Weet je wat het kost om een iPod legaal via iTunes te vullen? 32.000 dollar. Het was één van de feitjes in de
aflevering van Goudzoekers die de VPRO vanavond herhaalde. Ooit was er een tijd waarin het onmogelijk leek om zoveel muziek op een klein apparaatje te stoppen. Maar de tijden zijn veranderd. Muziek en zoveel andere zaken zijn dankzij internet bereikbaarder geworden. Geweldig. Alleen de prijzen moeten nog worden aangepast aan de overvloed.
In de praktijk is dat natuurlijk al gebeurd. Heel drastisch. Een groot deel van de wereld betaalt bij gebrek aan eerlijke prijzen helemaal niks meer. 'Illegaal' downloaden is een realiteit waaraan velen zich al hebben aangepast. Artiesten weten dat je op andere manieren je geld moet verdienen. Alleen de platenmaatschappijen houden nog vast aan de schaarste van weleer en de bijbehorende prijzen.
In de krantensector heeft zich iets soortgelijks afgespeeld. Ooit was het vanzelfsprekend dat je een krantenabonnement had en je kocht misschien ook nog met enige regelmaat een andere krant los erbij. Nu is het mogelijk om zonder krantenabonnement heel goed geïnformeerd te zijn. Nieuws is in grote overvloed gratis beschikbaar, in de perceptie van velen.
De kranten, de uitgevers, hebben het aan zichzelf te wijten. Enerzijds is het nieuws grotendeels gratis op hun eigen websites te vinden. Anderzijds zijn de speciale digitale abonnementen veel te duur en technisch gezien slecht. De artikelen van de online PCM-kranten worden slecht ingescand (bijvoorbeeld twee naast elkaar gelegen kolommen tegelijkertijd, waardoor in de tekst-versie iets onbegrijpelijks ontstaat) en wil je eens een stukje copy-paste'n om te citeren, dan verschijnt een copyright-melding alsof je iets crimineels doet.
Hoe moet het verder? Ik constateer dat er bij uitgevers een verbijsterend gebrek aan creativiteit is. Het is niet aan mij om de uitgevers van ideeën te voorzien, maargoed... een voorzetje voor een brainstorm. Als je vanuit de gebruiker redeneert, dan mag bijzondere content best iets kosten maar het moet redelijk aanvoelen. En verder is het onnatuurlijk om beperkt te worden tot één krant.
Dus. Waarom geen systeem waarin wordt afgerekend per artikel? Ongeacht van welke krant. Via een open systeem. Met echt heel kleine bedragen maar relatief grote volumes. Een systeem waarbij de kranten niet de eindgebruiker bedienen. Maar bijvoorbeeld websites die als een soort leesmap fungeren. Dáár open je als gebruiker een account.
Kijk naar Twitter, dat is ook een systeem waar talloze applicaties voor ontwikkeld zijn, webinterfaces, sites die zich specialiseren in Twitter-search. Ontwikkel een systeem dat zo open mogelijk is, zo mogelijk open-source. Waarom die reflex om alles maar te 'bezitten'? Als het maar werkt, als het goedkoop en toegankelijk is en er veel toepassingen voor komen (zowel voor pc's en macs als voor mobiele telefoons en e-readers). Dan is de kans groot dat het succes heeft en er veel kleine bedragen binnenkomen.
Vervolgens is het natuurlijk belangrijk dat je met content komt die je als gebruiker het gevoel geeft dat je waar voor je geld hebt gekregen. Dat dus niet alleen het feit dat je er geld voor moest betalen 'premium' is. Maar ik hoop dat dat voor zich spreekt.
Tot slot nog een citaat van Nu.nl-oprichter Kees Zegers, uit
de Volkskrant van vanmorgen:
Een gedrukte krant is een uitvinding van honderd jaar geleden, iets van de vorige eeuw. Het is ridicuul om door de stromende regen mensen op de fiets papier te laten bezorgen waar het nieuws van gisteren op staat. De vorm is ridicuul geworden. Maar de inhoud niet.