' gemaakt in de vorm van een weblog(je): http://nlgl.blogspot.com/  Als je ook vindt dat Nederland Leest niet beperkt zou moeten blijven tot mensen die nog goede ogen hebben, wil ik je vragen daar je naam aan toe te voegen."

Veel lezers zijn voor hun leesplezier aangewezen op grootletterboeken. Gelukkig zijn veel titels in allerlei genres als grootletterboek verschenen. Maar de boeken van Nederland Leest zijn tot nu toe alleen in 'gewone druk' uitgebracht. Daar zouden wij graag verandering in zien komen en wij willen de CPNB daarom vragen van het Nederland Leest-boek ook een versie in grote letter uit te brengen. Nederland Leest is immers bedoeld voor álle bibliotheekleden.

Het boek komt wel in Daisyrom uit; het is al een aantal jaren gebruikelijk dat boeken in zulke acties, denk ook aan de kinder-)boekenweekgeschenken, gelijktijdig met het gedrukte boek als gesproken versie uitkomen. Het is dan verkrijgbaar voor de mensen met een leeshandicap (blind, slechterziend, dyslectisch) bij Loket Aangepast Lezen.

Van Oeroeg is overigens al een luisterboek op cd te koop, voorgelezen door Hella Haasse zelf. Op het blog is een fragment te beluisteren.
Oeroeg, een prima keus overigens. Ik zie het boekje zo nog voor mij in de boekenkast van mijn ouders en het stond vast op mijn boekenlijst.

met dank aan Arda voor dit prima initiatief!

Rita Niland

UGCZ : Unofficial GameCrossing Zone

Eerder hier gepubliceerd: http://ritanila.blogspot.com/ met nog een aantal postings over gaming. Dit blog wordt vaker gelezen, sorry voor crossposting.

Donderdagmiddag in Leuven: “Dit is de kleinste mobiele bibliotheek van Nederland, met sinds vandaag een rijdend filiaal in Vlaanderen: De UGCZ : Unofficial GameCrossing Zone”. "Vanmorgen goed gevuld met onderin boeken, op de plank erboven tijdschriften en strips, wat luisterboeken en op de bovenste planken zo’n 200 mini gamecd-roms. Niet te leen, wel te geef. Eigenlijk doorgeefcd-roms, doorgeefboeken. Kent u Bookcrossing? De meeste aanwezigen knikken gelukkig bevestigend."

Van Bookcrossing naar GameCrossing
Voor de overigen wat uitleg: Bookcrossing is een internationaal initiatief om van de hele wereld één grote bibliotheek te maken. Als je een boek uit hebt en niet wilt bewaren, schrijf je het in op de site http://www.bookcrossing.com/ , het krijgt een uniek nummer, je plakt er wat stickers op en laat het achter in de trein, een hotel of waar je wilt. De vinder neemt het mee, meldt het op de site en laat het weer ergens achter. Een OBCZ – Official Bookcrossing Zone is net zoiets, maar dan gaat het om een openbaar plankje bijgehouden door vrijwilligers ergens in een restaurant, winkel enz. Nieuw is sinds vandaag de UGCZ… En dat alles wordt verteld op de studiedag voor Belgische collegae:

Games & openbare bibliotheken: studiedag VVBAD, Leuven, 22-1-2009. Donderdag 22 januari: Presentatie in Leuven voor de Vlaamse vereniging voor Bibliotheek- Archief- en Documentatiewezen, de VVBAD. Organisator SBB Vlaams-Brabant
Omschrijving: Steeds meer bibliotheken staan open voor games. Alhoewel games tot nu toe niet mogen uitgeleend worden kunnen bibliotheken wel gameconsoles en games aanbieden in de bib.

Tijdens de voormiddag ligt de klemtoon op games als cultureel fenomeen, serious gaming en krijgt u een gameoverzicht. In de namiddag delen wij spelervaring uit de openbare bibliotheken van Rotterdam* en Delft (en de rest van de wereld) en krijgt iedere deelnemer de kans om zelf een aantal games te ontdekken. Quote van: http://www.vvbad.be/node/4254

Programma
9:30 Onthaal
10:00 Games als cultureel fenomeen (Jan Staes)
10:30 Serious gaming (Vero Vandenabeele - groep T)
11:15 Overzicht games (Roel Damiaans (Chief))
12:00 Lunch 12:45 Rita Niland (bib Rotterdam)
13:45 Jaap van de Geer en Erik Boekesteijn (Dok Delft)
14:45 Pauze
15:00 workshop games: PSP, PS3, Wii, Xbox, ... (Rita, Jaap, Erik)
16:00 Afsluitend drankje

Op perron 5 in Dordrecht om kwart voor 8 vanmorgen werd dit kofffertje opengeritst. Op perron 1 en 3 stonden wat vroege scholieren die het koffertje herkenden, want dit is niet de eerste keer dat er een koffer op wielen vol boeken en cd-roms op het perron of in de trein wordt “gecrost”. Een paar renden door de tunnel en zo was de helft van de gamecd-rom’s verdwenen. Een scholier vroeg er 30: voor alle cursisten in mijn groep, OK? Natuurlijk. Verspreiding door de doelgroep zelf is altijd betere marketing dan door een oudere jongere.

Twitteren als verslag… In de trein eerst twitteren. Is dat bekend? De helft aan vingers. Een soort mini-blog, als verslag voor onderweg. Kijk maar hier… http://ritanila.blogspot.com/2009/01/games-als-cultureel-fenomeen-en-serious.html Dat was het verslag van de ochtendpresentaties van het congres in Leuven.

Gamecrossing in de trein Terug naar kwart over acht: voorin ingestapt de coupe’s door. Na, aan zo’n 20 mensen is uitgelegd wat gamecrossing / bookcrossing is, is voor Roosendaal de tweede plank in het koffertje leeg. Met wat hard praten bereik je in een trein drie maal zoveel publiek. Een slapende mijnheer was niet zo blij dat hij werd wakker gemaakt, maar een boek was welkom als pleister op de wonde. Een conducteur mopperde wat maar nam een gamecd-rom aan voor zijn zoon. Onderin bleef een rij boeken over, mijn koffertje moet leeg terug zoals gebruikelijk, dat zal hier geen probleem zijn…. Als u al eerder heeft gelezen hoe je Bookcrossing kunt combineren met activiteiten, begrijpt u er wellicht meer van :

Boeken en kids: http://blogger.xs4all.nl/ritanila/archive/2008/04/08/372090.aspx
Boeken in de brandnetels: http://blogger.xs4all.nl/ritanila/archive/2007/07/16/257850.aspx

Games gemaakt door kids? De games op de cd-roms zijn gemaakt door jongeren. Deels het betere kopieer en bewerkwerk, want als je pas begint met games bouwen, is kopiëren en aanpassen ook iets waar je veel van leert. Deels met gratis tools zoals hier te vinden: http://delicious.com/ritanila/gamebouw

Kosten, baten en marketing Meestal delen we geen cd-roms uit, dat kost wat geld, maar de kosten worden snel terugverdiend. Overigens is dat de reden dat het geen formeel bibliotheekproject is. Bij bibliotheken is de manier van financieren waarschijnlijk lastig uit te leggen. Meer daarover later. Hoe verdien je het geld terug? De meeste pc’s hebben internetverbinding. Wil je een game installeren op je pc of op je mobiele telefoon, dan wordt op de achtergrond een internetpagina geopend en het ip-adres geregistreerd, zeg maar de unieke code die bij elke pc hoort. Er wordt gevraagd naar e-mailadres, MSN en naam of voor een mobieltje naam en telefoonnummer om gratis updates, cheats en meer games te verkrijgen. De tekst die je moet aanklikken om de ‘regels’ te accepteren, scrollt nagenoeg niemand door. Daarin staat het één en ander over het registeren van gegevens om iemand te kunnen voorzien van informatie. Met de gegevens die je hebt, kun je verder marketen. Op de ‘landingspagina’ staat reclame. Die bekijkt volgens mij nauwelijks iemand, maar je verdient zo al wel een deel van de kosten terug. Simpel en effectief.

Peertopeeren levert doekoe op Een game op een cd-rom wordt gemiddeld 20 maal gekopieerd en geopend. Dat beseft de eigenaar vaak niet. Gedownloade programma’s komen vaak in een openbare map terecht, daar worden deze gedeeld via P2P (peer-to-peer) netwerken. Ook worden games vaak doorgestuurd naar vrienden. We zetten ze zelf ook op netwerken, met een goede titel gaan ze prima… en 20 x reclameopbrengsten, dekt een deel van de onkosten…

Wanna build? Als iemand een game heeft uitgespeeld verschijnen op het scherm de high scores zoals gebruikelijk. Daarna verschijnt er een tekst met : ”Wanna build? Game made by Anne (14) en Mohammed(16). Ook leren bouwen? SMS Build en je postcode naar 06 ... Normale SMSkosten, SMS die je ontvangt bevat een link naar een pagina met meer informatie en een inschrijfformulier”. Op het inschrijfformulier wordt gevraagd of iemand over een laptop of pc beschikt die mee te nemen is, voorkeur voor bepaalde soort games, leeftijd, vervoermiddel, maximale reistijd en meer.

Train de trainer Zodra er 10 aanmeldingen wordt er een plaats gezocht. Dat kan een buurthuis met e-centrum zijn, een school, een internetcafé, een gamecenter, een zaaltje ergens of zelfs een bibliotheek waar een pc-lokaal wordt gehuurd,. Kosten afhankelijk van de kosten van de ruimte en wel of geen eigen pc. Vaak gratis met verplichte consumptie, soms vrijwillige bijdrage met een streefbedrag, maximaal een paar euro. Onderstaande cursieve tekst werd i.v.m. de korte tijd die beschikbaar was voor de presentatie ‘geskipt’ maar is hieronder alsnog te lezen..

Screencasting De bijeenkomsten worden georganiseerd door (ex-)deelnemers. Zelf ben ik er niet altijd bij, dat hoeft ook niet. Uitleg van de vaak Engelstalige programma’s wordt opgenomen via screencasting. Niet alle kids zijn zo goed in het lezen van Engelstalige uitleg en ook de senioren die soms meedoen hebben daar moeite mee. Verder hebben de meeste deelnemers gewoon geen zin in het lezen van helpbestanden. Zien en nadoen, dat werkt sneller. Bij screencasting wordt gebruik gemaakt van programma’s die zoals het woord min of meer al zegt, opnames maken van het computerscherm, terwijl je daarmee aan het werk bent. Meestal nagenoeg zonder voorbereiding, er wordt een begin gemaakt met het bouwen van een game, dat wordt opgenomen en de toeschouwers kunnen meekijken, terwijl ze zelf op hun laptops of pc’s meeklikken. Meestal wordt Camtasia studio gebruikt, mijn favoriet is Captivate, beiden betaalde programma’s, maar er zijn ook goede gratis alternatieven zoals Wink 2.0. Binnen de schermopnamen wordt waar nodig gebruik gemaakt van een chatprogramma, waarbij wat Engelse termen worden vertaald. Soms een webcam, maar daar ben ik niet zo’n fan van omdat dit nogal afleidt. In sommige programma’s zoals Second Life zitten al screencasting opties ingebouwd. Voor het achteraf bewerken is soms wel extra software nodig, maar ook dat is gratis te vinden. Bij mijn postings over Machinima en Storytelling is meer uitleg te vinden. http://blogger.xs4all.nl/ritanila/archive/2008/02/11/351752.aspx En http://blogger.xs4all.nl/ritanila/archive/2008/01/16/342572.aspx Op YouTube zijn overigens veel screencastfilmpjes te vinden en er zijn vodcasts die al zo worden gemaakt.

Train de trainer werkt als een train.. pardon trein Kids die fraaie games hebben gemaakt, krijgen complimentjes en de vraag of ze zelf een groep willen draaien als vrijwilliger. Train de trainer-model, dat werkt als een train, pardon trein. De gegevens staan op een server op mijn zolder en contact wordt onderhouden via MSN, Hyves enz.

Bibliotheek in beweging? Lokaties zoals boven te lezen: buurthuis met e-centrum zijn, een school, die tegenwoordig vaak over mooie smartboards beschikken, een internetcafé, een gamecenter, een zaaltje ergens of zelfs een bibliotheek waar een pc-lokaal wordt gehuurd. De hierboven genoemde locaties ongeveer in voorkeursvolgorde en dat betekent helaas nog steeds de bibliotheek als laatste optie. Nog steeds is het in veel bibliotheken lastig om te gamen, om games te bouwen, eigenlijk om software te gebruiken die niet binnen het Officepakket valt. Zeker niets installeren, ook niet als het gratis is. Sites staan vaak op een zwarte lijst, de blacklist of niet op de whitelist en dat heeft hetzelfde effect, zodat internetverbindingen nogal eens onbruikbaar zijn. Oude versies van flash, shockwave, oude browsers. Hardware voorzien van onbruikbare toetsenborden, slechte muizen en dito koptelefoons. Eigen toetsenborden, muizen, tekentablets en headsets zijn niet in te pluggen omdat de contacten meestal verstopt zijn achter deurtjes en de sleutels onvindbaar. Surfen mag, maar creatief zijn, iets maken ie nog steeds één van de lastigste zaken in de bibliotheek, terwijl dat toch juist iets zou zijn waar je kids mee trekt en je zo in je jaarverslag de educatieve aspecten kunt noemen. En het hoeft beslist geen duur programma als Photoshop te zijn, gratis en open sourcetools zijn er voldoende en vaak net zo bruikbaar. Geef mij een paar goede pc’s met admin-rechten, laat mij wat stagiaires aantrekken en ik garandeer u 90 % bezetting buiten de schooltijden en 60 % tijdens schooltijden minimaal…

Uren reizen maar toch niet welkom? Als je zelf pc's of laptops meebrengt is het in Nederlandse bibliotheken meestal lastig om een betaalbare internetverbinding of hotspot te gebruiken. Vaak zijn deze uitbesteed en verdient de KPN er m.i. vaak behoorlijk aan, gezien de tarieven. Mijn advies is aan de bezoekers altijd om een provider als XS4all te nemen, dan mag je overal de hele dag gratis hotspots gebruiken. En als je dat niet hebt op zoek te gaan naar gratis hotspots in de bibliotheek, die zijn er wel als de buren zo aardig zijn om… Soms mag je een half uur gratis internetten in de bibliotheek, maar de reistijd van de deelnemers loopt soms op tot meer dan een uur enkele reis, dus dan kom je niet voor een half uur. Gamers wonen overal en reizen soms uren naar een landelijke meeting. Soms met een slaapmatje en slaapzak, aan enthousiasme ontbreekt het niet. Lastig voor bibliotheken dat die kids overal en nergens vandaan komen. Vaak wil men alleen kids uit de eigen regio, daar betaalt de gemeente nu eenmaal voor. Dat is moeilijk uit te leggen aan je gebruikers.

Jongerenvloer en jongerenbieb Er zit wel verbetering in, in Bibliotheek Rotterdam wordt op 23 januari 2009 de ‘Jongerenvloer’ geopend. Nog niet helemaal klaar, maar er staan zes stoere game-pc’s, geïnstalleerd door The Game Syndicate, een prima contactadres om pc’s te regelen die wel bruikbaar zijn met games die dan ook nog regelmatig worden ververst op basis van gebruiksgegevens. En de plannen zijn dat daar wel programma’s op komen waar je creatief mee aan de slag kunt. Nee, ik heb geen aandelen…Er zijn ook plannen voor een jongerenbieb. Meer info: http://www.bibliotheek.rotterdam.nl/NL/Actueel/Nieuws/Pages/NieuweenjongerenvloerindeCentraleBibliotheek!.aspx
Lege bibliotheken… en Leve Eli! De trend in de bibliotheekwereld is het vervangen van baliemedewerkers door inlever- en uitleenautomaten, wisselmachines, inlogschermen en bewakers. Steeds meer mensen in de back-office, minder in de front-office, lege bibliotheken. Dat terwijl onderzoek uitwijst dat publiek naar de bibliotheek komt voor de ontmoeting, sociaal contact. Nog steeds hebben vele generatiegenoten goede herinneringen aan de biebjuf die wist wat je leuk vond. Nu zijn ze op zoek naar de biebjuf of biebmeneer die game-competities opzet en controllers uitleent, maar die is nog moeilijk vindbaar. Kijk eens hoe Eli Neiburger dit organiseert. En het hoeven beslist geen gamers of allemaal jonkies te zijn, gewoon aardige mensen die houden van kids en de bieb. Meer in een verslag van een vorige presentatie… http://blogger.xs4all.nl/ritanila/archive/2008/03/12/360962.aspx

Waarom gamen in de bieb? Kids hebben vaak thuis prima apparatuur, het gamecenter nog betere apparatuur, goed geluid, een bepaalde sfeer en snel de nieuwste games. Als bibliotheek moet je het goed organiseren, wil je gamers trekken. Zowel qua apparatuur, qua games als qua organisatie. Als je ze binnen hebt, gaan ze ook andere dingen doen, lezen bijvoorbeeld, lenen. Cijfers uit de USA maar ook ik meen uit Haarlem (NL) wijzen uit dat er tot 70 % meer boeken worden geleend als je games organiseert. Was dat nu die generatie met laaggeletterden, met jongeren die niet wilden lezen? Lan-party's zijn populair, gamecenters zijn populair. Naast het spelen van het spel, met de spanning, de verbeelding waarbij je even de werkelijkheid vergeet, zijn contacten in een spel of 3dwereld (Second Life, Home) maar ook in de gewone wereld belangrijk. Thuis leer je eerst hoe een game werkt, zonder bespied te worden door gasten die het beter kunnen dan jezelf. Je wilt niet afgaan tenslotte. Heb je geoefend, dan op naar je vrienden thuis of naar het gamecenter. Kom je daar binnen, dan begin je met een rondje. Wie speelt er een bepaalde game? Ken je hem of haar? Is tie goed? Je kunt samen met iemand spelen in een game of juist tegen iemand of meer iemanden. Test je kennis, handigheid met de knoppen, slimheid in beslissingen, werk samen in de groep, maak afspraken en verkrijg aanzien. Dat lijkt verdacht veel op een goede leerschool voor de rest van je leven, buiten de gamewereld…

16+, 18+ Zo’n 4 % van alle games is niet geschikt voor jeugdige gebruikers en m.i. ook niet voor jeugdige toeschouwers. Dat zijn wel games die veel publiek trekken, maar mijn advies aan bibliotheken blijft om hier niet mee van start te gaan. Bij de 95 % die overblijft zit voldoende keus voor alle leeftijden. Kies je wel voor de 5% dan is het als bibliotheek allereerst nagenoeg onmogelijk de leeftijden te bewaken. Op de vloer is vaak weinig controle, pasjes worden al sinds de introductie van internet in 1999 doorgegeven en jongere kids zullen uit alle macht proberen om games te spelen die in het gamecenter verboden zijn. Daar wordt het wel goed bewaakt, core business… En als je het wel goed bewaakt, zullen er hordes jongere kinderen om de spelers heen ‘hangen’. Iets dat speler en personeel niet zullen waarderen. Naast personeel zijn er ook de ouders, docenten en last but not least geldschieters zoals wethouders die daar problemen mee zullen hebben en dat kan de dood van je project zijn. Jammer omdat je daar ook mee afgaat bij de doelgroep.

18 miljoen uur in de virtuele wereld In een 3D wereld kun je zijn, wie je wilt zijn. Aan het aanpassen en kleden van avatars in Second life wordt soms meer zoveel tijd besteed dan aan het shoppen en opmaken in de echte wereld. Ook daar is bijna de helft van de tijd communicatie. Over 3D werelden wordt veel gezegd. Aantallen gebruikers van World of Warcraft, van Second Life, van Home? In mei 2007 brachten de 500.000 actieve inwoners van Second Life 18 miljoen uur door in de virtuele wereld.

Met oma op reis in Second Life Mijn kleinzoon van 7 speelt games op de Wii, Playstation, heeft een Nintendo DS maar vind het prachtig met oma op reis te gaan door Second Life, Civilization, Cultures, de Sims. Dat moet wel samen omdat de voertaal Engels is en niet alle omgevingen geschikt voor een kind alleen. In zijn vakantie zitten wij samen zo 5 uur achter elkaar achter het scherm en per dag leert hij al snel zo’n 20 nieuwe Engelse woorden, die hij na één keer uitleg zonder moeite een paar maanden onthoudt.

Citaat: “In 2005 bracht de Nederlander gemiddeld meer dan een half uur van zijn vrije tijd door achter het computerscherm. Daarmee kwam ict als vrijetijdsbesteding op gelijke hoogte met het lezen van gedrukte media. Twee derde van die computertijd ging op aan online toepassingen. Hier doen zich grote verschillen voor tussen leeftijdsgroepen. Computerspelletjes voeren de lijst van offline-toepassingen aan. Van de gemiddeld 1,3 uur per week gaat een half uur (een kleine 40%) op aan gaming. Tieners vermaken zich anderhalf uur met offline spelletjes en nog eens een keer zoveel tijd met online gaming (zie de andere tabel). Opvallend is het dat ook 65-plussers bijna een half uur per week spelletjes spelen, al zullen dat wel andere games zijn dan de tieners spelen. Tieners brachten in 2005 bijna een uur per dag on line door. Zo'n 60 procent van die tijd (3,8 uur per week) waren ze bezig met instant messaging oftewel msn'en. Het verschil met de eerstvolgende leeftijdsgroep van twintigers en begin-dertigers is enorm. Zij besteden er dagelijks nog geen tien minuten aan.” Bron: http://www.tijdsbesteding.nl/

Boeken zijn onze core-business, ook als dat onze ondergang is… Bibliotheken hebben er moeite mee de leeftijdsgroep van 16 tot 25 te bereiken met de traditionele media. Natuurlijk wordt er nog steeds veel gelezen, maar dat gaat deels om gratis kranten, gekochte boeken en minder om geleend materiaal. Als je dan een collega ergens in den lande hoort zeggen' die gamende jongetjes mogen van mij wegblijven, onze core business is toch boeken', betekent dat, dat je een generatie dreigt kwijt te raken en de vraag is, of je ze dan, als ze zelf kinderen hebben, nog terug ziet komen. Volgens mij gaat het om media als core-business en dat zijn ook cd-roms, internetsites. Daarnaast zijn wij er wat betreft boeken ook voor recreatie, dus om bij games dan alleen te kiezen voor educatieve games, waar sommigen voor pleiten, zou een vreemde keus zijn.

Bluetooth Nadat de cdroms op waren, werd de UMPC (Mini computer) in de trein aangezet en startte het bluecasten of eigenlijk bluejacken. Al eerder hier beschreven: http://ritanila.blogspot.com/2008/12/bluetooth-experimenten-voor-de.html

Bluecasting Door middel van bluecasting krijgen gebruikers van een mobiele telefoon of PDA met Bluetooth ingeschakeld automatisch clips, mini ad's etc. aangeboden, zodra zij in de buurt komen van een speciaal ontwikkeld plasma screen, multi-media zuil enz. Dok heeft daar bijvoorbeeld ervaring mee. De telefoon moet dan wel als 'waarneembaar' voor andere bluetoothapparaten ingesteld staan en je moet het bericht accepteren. Negeert iemand dit bericht of heeft diegene het niet in de gaten dan verdwijnt het vanzelf van de telefoon en je zult nooit weten dat het je gevraagd is. Er blijven dus geen gegevens op de telefoon staan.

Bluejacking Via bluejacking kun je via je mobieltje gratis digitale berichtjes en visitekaartjes zenden naar elke bluetooth telefoon in je omgeving binnen een straal van tien meter. Een berichtje versturen via bluejack gaat iets anders in zijn werk dan het versturen van een sms. Eerst moet er een nieuwe contactpersoon aangemaakt worden, maar in plaats van een naam wordt een berichtje gemaakt. Vervolgens dien je de onbekende contactpersoon een 'visitekaartje' te versturen via de optie ‘verstuur’ via bluetooth. Daarna is het wachten of degene die het bericht ontvangt zal antwoorden.

Bluejacking is oorspronkelijk begonnen als een grappige en originele manier van communiceren met de mobiele telefoon. Helaas wordt het ook wel eens gebruikt om in discotheken anderen vervelende foto's of berichten te versturen. Wil je dat niet, dan kun je de bluetooth-functionaliteit op uw telefoon uitschakelen of de menuoptie 'bluetooth device onzichtbaar voor andere devices' inschakelen. Dan krijgt u echter ook geen leuke zaken als games, nieuwsbrieven, vodcasts en podcasts aangeboden;-) Bluejacking wordt vooral gebruikt op plaatsen waar veel mensen bij elkaar zijn zoals een trein, een café of in een wachtruimte. Doorgaans is de ontvanger een onbekende. Zodra u uw toestel naar andere telefoons laat zoeken, geeft uw eigen telefoon een overzichtje van de beschikbare telefoons in de omgeving. Hebben de telefoonbezitters hun mobieltje een ‘naam' gegeven, dan ziet u deze naam in het overzicht op uw toestel, maar meestal is het een nietszeggende standaardnaam zoals het merk en typenummer van de telefoon.

Wanna play ? Wanna build? Als mobieltjes het geluid van een SMSje laten horen kijken de meeste ontvangers wat verwonderd in het rond. Als ze het berichtje accepteren staat er bijvoorbeeld zoiets als: Wanna play? Game made by John(12) Musa (17). Gratis game? SMS Free 06... Normale SMSkosten, SMS die je ontvangt bevat een link. Als de ontvanger de link opent komt er een aanbod voor een gratis game. Verder dezelfde procedure als boven beschreven. Wonderlijk genoeg vertrouwen mensen berichtjes die afkomstig zijn van een bibliotheek (of iemand die beweert dat ie een bieb is) blindelings. Dat is handig voor dit initiatief maar enige mediawijsheid brengen wij de mensen tussendoor graag bij. Als jongeren op deze manier meewerken, hebben ze een fraai T-shirt aan met de tekst: Gratis games van de bibliotheek: Zet je bluetooth aan. En op de achterkant van het shirt: Gratis e-books van uw bibliotheek via uw mobieltje? Meer info hier. Als men vraagt ‘welke bibliotheek’ moeten wij het antwoord schuldig blijven;-)

Flow, flow, flow.. Terug naar mijn activiteiten rond games. Misschien vraagt u zich inmiddels af waarom deze activiteiten op deze manier worden georganiseerd en waarom dit geen formeel bibliotheekproject betreft…. Als medewerker backoffice mis je het werk in de frontoffice. Als je innovatiemedewerker bent, kun je veel ideeën verwerken in plannen, maar het beste plan wordt volgens mij pas geschreven als het in de praktijk is uitgetest en bijgesteld. Op zich is het leuk werk om een projectplan te schrijven en een team mensen aan te sturen die na een brainstorm samen aan de slag gaan iets te realiseren op deze manier, maar voldoening heb je pas als deze worden uitgevoerd. In alle bibliotheken is er te weinig formatie en financiën zodat veel plannen op de plank blijven liggen.

Professioneel werken of niets doen De manier waarop wordt gewerkt zou binnen de meeste bibliotheken niet kunnen. Screencasts gaan nog wel, maar het heeft weinig zin een screencast op de bibliotheeksite te plaatsen als de software, waar het over gaat, niet gebruikt kan of mag worden in de bieb zelf. Vodcasts of podcasts zijn nog lastiger. Opnamen gemaakt met een camera van een paar honderd euro of een webcam zijn, met een biebjuf als presentatrice of enthousiaste klanten zijn niet van professionele kwaliteit. Een professioneel gemaakt filmpje kost echter 5.000 euro en dat geld is er vaak niet. Als het geld er wel is, moet het worden georganiseerd en dat is het volgende struikelblok vaak. De keus is dan vaak niets doen, omdat het te duur is en te veel tijd kost. Als je publiek de keus geeft tussen niets of iets dat misschien niet de kwaliteit heeft van een tv-uitzending, weet ik wel waar men voor kiest.

Flow door de combi Als je pilots hebt uitgevoerd, is in ieder geval aangetoond dat het mogelijk is en dat er interesse voor bestaat. Ook de hoop dat het ergens wordt uitgevoerd, lukt dat niet in de eigen bibliotheek dan misschien elders. En het levert ‘flow’ op die weer nieuwe moed geeft om het volgende plan te schrijven. Tot 2002 was ondergetekende front- en backofficemedewerker, een ideale combinatie omdat je zelf meteen ideeën die uit het publiek komen, kunt uitproberen of invoeren, waar nodig alleen na een gesprek met een filiaalhoofd. Dat geeft flow, energie en enthousiasme, zowel bij jezelf als bij de klant. En… je blijft bekend met dat wat de klant wil, met de ideeën, problemen, de klachten. Je kunt soms zelf iets meteen oplossen, begrijpt waarom iets niet kan en kunt het aan de klant uitleggen. Na mijn vertrek naar de backoffice ben ik – min of meer als vrijwilligster – activiteiten blijven ondernemen in een soort pilotvorm. Dat is soms lastig, ook voor de organisatie, omdat het korte pilots betreft waar niet ieder aan mee kan doen zonder dat het nachtwerk wordt en, hoe leuk het ook is, op korte termijn geen regulier aanbod wordt. Als vrijwilliger met vrijwilligers kun je vaak tegen lage kosten of gratis iets ondernemen. Als je geen of weinig geld hebt, zijn er altijd instanties waar je gratis ruimte kunt vinden, tegen kostprijs gebruik kunt maken van faciliteiten enz.

* De aankondiging in de presentatie klopte niet helemaal. Mijn presentatie ging over games & (hoe) bibliotheken (dit zouden kunnen doen), in combinatie met Gamecrossing en bluejacking. Als zzp-er, in privétijd en beslist op persoonlijke titel en niet als afgevaardigde van één van de zes organisaties waar ik voor werk (waarbij twee openbare bibliotheken).

Ik hoop veel Belgische collega’s te hebben geënthousiasmeerd en geïnspireerd. En door de posting op mijn blog ook de Nederlandse collega’s natuurlijk!

Game on!

Rita Niland
op persoonlijke titel

Van Al@din tot antwoord.bibliotheek.nl
Sinds 5 januari 2009 is http://antwoord.bibliotheek.nl beschikbaar, een pilot naast al@din voor digitale vraagbeantwoording.
 
Iedereen kan op de site alle eerder gestelde vragen bekijken, om een vraag te stellen dien je je te registeren, evenals om een antwoord te geven. Elke vraag wordt sowieso door een personeelslid van een bibliotheek ergens in Nederland beantwoord. De vraagsteller kan het beste antwoord aanwijzen, dan verschijnt er naast het antwoord een icoontje met een tevreden mannetje... De pilot duurt een half jaar en is in samenwerking met de VOB ontwikkeld door ProBiblio en wordt betaald door de provincies Noord- en Zuid-Holland. Over een half jaar wordt bekeken of dit al@din kan vervangen. Reden van de pilot is dat het aantal ontvangen vragen aan het dalen is.

Gesteld wordt: Citaat "waarbij de bibliotheek haar deskundigheid als zoekexpert kan waarmaken".
Probiblio stelt dat het de bedoeling is dat dit het beste antwoord het bibliotheek-antwoord zal zijn!

Pro's en contra
Natuurlijk werp ik mij graag op als vrijwillige beta-tester, vandaar dit voorlopige verslag, geschreven in mijn middagpauze, met als insteek zowel de kritische klant als collega;-)
Misschien kan de organisatie iets met mijn opmerkingen en anders kan ik altijd nog zeggen... zie je wel, ik heb het wel gezegd;-). Dat zou wel treurig zijn, want het is op zich een prima initiatief.

Van tweerichting naar meer richtingen maar wel de goede?
Aardig is dat het niet langer tweerichtings­verkeer tussen vraagsteller en informatiemedewerker is, maar een openbaar forum waarop de antwoorden een waardering krijgen van de vraagsteller. Men noemt dit Web 2.0, maar eigenlijk is het beantwoorden van vragen door publiek via good old Usenet al zo oud als internet. En eigenlijk nog ouder want ook in de tijd van Fidonet en Bulletinboards kon je al vragen stellen aan specialisten via een online verbinding.

Inlog als ongewenste barrière.
Nadeel is dat men moet inloggen, begrijpelijk omdat je op deze manier de grootste grappenmakers buiten de deur houdt, maar ook een barrière die maakt dat de kans op succes kleiner is dan gewenst. Niet ieder zal de moeite nemen zich eerst aan te melden, vervolgens in te loggen bij de (web-)mail en vervolgens weer terug te gaan om de vraag te stellen. En OK, de tweede keer dat je een vraag wilt stellen hoef je dat niet weer te doen, maar ik wed dat een groot deel van de gebruikers alweer vergeten is dat deze zich aangemeld heeft of het wachtwoord kwijt is....  Je antwoord kun je via de e-mail ontvangen, dat is wel een pré, maar ik zou toch willen voorstellen om bij de pilot een zijdeurtje te openen voor degenen die niet willen inloggen om redenen van tijd, privacy enz. Je kunt hierbij vermelden dat er voorrang wordt gegeven aan mensen die zich aanmelden en deze vragen ongemodereerd apart houden van de rest, maar bij een echte pilot is het m.i. handig om alles te testen. Zet de onzinvragen apart en laat ze desnoods alleen door andere klanten beantwoorden, aangevuld met collega's die dit wel als uitdaging zien en niet alleen als lastige kids die weer bezig zijn te zieken.  Die kids zijn ook onze klant... en misschien nu niet serieus maar in de toekomst hebben we deze hard nodig als klant of als collega.

Kwaliteit?
Als klant van de bibliotheek stelde ik in het verleden vaak zowel aan Al@din als op Usenet vragen en als ik persoonlijk een vergelijking moet maken, spijt dat mij zeer maar was het antwoord van de professionals die op Usenet antwoord gaven (waaronder docenten, artsen, advocaten, ICT'ers enz. ) nogal eens van betere kwaliteit dan de bibliotheekantwoorden.
Bibliothecarissen kunnen weliswaar over het algemeen goed zoeken, maar bij een ingewikkelde vraag, die de gemiddelde Hbo'er zelf niet begrijpt, is het lastig om zelf een goed antwoord te geven. En... niet elke bibliothecaris is een echte bibliothecaris... Voorheen had een inlichtingenmedewerker standaard een Hbo opleiding op een bibliotheekopleiding. Tegenwoordig kom je veel Mbo'ers tegen zonder gerichte opleiding. Niets ten nadele van de personeelsleden op zich maar een MBO-er kun je niet kwalijk nemen als deze vragen op Hbo-niveau niet begrijpt, laat staan kan beantwoorden.

Verder is er de gebruikelijke werkdruk en bij een aantal bibliotheken ook de eis dat men maximaal maar een kwartier over een vraag doet. Zijn er veel vragen en is er weinig tijd, dan zijn mensen geneigd de maximale tijd zelf naar beneden bij te stellen en dat gaat altijd ten koste van de kwaliteit. Eerlijk zou zijn om dat te vermelden en niet alleen te vermelden dat je de beste bent of wilt zijn. Laat dat eerst maar eens blijken door de resultaten.

Usenet helpt....
Bij de GGD bibliotheek waar ik de supervisie had over de bibliotheekmedewerkers, was de opdracht altijd om bij lastige vragen de hulp in te roepen van de gratis Usenet-hulptroepen en de vraag ook te stellen in andere openbare fora, zoals bij lotgenotengroepen, afhankelijk van het onderwerp. Dat werkte prima en het grote voordeel was, dat je de vragensteller ook een naam of e-mailadres door kon geven van bijvoorbeeld een lotgenoot of medewerker bij een patiëntenvereniging, zodat iemand daar verder kon doorvragen. Met een naam doet men dit sneller dan alleen met een verwijzing naar een onbekende stichting.
Zelf gaven de bibliotheekmedewerkers op persoonlijke titel ook antwoord op vragen die publiek via Usenet stelde, elk personeelslid had zijn of haar eigen specialiteit en gaf uitsluitend antwoord op vragen waar deze iets meer over wist dan de gemiddelde bibliotheekmedewerker. Intern werd er ook doorgevraagd aan artsen en verpleegkundigen, bijkomend voordeel is dat dit zeker wordt gewaardeerd door de collega's en dat je zo een betere plaats binnen de organisatie verkrijgt.

Testing...: Ranganathan Yahoo I ?
OK, tijd voor een inhoudelijke test. Inmiddels heb ik zelf een vraag gesteld:
Wie was Ranganathan en waarom noemen ze hem ook de eerste Yahoo?
Deze kan prima worden beantwoord door ex-cursisten van de module inhoudelijk toegankelijk maken van de GO, want dat was een klassieker uit mijn lesmateriaal, die ook nogal eens op een examen werd gebruikt... Het zal mij benieuwen wat het antwoord is, maar dat zal nog wel te quoten zijn van internet.
Eigenlijk zou ik een vraag moeten stellen die alleen via boeken of via een databank met inlog te vinden is, ik ga nog eens wat bedenken om mijn collega's echt te testen.

Onopgelost?
Leuker was om antwoord te geven op een onopgeloste vraag. Dat werd antwoord op de vraag..."Hoe koud was het vannacht".

Mijn antwoord was overigens:
Deze vraag is lastig te beantwoorden omdat er niet bij is vermeld om welke plaats het hier gaat en om welk tijdstip.
- Wilt u weten wat de temperatuur was in uw woonplaats, in Nederland of in een ander land?
- Buiten of binnen?
- Gemeten temperatuur in graden Celsius, Fahrenheit of gevoelstemperatuur?
Op de site van het KNMI treft u de meest recente gegevens en de verwachtingen aan.
Daar staat vermeld bij 5 januari dat het de komende nachten meer dan 15 graden onder nul is. Meer informatie over het begrip temperatuur is ook te vinden bij de Wikipedia.  Bronnen:  www.knmi.nl  -  nl.wikipedia.org  
 
Aardig is dat je kunt zien hoeveel vragen je zelf hebt beantwoord en hoe vaak deze als 'beste antwoord' is uitverkoren door de vragensteller. Nu vond ik de vraag niet zo slim gesteld en ik zag de naam van de vragenstelster vaker opduiken, dus dat werd even Googlen... en tja,,, de vragenstelster was een collega, die blijkbaar aan het oefenen was.
 
De tweede vraag van dezelfde vraagstelster was de klassieker:
Wanneer valt pasen en pinksteren op 1 dag.
Er stond al een antwoord, gegeven door bibliotheek.nl en dat was 'nooit'.
Daar stond ook al het predicaat 'beste antwoord' bij, dus de kans is groot dat de vraagstelster dit antwoord zelf had bedacht.

Als docente op de bibliotheekopleiding stond er lijfstraf op antwoorden als... weet ik niet, geen idee, ja, nee, nooit, hebben we niet en 'dan moet u naar de Centrale'.
Wil je dat klanten de antwoorden echt waarderen, dan moet je m.i. alle vragen en vraagstellers serieus nemen. Op elke vraag is wel een serieus antwoord mogelijk en dat is in dit geval toch niet zo moeilijk te Googlen.

Mijn antwoord was:
Pinksteren valt altijd zeven weken na Pasen. Op Pasen vieren de Christenen de opstanding van Christus, en op de vijftigste dag na Pasen de uitstorting van de Geest. Het gezegde: 'Ja, als Pasen en Pinksteren op één dag vallen...' betekent dat iets onmogelijk is. 'Er moet wel een wonder gebeuren.'
Op deze vijftigste dag na Pasen, de laatste dag van de paastijd, wordt in de christelijke kerken herdacht dat de Heilige Geest neerdaalde over de apostelen. Deze geschiedenis wordt beschreven in het Nieuwe Testament. Tevens wordt de geboorte van de (katholieke) kerk herdacht.
Bronnen:  www.beleven.org  -  www.narratio.nl

Het antwoord was overigens langer, maar blijkbaar mag het maar een aantal woorden beslaan, na het knippen en plakken zie je dat overigens pas, zodat je weer terug moet om het aan te passen.

Anderen (collega's?) zijn blijkbaar bezig complimentjes als antwoord te posten. Als reactie op een antwoord over snoezelen werd gezegd : Ziet er goed uit, dat antwoord hierboven!  Als je zo'n antwoord op Usenet geeft, wordt je meteen 'afgemaakt' met de opmerking dat een inhoudelijk antwoord wordt gewaardeerd maar als je niets anders te melden hebt dan... vind ik ook... beter buiten kunt gaan spelen.  Er is een 'beloningssysteem' met de kwalificatie 'beste antwoord', dat lijkt mij voldoende. Wil je dit anders, dan zou elke bezoeker een beoordeling moeten kunnen geven met een sterrensysteem.
Het beste antwoord zou volgens mij ook standaard bovenaan moeten staan... en het slechtste onderaan of automatisch moeten verdwijnen..

Misbruik... klikken maar
Misbruik melden kan nu via een soort klikformulier. Vervolgens moet een personeelslid dit handmatig verwijderen. Personeel werkt neem ik aan niet 24/7 dus een onzinantwoord kan er wellicht een langere tijd blijven staan. Alleen de vragen met toelichting zijn al behoorlijk lang en daar kun je dus al aardig wat spammen.
Mijn idee zou zijn om bij de eerste misbruikmelding de posting tijdelijk op onzichtbaar te plaatsen of op een aparte pagina (zie hieronder). Dan ben je meteen van de onzin af. Handmatig kun je iets dan alsnog terugzetten. Zo houd je de pagina makkelijk schoon. Dat werkt ook wat minder stimulerend op de moeite die onverlaten nemen om rommel te posten. In een paar uur kun je nu de database aardig volplempen met rommel en dat werkt niet zo stimulerend voor je bezoek maar ook niet voor je personeel.

Virale marketing...
Heb je echt te maken met onzinvragen, dan kun je je m.i, ook prima uitleven op een onzinantwoord, met een serieuze ondertoon. Helaas werk ik niet voor al@din of dit project, maar ik ben als zzp-er in te huren desgewenst;-)  Zet de onzinvragen en onzinantwoorden desnoods op een aparte pagina en ik wed dat dit één van de meest bezochte pagina's zou kunnen worden en dus uit marketingoogpunt een prima strategie!
Klanten die een onzinvraag stellen, komen, als je deze op een aardige manier beantwoord, later met een serieuze vraag zeker terug en zullen het onzinantwoord wellicht ook met hun vrienden en vriendinnen, op hun blog of Hyves of elders delen. Prima virale strategie.
Ook zelf kun je er een aardige Hyvescommunity van maken, maak een wedstrijd van de leukste onzinvragen en de aardigste onzinantwoorden en scoor op Hyves, bij Geen Stijl en noem maar op.

Tja, op deze blogpost ontvang ik vast geen antwoord van de bedenkers van dit initiatief. Misschien maar eens posten via de e-mail of zou een ingezonden brief via de snailmail pas echt effect sorteren? Dat wordt vast een vervolgposting.

Rita Niland
op persoonlijke titel, in privétijd 

@Petronella

Mooi dat het in ieder geval iemand lukt om via dit blog antwoord te geven. De meeste antwoorden staan bij de posting op mijn blogger-blog i.v.m. de technische problemen. Het lukt mijzelf ook niet te antwoorden op mijn eigen blog... maar wel de posting te voorzien van een PS. 

Als niet-aladinner krijg je geen inlog, dus kun je geen antwoord geven vanaf de achterkant. Dat wil ik ook beslist niet, ik werk wel in een openbare bibliotheek, maar niet op de afdeling waar men aladin beheert. Overigens heb ik alle waardering voor de aladincollega's op mijn werkplek die m.i. goed werk verrichten! Mijn blog is een persoonlijk blog, ik schrijf in privétijd en heb een mening als klant.

Mijn blog schrijf ik juist uit enthousiasme over nieuwe ontwikkelingen in met name de bibliotheekwereld, dat wil echter niet zeggen dat ik altijd positief moet zijn. Er valt ook aan dit produkt nog wel het één en ander te verbeteren en een discussie daarover in het openbaar is alleen maar verfrissend. Loyaliteit heeft daar m.i. niets mee te maken.
 
Rita

Gadget Newseum en online kranten lezen...
Onlangs voegde ik een gadget van het Newseum toe aan mijn Google newsreader:
Helaas staan er geen Nederlandstalige kranten in het uitrolmenu, dat is vast wel aan te passen, dus staat inmiddels op mijn lange, lange Web2.0 todo-list en ik heb het als comment gepost voor de makers van dit gadget, dus misschien zijn zij zo aardig....

Dat gadget ziet er wel wat gelikter uit als de standaard Nederlandse nieuwsgadgets, waarbij vaak alleen tekst en rss-feeds. Hier fraaie pdf's inclusief foto's.  Ook andere Amerikaanse kranten als USA today, New York Times hebben fraaie gadgets.
http://www.google.nl/ig/directory?url=www.ohmlink.com/newseumFP.xml&type=gadgets

Kranten lezen...
Ben je geïnteresseerd in nieuws, dan is de site Newseum.org overigens beslist een aanrader.  http://www.newseum.org/index.aspx

Van meer dan 500 kranten uit meer dan 60 landen zijn er dagelijks de voorpagina's te zien, na verder klikken in vaak fraaie pdf-versies met zeer scherpe foto's te lezen en desgewenst op te slaan. http://www.newseum.org/todaysfrontpages/default.asp
Een aardig idee voor bibliotheken om deze op thema-pc's beschikbaar te stellen of op hun 'whitelist' te plaatsen zodat bezoekers deze gratis kunnen bekijken.

Je kunt selecties maken, o.a. op Nederland, waarbij vandaag de voorpagina's van het AD en Trouw te bekijken zijn.  In het archief wordt informatie over belangrijke gebeurtenissen bewaard. I.v.m. copyright niet alle oude kranten.

Er zijn aardige oude filmpjes te zien, deze werd uitverkoren als één van de 10 top stories van de 20ste eeuw en ging over de crash van 1929.
http://www.newseum.org/news/newseum_videos/video.aspx?item=nv_CRASH081014&style=f

Verder zijn er games op de site te vinden, die vooral gaan over het nieuws in de USA.
 
Toeristische tip: Newseum in Washington.
Al een jaar of twee is het Newseum in Washington open. Het Newseum is een modern historisch museum in Washington dat te vinden is tussen het Witte huis en het Capitool.

Hoofdthema is de rol dat het nieuws speelt in ons leven, ze noemen zichzelf het meest interactieve museum ter wereld. Mocht je toch in Washington langsgaan in januari voor de party van Obama, dan ben je in de buurt;-)

Het is een modern groot gebouw, dat aan de voorkant lijkt op een televisie. Binnen veel aandacht voor de ontwikkeling van de pers, van het ontstaan van het schrift, via morse tot bloggers. Naast veel tekst, veel beelden en ook items zoals een stuk van de Berlijnse muur, kleitabletten, een pagina uit de Gutenberg bijbel,  de typemachine van Hemingway, Watergate notities en de deur die werd geforceerd bij de inbraak, een door kogels doorzeefde auto uit Bosnië, de inktpot van Mark Twain, de celdeur van Martin Luther King, een bebloed notitieblok van een verslaggever en de spits van de een antenne van de communicatietoren van de WTC torens in New York. 
Rond verslaggevers een mix van een soort heldenverering met aandacht voor de persvrijheid.

Bij rondleidingen in Washington wordt dit museum nog niet standaard opgenomen, maar voor bibliotheek- en persmensen is dit zeker een aanrader.  Helaas overheerst wel het Amerikaanse deel van het nieuws, maar in de USA is sowieso het zicht op de rest van de wereld wat beperkt m.i. En over de discussie rond wie het nieuws nu eigenlijk beheerst...

Virtuele rondleiding:
http://www.newseum.org/news/video_blogs/video.aspx?item=nn_JOE080403&style=f
Op YouTube heeft men natuurlijk een eigen kanaal met veel video's: http://www.youtube.com/user/Newseum

Kids en dagdromen..
Ga je niet op reis, dan is er online veel te bekijken dat de moeite waard is. Aardig is dat je in het museum zelf ook een tv reporter kunt worden, je eigen videoverslag is vervolgens te zien op de website en te downloaden naar je eigen pc.

Voor kids natuurlijk prachtig als ze zelf reporter kunnen zijn. Je ziet ook veel jongeren in de basisschoolleeftijd rondlopen, die zich prima vermaken met alle interactieve mogelijkheden.
Kids nemen plaats voor een afbeelding en kunnen vanaf een scherm teksten voorlezen, net als in het echt in een studio.
http://www.newseum.org/batvr/hof.aspx?item=batvr_hof&style=k&cat=recent&dv=yes&guid=dce8bad7-e7ba-4e68-af7a-0be972ae1a9a#

Dat zijn prachtige zaken om ook in een bibliotheek aan te pakken. Bij de Rotterdamse bibliotheek is elk jaar Rijnmond te gast, die “Niet de top 2000” opneemt in de centrale hal. Veel jongeren zie je er nieuwsgierig een kijkje nemen. Ooit organiseerde ik in het kader van een minicursus 'zelf schrijven op internet' een excursie naar een uitgeverij, het Centraal Boekhuis, een rondleiding achter de schermen in een bibliotheek, een interview door jongeren zelf met een schrijver en de meest populaire was een rondleiding in een tv-studio met een uitnodiging om een opname bij te wonen.
Als je samenwerkt met scholen en medewerkers de ruimte geeft om zelf iets te ondernemen of er vrijwilligers bij betrekt, zijn er voldoende activiteiten te bedenken, die weinig tijd en geld kosten.
Mocht er een bibliotheek zijn die interesse heeft, dan meld ik mij graag aan als vrijwilliger...

Rita Niland
op persoonlijke titel in privétijd

Blogger Blogspot versus Blogger XS4all

Al enige tijd ga ik vreemd... bij Blogspot dus en dat bevalt eigenlijk prima, hoewel nog steeds vermeld wordt dat XS4all mijn 'main blog' is. Bij GO opleidingen en 23dingen adviseer ik Blogger en Wordpress voor grote blogs met meerdere mensen.
XS4all geeft nogal eens technische problemen en omdat het blijkbaar al jaren een betaversie is, wordt hier niets aan gedaan. Eigenlijk heb ik het idee dat ik dan wel een keus moet maken en de laatste dag van het jaar is daar een mooie datum voor. Maar.. wat kies ik dan? XS4all was mijn provider al, toen zij nog Hacktic heetten. Met html-kennis is het prima te doen, fraaie statistieken aan de achterkant, maar bugs en niet online te voeden met postings, foto's lastig in te voegen en meer.
Blogger is eenvoudiger, sneller, meer opties en vooral eenvoudig online te bloggen via de Smartphone en UMPC.  

Dit jaar maak ik nog geen keus en erger nog, ik knip en mijn Blogger-postings en probeer ze in één keer hieronder te pasten. Zonder plaatjes en embedded widgets, dat is teveel gevraagd. In ieder geval kan ik dan zelf mijn eigen teksten makkelijker terugvinden en ik breek zo vast het record van de langste posting van dit jaar. In ieder geval hier. 

Lay-out is een ramp, een poging gedaan om het enigszins handmatig te herstellen zonder een RSI op te lopen... De originele verwijzingen naar de comments laat ik staan. 

Aladin nabrander....

Op mijn andere blog gisteren een post over Al@din. http://ritanila.blogspot.com/2008/11/aladinchat.html met twee leuke reacties.

Naar aanleiding van de reacties hier nog maar een nabrander met wat overpeinzingen. Chatten is het thema waar 'mijn' 23dingencursisten mee bezig zijn momenteel en dat levert behoorlijk wat discussie op. Prima natuurlijk, want of je er nu positief of negatief over bent, erover denken is de start van alle innovatie en daar gaat het tenslotte om.

Ik vind het niks, al dat ge-MSN van die jongeren...
Chatten, MSN-en en krabbelen op Hyves is voor veel volwassenen iets dat zij niet echt begrijpen. Zodra een meisje van een jaar of 12 van school komt, is ze onderweg op de fiets al een poging aan het doen via Windows Live messenger (vroeger MSN) contact te leggen met haar vriendin.. die ze net op school heeft gezien. Thuis gaat meteen de computer aan om de Hyvespagina's van klasgenoten en vrienden te checken. Wie heeft er een nieuwe krabbel, van wie? Welke foto staat er bij de nieuwe virtuele vriend van die leuke broer van je vriendin?

90 tot 95 % van de jongeren maakt gebruik van één van deze tools, maar inmiddels ook een behoorlijk groot aantal volwassenen en senioren. Hoeveel procent van bibliotheekmedewerkers vraag ik mij af. 10 %? 15 % misschien. Door de meer dan 1.500 cursisten aan 23dingen maakt in ieder geval een groeiend aantal bibliotheekmedewerkers er kennis mee.

Taal en sociale contacten
Als mijn kleinzoon van zeven ziet dat zijn moeder via Gmail een mailtje aan mij aan het sturen is, is het... "Mam mag ik zo met Omi chatten?" En dan... "Mam hoe schrijf je dit?... hoe schrijf je dat?..."
En als hij samen met mij in Lively of Second Live aan het ronddolen is, is het dolle pret als hij wordt aangesproken door een andere avatar... maar wat lastig als dat in het Engels is. "Wat zegt ze? Hoe typ ik hallo in het Engels?" Leerzaam lijkt mij dat, want inmiddels kent hij meer Engelse woorden dan ik aan het eind van de  basisschool.... Wat je er ook van vindt, het heeft alles te maken met taal en sociale contacten, twee zaken waar niets mis mee is.

Al@din en Livecom...
In IK magazine van een tijdje geleden stond een bericht over nieuwe chatsoftware van Al@din: Livecom.
Bij 'mijn' 23dingengroep kwam Instant Messaging aan de orde en las ik dat de Flevomeer bibliotheken in november een scholierenactie houden om Al@din te promoten.

Pilot III nog steeds geen 24/7
Bij Al@din is voor de derde keer een poging gedaan chat in te voeren, maar nu met een m.i. wel mooi tooltje. In 2004 en 2006 waren er al pilots, maar was al@din vaak onbereikbaar en dat is m.i. de dood in de pot voor elke pilot. Ik heb het voor dit stukje even opgezocht: Chatten kan op alle werkdagen van 9:00 tot 17:00 uur, en op dinsdag- en vrijdagavond tot 20.30 uur. Als het goed is, is er een behoorlijke bezetting zodat men niet vaak achter het net vist (hoewel dat in de praktijk soms tegenvalt m.i.).
Wat jammer is, is dat chat in het weekend of op andere avonden niet mogelijk is. Vreemd ook omdat er toch wel bibliotheken open zijn en we ook samen zouden kunnen werken met de Belgen. Op het moment dat ik dit typ krijg ik deze melding:  "Helaas is er momenteel geen medewerker in staat om aan uw oproep gehoor te geven". Jammer ook omdat dit juist tijden zijn dat er veel mensen met vragen online zijn.
Kosten lijken mij ook mee te vallen omdat dit toch vaak te combineren moet zijn met werk aan een inlichtingenbureau of in de backoffice. In het buitenland is de regel: eerst de balie, dan de telefoon dan de chat en werkt dat ook.

Ook kunnen medewerkers dit thuis doen en tussendoor andere zaken uitvoeren. Als je alleen de tijd schrijft, die je er echt aan besteed, valt dat wel mee. Natuurlijk moet je wel gemotiveerde medewerkers hebben, die geen 9 tot 5 mentaliteit hebben en dat ligt soms lastig. En... als medewerkers geen 9 tot 5 mentaliteit hebben, mag een werkgever dat natuurlijk wel eens laten werken in enige waardering, financieel, een schouderklopje of een filiaalhoofd die zelf ook meedoet, dat inspireert natuurlijk ook.

Phranks versus buddies
Nu zijn er natuurlijk kids die het even testen op hun eigen manier en via een chatbox ben je, denkt men, onbespied en niet traceerbaar, dus kun je eens grappen uithalen. Als die biebjuf of -meneer slim is, gaat deze er toch serieus met enige humor op in. Het is nu eenmaal de manier van kids om iets digitaal uit te proberen en als je gewoon antwoord geeft en laat merken dat je kids serieus neemt, of als het te bar wordt, het wegklikt, heb je kans dat al@din wel in de buddylijst blijft staan.. met dit adres dus: MSN:aladinmsn@live.nl  Is er dan een echte vraag dan komt die ook naar je toe en dat is tenslotte de bedoeling. Met live messenger (MSN) is de vragensteller niet zo anoniem en mijn ervaring is dat dit wel wat uitmaakt in vergelijking met een openbare chatbox.

Dure software versus MSN/Live Messenger..
Verder was ik persoonlijk niet zo gecharmeerd van (het trage en complexe) Question Point. Chatfone en Livecom vind ik veel gebruikersvriendelijker. Mijn favoriet blijft MSN / Live messenger omdat een groot deel van de doelgroep daar al zit en je buddylijst het minder onpersoonlijk maakt.

Bij de GGD waar ik tot vorig jaar werkte, maakte ik een jaar of acht gebruik van MSN. Vaak na een e-mailvraag waarbij ik, als deze onduidelijk was en eigenlijk alleen beantwoord kon worden na doorvragen, mijn MSN gegevens toevoegde. Een jaar of acht geleden kwamen er vooral wedervragen met 'wat is dat?' maar zo langzamerhand werd het toch steeds vaker gebruikt. 24/7 beschikbaarheid was het niet, maar 16/7 is niet slecht voor een enkele bibliothecaris met een aantal vrijwilligers.

In 2005 werd dit een uitgebreide blogpost:
http://blogger.xs4all.nl/ritanila/archive/2005/01/07/20613.aspx

De biebjuf is slimmer dan Google... en Google is dubbel slim..
“ De bibliothecaris van vlees en bloed, beantwoordt vragen met naslagwerken, boeken en abonneediensten“, is een bewering die ik ergens vond. Mijn ervaring is vaak met slim Googlen om meerdere redenen....

Slim Googlen betekent bronnenkennis omdat er via Google meer rommel en onbetrouwbare informatie te vinden is dan goede informatie. In september 2008 meldde Google, dat zij controleurs (bibliothecarissen?) inzetten om de relevantie van websites te beoordelen. Sites die met misleidende trefwoorden en slimme technieken worden gepromoot, kunnen zo eenvoudiger worden geweerd uit de zoekresultaten. Dat lijkt  mij een heidens karwei en wat dubbel, want Google adwords maakt het juist weer interessant om de zoekmachine te misleiden. Google verdient er dus zelf ook aan... dubbel slim?

Redenen dat er vaak vooral Google wordt gebruikt is allereerst dat biebmensen gewoon echte mensen zijn... Het is eenvoudiger om wat zoektermen in een vakje in te vullen, dan een naslagwerk of databank te gebruiken. Daar is niets mis mee als er meer zoektermen worden gebruikt en er verwezen wordt naar goede bronnen.

Verder is het thuis is nogal eens lastig om gebruik te maken van al die prachtige abonneediensten en betaalde databanken. Soms kan dat alleen via een bepaald IP-adres en mag het thuis niet om reden van copyrightprotectie. Het resultaat is vaak dat die dure databanken nauwelijks worden gebruikt... zonde van al het geld en de goede content die er te vinden is.

OK, Ik wil zelf wel eens chatten ...
Heb je Gmail, dan zit er een chatmodule ingebakken.
Online kun je zonder installeren Google talk:  http://www.google.com/talk/intl/nl/# gebruiken.
Meebo talk is ook eenvoudig te gebruiken: http://www.meebo.com/ maar heeft wat nadelen.
Installeren van tools kan thuis wel, maar op werkplekken vaak niet om allerlei redenen rond beveiliging, daarom beschrijf ik deze hier niet. Elders is daar genoeg info over te vinden.

En Al@din 24/7?
Natuurlijk hoop ik dat het nu geen pilot meer genoemd wordt maar een standaard functionaliteit. 24/7 zal teveel zijn gevraagd, maar weekend- en avondopenstelling zou toch niet zo lastig moeten zijn m.i.
Samenwerken met universiteitsbibliotheken en speciale bibliotheken en samenwerken met België lijkt mij ook een optie. Als allerlei kleine en grote bibliotheken samenwerken, moeten er toch prachtige producten te maken zijn.
En misschien gewoon doen, niet wachten op landelijke instanties en dikke onderzoeksrapporten, maar lokaal kijken of er samenwerking mogelijk is op kleine schaal en dan uitbreiden. En zoals altijd.. als je in je eentje enthousiast bent kan er ook veel worden gerealiseerd als je de ruimte krijgt.
Eén enthousiaste en aardige Al@win kan het verschil uitmaken. Leve de Al@winnen!

Meer lezen: http://delicious.com/ritanila/msn 

Nabrander i.v.m. de reactie van Jerolimo:
Al@din is i.m.n.s.h.o (in my not so humble opinion) een goed initiatief, vooral omdat veel bibliotheken hierin samenwerken. Wat altijd interessant is, is als er voorlopers zijn die niet tevreden zijn en een pilot starten om het beter te doen. Innovatie wordt m.i. vaak geboren uit ontevredenheid en ongeduld;-)  Wellicht dat er interesse is bij de VOB om dit te ondersteunen in het kader van Al@din 24/7 of Al@din 2.0.
Bij de GGD NWN, werd een tool gebruikt men intelligente taalsoftware, die op basis van tekstherkenning automatisch antwoord gaf op vragen, daarna was er pas een mens nodig. Dat bespaarde veel tijd en betekende dat er daar met een documentalist (0,7 fte), een administratieve kracht (0,5 fte), 12 vrijwilligers (bij elkaar ca. 3 fte) per jaar 15.000 vragen per e-mail konden worden beantwoord. Ook gebruikten we daar al jaren ICQ en MSN, min of meer 24/7 omdat we werkten met vrijwilligers en een prettig gestoorde documentaliste... Helaas is na de fusie met een grotere GGD deze dienstverlening verloren gegaan en wordt er nu weer handmatig gewerkt...en ik neem aan dat MSN daar weer verboden is... soms kun je de vooruitgang (achteruitgang) moeilijk tegenhouden, maar ja het is goed voor de werkgelegenheid.
De website die destijds werd gebruikt voor deze activiteiten staat nog steeds op mijn naam: http://www.gezondwijs.nl en is ter overname, maar dan krijg je mij erbij cadeau. Ik blijf graag op de hoogte van initiatieven...

Rita Niland