Zondag 11 januari was ik bij een workshop voor schaaktrainers B en C. Een flinke opkomst met vele bekenden. Yge Visser, trainingscoördinator van de KNSB, en Herman Grooten leidden de bijeenkomst. Twee thema's stonden centraal:
- eerste aanzet tot opzetten van een leerplan (Yge)
- training van de opening (Herman)
Bij het eerste onderdeel werd gekeken hoe het 'product' - het toptalent - er aan het eind van het opleidingstraject uit zou moeten zien. Een van de aanleidingen om een leerplan na te denken was dat het NOC*NSF heeft besloten de subsidie voor talentontwikkeling aanzienlijk te verlagen, vanwege matige prestaties (op EK's en WK's) en het ontbreken van een leerplan dat aan hun eisen voldoet.
Het tweede onderwerp ging over de manier waarop je openingstraining kan aanpakken. Er werd min of meer afgesproken om met openingstraining aan te sluiten bij de schaak-ontwikkelingsfase. Dus geen gesloten of bijvoorbeeld Franse theorie leren als kinderen nog in de materiale fase zitten. Andere ideeën behelsten onder meer het analyseren van themapartijen, maken van stencils met gemiste kansen en bestuderen van tabya's (typerende pionnenstructuren).
Alhoewel ik van het eerste onderwerp nog moet zien wat er van komt - erg ambitieus maar het hangt ook van financiën af, heb ik door beide onderwerpen inspiratie opgedaan en wil ik ook graag mijn steentje bijdragen. Ik heb bepaalde ideeën in trainingen overgenomen, zoals het uitspelen van een openingsstelling, de notaties innemen en dan weer erop terugkomen, bijvoorbeeld door een stencil te maken met thematische wendingen of combinaties. Terzijde: Hoe vaak moeten kinderen verplicht noteren terwijl er niets met de notatie gebeurt?
Geheugen en analyse
Maar ook interessant vond ik het idee om gebruik te maken van een goed geheugen, als je leerling dat heeft, wat ik gecombineerd heb met analyseren.
Nu behandel ik openingen altijd al vanuit de ideeën/(thematische)wendingen/plannen ipv. alleen maar zetjes te laten leren, maar ik heb dit nu gekoppeld aan het zorgvuldig bestuderen van één (thematische) partij. Wat trouwens ook al te lezen is in 'Schaken als vak' van Bouwmeester.
Bij een leerling heb ik de volgende oefening gedaan (in eerste instantie als experiment): hij moet als voorbereiding voor een training een partij onthouden die ik voordraag (en die aansluit bij de openingen die hij speelt), naspelen, en analyseren (op het bord).
In de training bespreken we dat (ik heb hetzelfde gedaan en daarna ook de analyse van GM's erbij genomen, indien mogelijk); hij toont eerst de partij en de varianten (wat hij trouwens allemaal uit zijn hoofd doet, geen papier erbij) en laat de varianten zien. Regelmatig zegt hij "dit heb ik bekeken" of vult gelijktijdig zijn analyse aan "maar misschien is dat mogelijk". Dan laat ik wat van mijn ideeën zien, en vatten we samen.
Ik geloofde zelf al dat dit (voor deze leerling!) een goede aanpak was, maar werd bevestigd doordat hij bij de vorige training na afloop zei dat hij het ook nuttig vindt: “ Ik begrijp de opening nu echt“ en dat de ideeën en de wendingen uit de partij(analyse) nu "van hem zijn". Daarmee was ik uiteraard erg tevreden.
OntFritzing van het Nederlandse Schaakleven - Engines uit het raam
Ik denk trouwens, ter afsluiting, dat de Nederlandse schaakjeugd echt de engines van de computer moet halen en vaker achter het schaakbord moet gaan zitten - wat ook bij de workshop werd geopperd. “Spelers die met de vinger op de cursortoets Kramnik-Anand aan zich voorbij laten gaan en dan zeggen dat ze het idee achter de opening begrijpen”, aldus Grooten. Iets dergelijks schreef Merijn van Delft onlangs ook op Chessvibes (zie http://www.chessvibes.com/?p=521&lp_lang_pref=nl#more-521).