Milieu

We feed the world

mirko — Thu, 09 Nov 2006 21:18:00 GMT

Nog zo'n film waarvan ik denk dat we er allemaal naartoe moeten!

We feed the world

Regie: Erwin Wagenhofer

Vinger op verkeerde zere plek

LEO BANKERSEN

Wie wel eens gniffelt om stadskinderen die niet weten dat melk van de koe komt, moet als een haas de documentaire We feed the world van de Oostenrijker Erwin Wagenhofer gaan zien. Dan zal namelijk blijken dat wij zelf ook geen flauw idee hebben hoe tegenwoordig ons voedsel wordt geproduceerd. Wagenhofer neemt ons in zijn sterk aansprekende film mee op een indrukwekkende ontdekkingsreis.

Hij laat zien hoe traditionele vissers en boeren plaatsmaken voor wereldwijd opererende zaadveredelaars, onafzienbare kassencomplexen en kippenfarms van industriële omvang. Fraai gefotografeerde impressies brengen die onbekende wereld binnen handbereik. Rustig laat hij direct betrokkenen en verontruste deskundigen aan het woord, en lardeert het hier en daar met een saillante wetenswaardigheid.

Wist u dat het merendeel van het Zwitserse brood gebakken wordt van graan uit India, een land waar een groot deel van de bevolking honger lijdt?

Maar wat is er eigenlijk mis met graanexport uit India? En waarom moeten wij ons verbazen over het feit dat graan net zo weinig kost als strooizand voor gladde wegen? Is het niet prachtig dat onmisbaar voedsel voor zo'n lage prijs geproduceerd kan worden? Dat zou je namelijk kunnen concluderen.

Ogenschijnlijk doet Wagenhofer niets anders dan alles op een rij zetten en laat hij de conclusies aan de kijker over. Maar is dat wel zo? Hoewel nergens expliciet gesteld, wekt de manier waarop Wagenhofer de zaken presenteert regelmatig de suggestie dat we behoorlijk verkeerd bezig zijn. Het is onthutsend om al het brood dat de stad Wenen weggooit bij elkaar te zien. Wagenhofer zet overvloed en verspilling naast schrijnend gebrek, maar leveren zijn krachtige beelden ook inzicht op?

Als u het mij vraagt is honger geen kwestie van voedselproductie, maar van armoede, werkloosheid en incompetente overheden. Zoals met alles in de wereld is er ongetwijfeld ook veel mis met het voedselbedrijf, de EU, de wereldhandel en de smaak van modern gekweekte aubergines. We feed the world heeft echter veel moeite de vinger op de juiste zere plek te leggen en stelt niet altijd de goede vragen.

bron: http://www.parool.nl/film/2006/recensies/110806-feedworld.html

Mondiale Voetafdruk

mirko — Mon, 06 Nov 2006 19:34:00 GMT

Wie heeft welke Voetafdruk?

De wereldvoorraden zijn niet onuitputtelijk. Grondstoffen en bruikbare gronden zijn er maar in beperkte mate. Dat is geen probleem, zolang we die met z'n allen niet te snel opmaken en er goed mee omgaan. Als alle bruikbare ruimte op aarde verdeeld wordt over alle mensen en we geven de natuur voldoende ruimte om te overleven, dan heeft elke bewoner gemiddeld recht op 1,8 hectare (18.000 m², ongeveer drie voetbalvelden). Dit heet het het Eerlijk Aarde-aandeel. Die 1,8 hectare is inclusief de nodige ruimte voor het behoud van de mondiale biodiversiteit.

Wie de Voetafdrukken van de verschillende landen naast elkaar legt, zal al snel één ding duidelijk zien: de Voetafdruk van rijke landen is veel groter dan die van arme landen. Als iedereen op aarde zou leven als de gemiddelde Noord-Amerikaan, dan zouden we twee extra wereldbollen nodig hebben.

Hoe groot is de Mondiale Voetafdruk van de gemiddelde inwoner in verschillende landen?

Noord-Amerika	9,5 hectare
België	4,9 hectare
Nederland	4,7 hectare
Hongarije	3,5 hectare
Turkije	2,0 hectare
Eerlijk Aarde-aandeel	1,8 hectare
China	1,5 hectare
Kenia	0,9 hectare
India	0,8 hectare

Klik hier voor het Living Planet Report 2004 (pdf) met de voetafdrukken van 148 landen.

bron: http://www.voetenbank.nl/WieWelke.htm

Meet u eigen voetafdruk:

http://www.voetenbank.nl/UwVoetafdruk.htm

Stern Review: The Economics of Climate Change

mirko — Tue, 31 Oct 2006 09:06:00 GMT

Gevonden op Krispy's Blog:

In Engeland is er gisteren een rapport van 575 pagina's uitgekomen waarin wordt voorgerekend dat het broeikaseffect ons duur kan komen te staan. Volgens de berekeningen van de Stern Review Report on the Economics of Climate Change zijn de kosten van niets doen tussen de 5% tot 20% van het huidige Bruto Binnenlands Product per jaar. De kosten van actie ondernemen bedragen 'slechts' 1% van het BBP per jaar. Het hele rapport heb ik niet gelezen (beetje veel pagina's), maar de boodschap is net als in de film van Al Gore helder en duidelijk: Actie nu! Enig verschil: dit keer is het een econoom die 't zegt in een onafhankelijk onderzoek in opdracht van de Engelse overheid.

Dit is een samenvatting van de conclusies:

STERN REVIEW: The Economics of Climate Change

Summary of Conclusions

There is still time to avoid the worst impacts of climate change, if we take strong action now.

The scientific evidence is now overwhelming: climate change is a serious global threat, and it demands an urgent global response.

This Review has assessed a wide range of evidence on the impacts of climate change and on the economic costs, and has used a number of different techniques to assess costs and risks. From all of these perspectives, the evidence gathered by the Review leads to a simple conclusion: the benefits of strong and early action far outweigh the economic costs of not acting.

Climate change will affect the basic elements of life for people around the world – access to water, food production, health, and the environment. Hundreds of millions of people could suffer hunger, water shortages and coastal flooding as the world warms.

Using the results from formal economic models, the Review estimates that if we don’t act, the overall costs and risks of climate change will be equivalent to losing at least 5% of global GDP each year, now and forever. If a wider range of risks and impacts is taken into account, the estimates of damage could rise to 20% of GDP or more.

In contrast, the costs of action – reducing greenhouse gas emissions to avoid the worst impacts of climate change – can be limited to around 1% of global GDP each year.

The investment that takes place in the next 10-20 years will have a profound effect on the climate in the second half of this century and in the next. Our actions now and over the coming decades could create risks of major disruption to economic and social activity, on a scale similar to those associated with the great wars and the economic depression of the first half of the 20th century. And it will be difficult or impossible to reverse these changes.

So prompt and strong action is clearly warranted. Because climate change is a global problem, the response to it must be international. It must be based on a shared vision of long-term goals and agreement on frameworks that will accelerate action over the next decade, and it must build on mutually reinforcing approaches at national, regional and international level.

Climate change could have very serious impacts on growth and development.

If no action is taken to reduce emissions, the concentration of greenhouse gases in the atmosphere could reach double its pre-industrial level as early as 2035, virtually committing us to a global average temperature rise of over 2°C. In the longer term, there would be more than a 50% chance that the temperature rise would exceed 5°C. This rise would be very dangerous indeed; it is equivalent to the change in average temperatures from the last ice age to today. Such a radical change in the physical geography of the world must lead to major changes in the human geography – where people live and how they live their lives.

Even at more moderate levels of warming, all the evidence – from detailed studies of regional and sectoral impacts of changing weather patterns through to economic models of the global effects – shows that climate change will have serious impacts on world output, on human life and on the environment.

All countries will be affected. The most vulnerable – the poorest countries and populations – will suffer earliest and most, even though they have contributed least to the causes of climate change. The costs of extreme weather, including floods, droughts and storms, are already rising, including for rich countries.

Adaptation to climate change – that is, taking steps to build resilience and minimise costs – is essential. It is no longer possible to prevent the climate change that will take place over the next two to three decades, but it is still possible to protect our societies and economies from its impacts to some extent – for example, by providing better information, improved planning and more climate-resilient crops and infrastructure. Adaptation will cost tens of billions of dollars a year in developing countries alone, and will put still further pressure on already scarce resources. Adaptation efforts, particularly in developing countries, should be accelerated.

The costs of stabilising the climate are significant but manageable; delay would be dangerous and much more costly.

The risks of the worst impacts of climate change can be substantially reduced if greenhouse gas levels in the atmosphere can be stabilised between 450 and 550ppm CO2 equivalent (CO2e). The current level is 430ppm CO2e today, and it is rising at more than 2ppm each year. Stabilisation in this range would require emissions to be at least 25% below current levels by 2050, and perhaps much more.

Ultimately, stabilisation – at whatever level – requires that annual emissions be brought down to more than 80% below current levels.

This is a major challenge, but sustained long-term action can achieve it at costs that are low in comparison to the risks of inaction. Central estimates of the annual costs of achieving stabilisation between 500 and 550ppm CO2e are around 1% of global GDP, if we start to take strong action now.

Costs could be even lower than that if there are major gains in efficiency, or if the strong co-benefits, for example from reduced air pollution, are measured. Costs will be higher if innovation in low-carbon technologies is slower than expected, or if policy-makers fail to make the most of economic instruments that allow emissions to be reduced whenever, wherever and however it is cheapest to do so.

It would already be very difficult and costly to aim to stabilise at 450ppm CO2e. If we delay, the opportunity to stabilise at 500-550ppm CO2e may slip away.

Action on climate change is required across all countries, and it need not cap the aspirations for growth of rich or poor countries.

The costs of taking action are not evenly distributed across sectors or around the world. Even if the rich world takes on responsibility for absolute cuts in emissions of 60-80% by 2050, developing countries must take significant action too. But developing countries should not be required to bear the full costs of this action alone, and they will not have to. Carbon markets in rich countries are already beginning to deliver flows of finance to support low-carbon development, including through the Clean Development Mechanism. A transformation of these flows is now required to support action on the scale required.

Action on climate change will also create significant business opportunities, as new markets are created in low-carbon energy technologies and other low-carbon goods and services. These markets could grow to be worth hundreds of billions of dollars each year, and employment in these sectors will expand accordingly.

The world does not need to choose between averting climate change and promoting growth and development. Changes in energy technologies and in the structure of economies have created opportunities to decouple growth from greenhouse gas emissions. Indeed, ignoring climate change will eventually damage economic growth.

Tackling climate change is the pro-growth strategy for the longer term, and it can be done in a way that does not cap the aspirations for growth of rich or poor countries.

A range of options exists to cut emissions; strong, deliberate policy action is required to motivate their take-up.

Emissions can be cut through increased energy efficiency, changes in demand, and through adoption of clean power, heat and transport technologies. The power sector around the world would need to be at least 60% decarbonised by 2050 for atmospheric concentrations to stabilise at or below 550ppm CO2e, and deep emissions cuts will also be required in the transport sector.

Even with very strong expansion of the use of renewable energy and other lowcarbon energy sources, fossil fuels could still make up over half of global energy supply in 2050. Coal will continue to be important in the energy mix around the world, including in fast-growing economies. Extensive carbon capture and storage will be necessary to allow the continued use of fossil fuels without damage to the atmosphere.

Cuts in non-energy emissions, such as those resulting from deforestation and from agricultural and industrial processes, are also essential.

With strong, deliberate policy choices, it is possible to reduce emissions in both developed and developing economies on the scale necessary for stabilisation in the required range while continuing to grow.

Climate change is the greatest market failure the world has ever seen, and it interacts with other market imperfections. Three elements of policy are required for an effective global response. The first is the pricing of carbon, implemented through tax, trading or regulation. The second is policy to support innovation and the deployment of low-carbon technologies. And the third is action to remove barriers to energy efficiency, and to inform, educate and persuade individuals about what they can do to respond to climate change.

Climate change demands an international response, based on a shared understanding of long-term goals and agreement on frameworks for action.

Many countries and regions are taking action already: the EU, California and China are among those with the most ambitious policies that will reduce greenhouse gas emissions. The UN Framework Convention on Climate Change and the Kyoto Protocol provide a basis for international co-operation, along with a range of partnerships and other approaches. But more ambitious action is now required around the world.

Countries facing diverse circumstances will use different approaches to make their contribution to tackling climate change. But action by individual countries is not enough. Each country, however large, is just a part of the problem. It is essential to create a shared international vision of long-term goals, and to build the international frameworks that will help each country to play its part in meeting these common goals.

Key elements of future international frameworks should include:

Emissions trading: Expanding and linking the growing number of emissions trading schemes around the world is a powerful way to promote cost-effective reductions in emissions and to bring forward action in developing countries: strong targets in rich countries could drive flows amounting to tens of billions of dollars each year to support the transition to low-carbon development paths.
Technology cooperation: Informal co-ordination as well as formal agreements can boost the effectiveness of investments in innovation around the world. Globally, support for energy R&D should at least double, and support for the deployment of new low-carbon technologies should increase up to five-fold. International cooperation on product standards is a powerful way to boost energy efficiency.
Action to reduce deforestation: The loss of natural forests around the world contributes more to global emissions each year than the transport sector. Curbing deforestation is a highly cost-effective way to reduce emissions; largescale international pilot programmes to explore the best ways to do this could get underway very quickly.
Adaptation: The poorest countries are most vulnerable to climate change. It is essential that climate change be fully integrated into development policy, and that rich countries honour their pledges to increase support through overseas development assistance. International funding should also support improved regional information on climate change impacts, and research into new crop varieties that will be more resilient to drought and flood.

Brandstofcelbus techniek

mirko — Sat, 21 Oct 2006 15:11:00 GMT

Wat is waterstof?
Waterstof is de Nederlandse naam voor het chemische element Hydrogenium. Het is geurloos en kleurloos en onder normale omstandigheden (bij kamertemperatuur en onder normale atmosferische druk) is het gasvormig. Waterstof werd in 1766 door Henry Cavendish herkend. Het chemische symbool is H (van Hydrogenium).

Waterstof is het kleinst en lichtste element in het heelal. Toch maakt waterstof circa driekwart uit van het gewicht van alle materie in het heelal. Het is dus de meest voorkomende substantie. Ook op aarde komt waterstof in grote hoeveelheden voor, maar bijna uitsluitend in verbinding met andere chemische elementen. Het merendeel komt voor in de verbinding met zuurstof: H₂O. Water dus.

Duurzame waterstofproductie
Waterstof komt bijna uitsluitend voor in verbinding met andere chemische elementen. Dat betekent dat waterstof 'gemaakt' moet worden. Alle steden die meedoen aan CUTE doen onderzoek naar duurzame productiemethoden. Dat wil zeggen: productiemethoden waarbij niet of nauwelijks CO₂ vrijkomt.

Het Amsterdamse Afval Energiebedrijf heeft onderzoek gedaan naar de productie van waterstof uit slib dat achter blijft bij waterzuivering. Dit is mogelijk. Voor de duur en de omvang van het project is deze methode echter nog te duur. Daarom heeft GVB gekozen voor een andere duurzame methode: elektrolyse. Op het terrein van de GVB busgarage in Noord is speciaal hiervoor een waterstofproductie-unit gebouwd.

De waterstofproductie-unit
De waterstofproductie-unit bij garage Noord is gebouwd door Hoek Loos, dochter van het Europese concern Linde Gas BV. De unit bestaat uit een aantal delen:

De elektrolyser, waar de waterstof wordt gemaakt
Het compressorstation, waar de waterstof onder druk in cilinders wordt gebracht
Het opslagstation, waar de cilinders met waterstof staan
Het vulstation, waar de bussen de waterstof kunnen tanken. Dit vulstation is vergelijkbaar met een benzine- of LPG-pomp.

Elektrolyse
Door middel van elektrolyse kan water worden gesplitst in waterstof en zuurstof. Dat gebeurt met een kathode (+) en een anode (-). Deze manier van waterstof maken kost veel elektriciteit. Energieconcern Nuon levert hiervoor de groene energie: elektriciteit gemaakt met waterkracht. Op deze manier komt bij het hele proces - van productie tot verbruik in de brandstofcelbus - geen CO₂ vrij. En daarmee zijn de GVB brandstofcelbussen 100 procent schoon.

De bus
De brandstofcelbussen waarmee GVB twee jaar lang gaat rijden, zijn standaard Citaro stadsbussen van Mercedes Benz. Evobus.

De inrichting, de plaats van de (elektro-)motor, de versnellingsbak en de stuurinrichting zijn hetzelfde als bij de gewone Citaro diesel. Het grootste verschil is de installatie op het dak. Daar liggen de negen waterstofcilinders, de brandstofcel en de koelinstallatie.
In iedere cilinder is 5 kg waterstof opgeslagen onder een druk van 250 bar, bij vertrek heeft de bus dus 45 kg waterstof in zijn tank. De cilinders zijn bestand tegen een druk van 1.200 bar.

De brandstofcel
In de brandstofcel vindt eigenlijk het omgekeerde van elektrolyse plaats. De waterstof wordt weer gemengd met zuurstof. Zo ontstaat weer water, maar ook de elektriciteit die nodig is voor de elektromotor van de bus. Je zou kunnen zeggen dat een brandstofcel een klein elektriciteitsfabriekje is.
De brandstofcellen van de Citaro stadsbus leveren 200 kW. Dit levert de elektromotor een acceleratievermogen op dat overeenkomt met dat van een gewone dieselmotor.

De elektromotor van de bus
De elektromotor zorgt ervoor dat de bus stiller is dan een normale dieselbus. Door de automatische transmissie en diverse innovatieve hulpmiddelen levert de motor maximaal rendement en comfort op. Sterker nog: het rendement van deze aandrijflijn is aanzienlijk hoger dan dat van een traditionele dieselbus.

Goede Vis

mirko — Sun, 15 Oct 2006 17:54:00 GMT

Ben je opzoek naar vis die je wel kan eten?

Op www.goedevis.nl vind je de Online Visgids met een overzicht van vissoorten onderverdeeld in:

Prima keuze
Tweede keuze
Liever niet

Milieuvriendelijke vis

mirko — Sun, 15 Oct 2006 17:45:00 GMT

Door Carlijne Vos

Kabeljauw kunnen we met goed fatsoen niet meer eten. Ook paling, tong, zwaardvis en zeewolf horen niet meer op het menu. De vissen zijn zwaar overbevist of worden gekweekt op dubieuze wijze. Toch liggen de vissen gewoon op de viskraam of in de supermarkt.

‘Het milieubewustzijn wat betreft vis staat nog in de kinderschoenen’, zegt Esther Luiten van Stichting De Noordzee. Ze heeft er wel een verklaring voor. ‘De zee is ver weg; mensen staan er niet bij stil wat er onder water gebeurt.’ Bovendien, zegt ze, is de cultuur onder vissers anders dan onder boeren. ‘Het zijn echte jagers die generaties lang leven van de visvangst: de afstand tot de consument is te groot.’
Maar er is een kentering in zicht. Het milieubewustzijn onder consumenten groeit. Greenpeace liet een kaartje maken ter grootte van een creditcard dat mensen bij het boodschappen doen uit hun portemonnee kunnen halen. Op de ‘Vis-a-card’ staan vissoorten aangeduid met een groen, oranje of rood bolletje. Groen betekent prima vis, oranje twijfelachtig en rood ‘niet kopen’.

De informatie is gebaseerd op gegevens van Stichting De Noordzee. Vorig jaar verscheen op initiatief van die stichting De Goede Visgids – vis eten met een goed geweten’, een boek van Wouter Klootwijk met alle ins en outs over al dan niet verantwoorde vis. De feiten zijn om te gruwelen: 70 procent van alle vissoorten ter wereld is overbevist. Sommige soorten als Noordzee-kabeljauw, wijting, schelvis, tonijn en schol worden zo jong gevangen dat ze zich niet meer kunnen voortplanten en dus uitsterven.
Dan de vismethoden. Bijvangst heeft ervoor gezorgd dat alle soorten zeeschildpadden met uitsterven zijn bedreigd en jaarlijks duizenden dolfijnen, haaien en walvissen vast komen te zitten in de visnetten. Om over de vernietiging van koralen nog maar te zwijgen.

Minder bekend is de milieuschade door kweekvis – resultaat van de snelst groeiende voedselproductie ter wereld. Gemiddeld wordt drie tot vijf kilo wilde vis – niet duurzaam – gevangen om een kilo kweekvis te voeden, bossen worden gekapt voor de kwekerijen en de wateren vervuild met chemicaliën en pesticiden.

VERANTWOORDE VIS

In Frank’s Smoke House in Amsterdam vinden we de enige vis in Nederland met een MSC-Keurmerk. De wilde zalm uit Alaska wordt milieuvriendelijk gevangen en geëxporteerd en kost dan ook 7,30 euro per ons. De winkel verkoopt ook heilbot, makreel en sablefish uit kleinschalige kwekerijen. ‘Het gaat mij om de vis en niet om het keurmerk’, zegt eigenaar Frank Heijn. Zijn tonijn komt uit de - nog niet overbeviste – Malediven en wordt met de lijn gevangen in plaats van netten. Kabeljauw komt er bij hem niet in, en met de paling in de vitrine heeft hij moeite. ‘Het liefst gooi ik die uit het assortiment, maar wat is een rokerij zonder paling?’

Ook andere viszaken verkopen in beperkte mate ‘duurzame’ vis. Die vis is afkomstig uit niet overbeviste wateren, wordt duurzaam gevangen of in kleinschalige milieuvriendelijke kwekerijen gekweekt. Probleem is echter dat deze informatie moeilijk aan de consument is over te brengen. De sinds kort in viszaken verplichte bordjes met de herkomst van de vis, zeggen weinig.

Wie met een goed geweten vis wil eten, moet zelf op zoek naar informatie. De Vis-a-card of de uitgebreide lijst op www.goedevis.nl biedt uitkomst. Zo leren we dat we wel gekweekte Tilapia uit Nederland kunnen eten, maar beter niet de wilde uit Zuid-Amerika of Zuid-Afrika omdat de vis daar inheemse vissoorten verdringt.

Hoki is een goed alternatief voor de praktisch uitgestorven kabeljauw. De vis, zo lezen we in De Goede Visgids, wordt in Nieuw-Zeeland duurzaam gekweekt. Andere vissen die wel mogen: Zeeuwse oester, mossel (kweek), meerval, haring, makreel en sprot.

VIS MET EEN LUCHTJE

Met de Vis-a-card in de hand wordt de keuze voor verantwoorde vis ineens fors beperkt. Standaardvissen zoals Noorse zalm, koolvis, sardines of garnalen blijken ineens een luchtje te hebben. In de Atlantische oceaan is de wilde zalm vrijwel uitgeroeid. Verder wordt hij ernstig bedreigd door zeeluis en ziektes van ontsnapte zalmen uit kwekerijen die andere genetische eigenschappen bezitten.

Bijna alle zalm komt uit kwekerijen. De vissen worden gehouden in enorme manden in kustwateren en worden gevoerd met (niet duurzaam geproduceerd) vismeel en visolie. De vissen zitten op een kluitje waardoor ze vatbaar zijn voor ziektes en produceren enorme hoeveelheden mest die weer zorgt voor ongewenste (giftige) algengroei. De zee wordt verder vervuild met bestrijdingsmiddelen en antibiotica. In Noorwegen weten de kwekerijen dankzij strenge milieu-eisen nu redelijk duurzaam te werk te gaan.

Ook garnalen blijken niet zonder meer verantwoord, ook al is de garnalenstand in de Noordzee redelijk gezond en de vangstmethode in orde. De meeste Noordzee-garnalen ondergaan eerst een retourtje Marokko om te worden gepeld. Wie bewust wil consumeren, kan dus beter zelf zijn garnalen pellen.

VERBODEN VIS

Van sommige vissoorten is bekend dat ze ernstig zijn overbevist, maar toch blijven ze populair. Neem de tonijn. In de Noordzee is tonijn al uitgestorven, elders in de wereld wordt de vis ernstig bedreigd.

Vooral de grote soorten zoals blauwvintonijn zijn overbevist, zeldzaam en dus duur: een exemplaar – vooral gewild voor sushi – kan vijftienduizend euro opbrengen. Bij andere tonijnsoorten, die worden gebruikt om in te blikken, is het probleem dat dolfijnen in de netten verstrikt raken. Gekweekte tonijn blijkt geen alternatief. De vissen worden gevangen voordat ze zich hebben kunnen voortplanten en verder vetgemest met kostbare – eetbare – vis zoals makreel.

Ook tong hoort niet op het menu. De vissen liggen al op het bord voordat ze de leeftijd hebben bereikt zich voort te planten en de soort sterft dus uit. Hetzelfde geldt voor schol, tarbot, heilbot, zeeduivel of zwaardvis. Het gemiddelde gewicht van de laatste vis is in de laatste 25 jaar gedaald van 130 naar 25 kilo.

Van paling weten we dat nog slechts 1 procent wordt geboren van het aantal uit de jaren tachtig. Overbevissing en vervuiling lijken de belangrijkste boosdoeners.

Nijl baars – in de jaren vijftig uitgezet in het Victoriameer met als gevolg dat tientallen oorspronkelijke vissoorten uitstierven – mogen we toch eten. Het ecologisch drama is toch niet meer terug te draaien, menen de deskundigen.

bron: http://extra.volkskrant.nl/select/aanschaf/aanschaf.php?id=20

Leuke website in de spotlights: Oog op Europa

mirko — Thu, 24 Aug 2006 20:23:00 GMT

http://www.oogopeuropa.nl/

Oog op Europa

Steeds vaker lezen we in de kranten over 'het nieuwe Europa'. Over de uitbreiding van Europa. Europese verkiezingen. Over Nederland als voorzitter van Europa. Vaak gaat het dan over geld en banen. Soms over wetgeving of defensie.
Is dit het Europa dat we zelf - uit eigen ervaring - kennen van onze vakanties?

Prachtige landschappen
Wat we zelf zien zijn de landschappen, de vaak prachtige natuur, de dorpen en de mensen die er wonen. Gewone mensen als u en ik. Wel vaak in andere huizen, met andere gewoontes. In ieder land, in iedere streek weer anders.
In Nederland heb je de open weidegebieden in Holland, de houtwallen in Friesland en de Achterhoek, de bossen van de Veluwe, de duinen langs de kust en de prachtige heuvels van het Limburgs landschap. Ieder gebied heeft een geheel eigen geschiedenis, cultuur en ecologie. Die verschillen maken ons land zo mooi. Iedereen kan zich wel ergens thuis voelen. Vakanties in Europa leren dat in andere landen weer heel andere, vaak wondermooie landschappen zijn.

Europese landschap bedreigd
Naarmate de landen van Europa meer gaan samenwerken, zullen de verschillen gaan verdwijnen. Als we niet uitkijken is over een aantal jaar ieder landschap hetzelfde. Overal dezelfde wegen, dezelfde nieuwbouwhuizen en dezelfde landbouw. Dat zou ongelofelijk jammer zijn.
Laten we onthouden dat 'Europa' meer is dan er in de kranten staat. Europa is ook wat we zelf zien. En laten we vooral ook oog blijven houden voor de prachtige landschappen die Europa rijk is.

Oog op Europa Met name voor de nieuwe lidstaten van Europa zal er veel veranderen voor het leven op het platteland. In zijn nieuwste boek "In Europa", beschrijft Geert Mak een kort gesprek hierover, in een kroegje in Hongarije:
	In het café hadden ze mijn vriend gevraagd wat het nu eigenlijk inhield, dat nieuwe Europa. Nadat de schreeuwende zigeuner met zijn accordeon het zwijgen was opgelegd, had hij uitgelegd dat dit deel van Europa door de loop van de geschiedenis steeds armer was geworden, dat iedereen nu opkeek tegen dat rijke en machtige West-Europa, en dat het vanzelfsprekend was dat ze daar nu ook bij wilden horen. Maar eerst, zei mijn wijze vriend, moeten jullie door een diep dal van nog meer armoede, om in de volgende tien jaar wellicht op te kunnen klimmen tot de welvaart van het Westen. "En bovendien gaan jullie dingen van grote waarde verliezen: vriendschap, het vermogen om van weinig geld te kunnen leven, om dingen die kapotgaan te kunnen repareren, de mogelijkheid om zelf varkens te houden en thuis te slachten, de vrijheid om zoveel takken te verbranden als je wilt, en nog zo wat." "Wat," hadden ze gezegd. "Niet meer slachten? Geen takken verbranden?" Ze keken hem ongelovig aan.
Verdwijnen van karakteristieke cultuurlandschappen Er is een reëel risico dat de verschillende, voor ieder gebied zo karakteristieke landschappen één voor één zullen verdwijnen. In de politiek dreigen de belangen van enerzijds de landbouw en anderzijds de natuur de aandacht voor waardevolle cultuurlandschappen wat uit het zicht te drukken. In de tekstvoorstellen voor de nieuwe Europese grondwet komen de woorden 'landschap' en 'natuur' overigens helemaal niet voor. Toch schept de uitbreiding van Europa ook kansen. De verwachting is dat de afgrijselijke milieuvervuiling van zware en verouderde industrie in landen als Slowakije eindelijk zal worden aangepakt, duurzame recreatie is in opkomst en met het uitbannen van de ergste vormen van armoede kan men hopelijk ook meer en meer aandacht besteden aan structurele bescherming en beheer van het landschap. Eerste vereiste voor een gezonde politiek op dit punt is dat we met ons allen oog voor het landschap blijven houden en vragen.

Branstofcelbussen in Amsterdam rijden op waterstof

mirko — Thu, 24 Aug 2006 20:10:00 GMT

Rijden ze eigenlijk nog steeds rond?

De brandstofcelbussen van Amsterdam

Gepubliceerd op vrijdag 26 september 2003

Passagiers die in Amsterdam-Noord op lijn 35 en 38 wachten, kunnen binnnenkort opgelucht ademhalen bij de halte.

De drie brandstofcelbussen die hier vanaf eind 2003 zullen rijden, stoten slechts waterdamp uit in plaats van stinkende dieseldampen.

Primeur
Daarmee beleeft Amsterdam een primeur in Nederland. De hoofdstad is een van de negen plaatsen in Europa waar de komende twee jaar stadsbussen met een elektromotor rijden.

De komst van de milieuvriendelijke bolides vloeit voort uit het Europese project Clean Urban Transport for Europe (CUTE), een initiatief van de Europese Unie om gebruik van milieuvriendelijke energie te stimuleren.

Water als restproduct
Daar voldoen de brandstofcelbussen ruimschoots aan. Brandstofcel-techniek is gebaseerd op een combinatie van waterstof met zuurstof waardoor er een chemische reactie ontstaat die electriciteit produceert.

De voordelen van deze techniek zijn groot: de energiebron heeft alleen water als restproduct, in tegenstelling tot gangbare brandstoffen als benzine en gas, die volgens veel wetenschappers mede het broeikaseffect veroorzaken. Bijkomend voordeel is dat de electromotor beduidend minder geluid maakt dan een gangbare dieselmotor.

Groene stroom
Tijdens het project zal het gemeentelijk vervoerberdrijf groene stroom van Nuon gebruiken voor de waterstofproductie.
In de toekomst wordt de toelevering van stroom wellicht nog milieuvriendelijker: het vervoerbedrijf onderzoekt samen met het gemeentelijke Afval Energie Bedrijf de mogelijkheid om waterstof te maken uit afval. Technisch is dat mogelijk, maar voorlopig is deze methode nog te duur.

Samenwerking
Naast stroomleverancier Nuon werkt het Amsterdamse vervoerbedrijf met meer partners samen: onder andere Evobus van Daimler/Chrysler (ontwikkeling van de brandstofcel in voertuigen) en HoekLoos (verantwoordelijk voor de waterstofproductie-unit en de waterstoftankinstallatie bij de busremise in Amsterdam Noord).

Andere betrokkenen zijn Shell Hydrogen, Novem (Nederlandse organisatie voor energie en milieu), het gemeentelijke Afval Energie Bedrijf en de Dienst Milieu en Boutoezicht van de gemeente.

Kritiek onterecht
Op 10 september kwamen de Amsterdamse brandstofcelbussen overigens nog negatief in het nieuws ( Editie Nl van RTL 4 en RTL 5 Nieuws) vanwege de vermeende onveiligheid. Met name bij de botsing zou de kans op een explosie groot zijn.

Dat is volgens het gemeentelijk vervoerbedrijf onjuist. Waterstof is een licht ontvlambare stof en geen explosieve stof. Net als bezine en diesel is waterstof wel brandbaar, maar vanwege het gerichte gewicht zal het vuur bij een brand zich uitsluitend opwaarts verspreiden, in tegenstelling tot benzine of diesel. De tanks bevinden zich om veiligheidsredenen dan ook aan de bovenkant van de bus en kunne bovendien heel wat zware klappen verwerken.

Toch is een explosie niet volledig uit te sluiten, hetgeen overigens ook geldt ook voor voertuigen die op fossiele brandstoffen rijden. Volgens het GVA voldoen de brandstofcelbussen in ieder geval aan alle Europese en Nederlandse wetten en veiligheidsregels en worden projecten uitsluitend met advies van veiligheidsexperts uitgevoerd.

Zie ook:
De Whisper van Apeldoorn

foto: GVA

Links:
Brandstofcelbussen in Amsterdam
‘s Werelds eerste waterstofpompstation geopend
Brandstofcel-techniek in de lift
Eerste waterstofauto de weg op (met video)

Mangrovebossen beschermen kust tegen tsunami

mirko — Thu, 24 Aug 2006 20:01:00 GMT

Groene wederopbouw na de tsunami

Gepubliceerd op donderdag 15 december 2005

Donderdag hebben vier internationale organisaties gezamenlijk het startsein gegeven voor een groene wederopbouw van kustgebieden in Azië door de tsunami zijn getroffen.

Het zogeheten 'Green Coast project' moet zorgen voor een groene, duurzame kustontwikkeling van de getroffen gebieden. Dat is niet alleen gunstig voor de natuur, maar zorgt ook voor veiligheid en stimuleert de lokale economie.

De rol van koraalrif en mangrove als kustbeschermers.


Mangrovestekjes.


Aangeplante mangrove.


Vissers kunnen straks weer vis vangen.

Kustverdediging
Marie-José Vervest, projectleider van het Green Coast project, heeft met eigen ogen gezien hoe verwoestend de tsunami in Azië heeft huishouden. "Ongelooflijk, op veel plaatsen is alles totaal weggevaagd. Natuurlijk had ik al veel beelden van de ravage gezien, maar wanneer je ertussen staat besef je pas echt hoe enorm deze ramp is geweest."

Opvallend was dat de schade aan kusten met natuurlijke barrières zoals mangrovebossen en koraalriffen, beduidend minder was in vergelijking met volgebouwde kusten. "De koraalriffen vangen de eerste golfslag op en de mangrovebossen werken als golfbreker. De vloedgolf reikte daardoor niet zo ver. Aan de kusten waar het koraal is aangetast en de mangrovebossen zijn gekapt, is de tsunami soms wel 600 meter verder het land binnengedrongen.

De riffen en de bossen spelen dus een essentiële rol bij de kustverdediging. Alleen aan de kust van Atjeh, dat vlakbij het epicentrum van de beving lag, hielpen zelfs de mangrovebossen niet meer. Daar is echt alles verwoest," weet Vervest.

Inkomen
Het Green Coast project richt zich op herstel van die natuurlijke barrières. Niet alleen uit oogpunt van veiligheid en natuurbescherming, maar ook voor het herstel van de lokale economie.

"We werken vanuit een visie waarvan zowel de natuur als de kustbevolking beter wordt. Als natuurlijke hulpbronnen worden hersteld, levert dat inkomen op," verduidelijkt Vervest.

"Een groot deel van de getroffen kustbevolking leeft namelijk van de visserij. Mangrovebossen en koraalriffen vervullen daarbij een hoofdrol. Het zijn onmisbare kraamkamers voor vissen en dus van groot belang voor de lokale visserij.

Daarnaast hebben gezonde koraalriffen een enorme aantrekkingskracht op het ecotoerisme, een andere inkomstenbron voor veel kustbewoners. Iedereen is dus gebaat bij herstel van de natuurlijke kusten."

Aanplant
De vier initiatiefnemers van het Green Coast project zijn Wetlands International, Wereld Natuur Fonds, Both ENDS en het IUCN Nederlands Comité, in samenwerking met hun zusterorganisaties ter plekke.

Zij zijn in Indonesië, India, Sri Lanka, Thailand en Maleisië bezig met tientallen kleine projecten voor de groene wederopbouw, zoals aanplant van mangroves, schoonmaken van het rif en de stranden, beschermen van lokale visgebieden en herstel van binnenmeren.

Reusachtige muur
"Daarnaast richten we ons ook op advisering en beïnvloeding van lokale overheden, bouwbedrijven en grote hotelketens. De lokale bevolking is zich meestal wel bewust van de voordelen die duurzaam kustbeheer biedt, maar veel overheden zijn daarvan nog niet doordrongen," ervoer de projectleider.

"Zo hebben ze na de tsunami op Sri Lanka een reusachtige muur opgetrokken om een eventuele volgende vloedgolf tegen te houden. Dat werkt echter totaal niet bij een tsunami. Een duurzaam kustbeheer, waarbij natuurlijke barrières een bufferfunctie vervullen, is veel effectiever. We hopen de Aziatsiche overheden van dit belang te overtuigen, zodat er niet dicht langs de kustlijn wordt gebouwd, maar iets verderop, achter de kustbossen."

Link:

Green Coast project

Wrak VOC-schip blijkt 'tsunami-proof'

Windmolenpark Egmond

mirko — Thu, 24 Aug 2006 09:31:00 GMT

Ballast Nedam en Vestas bouwen windmolenpark Egmond

Uitgegeven: 31 mei 2005 17:41

NIEUWEGEIN - Ballast Nedam en de Deense windmolenbouwer Vestas hebben de opdracht gekregen het eerste windmolenpark voor de Nederlandse kust, bij Egmond aan Zee, te realiseren. Dat liet het Nederlandse bouwconcern dinsdag weten.

In opdracht van NoordzeeWind, een gezamenlijke onderneming van Shell en Nuon, plaatsen de bedrijven 36 windmolens op 10 kilometer uit de kust. De molens, die maximaal 115 meter hoog worden en waarvan de fundering 18 meter beneden zeeniveau komt, moeten eind 2006 draaien. Met de bouw die eind 2005 begint, is 200 miljoen euro gemoeid. De molens kunnen 108 megawatt opwekken, in theorie voldoende om 100.000 huishoudens van elektriciteit te voorzien. Nuon neemt die duurzame stroom af.

De bouw van een windmolenpark is zonder overheidssubsidie niet mogelijk. "Overheidssubsidies blijven van groot belang voor iedere beginnende industrie maar deze investering zal de economische haalbaarheid van windenergie veel dichter bij brengen", zegt Rein Willems, president-directeur van Shell Nederland.

De bouw van het windmolenpark is een aanvulling op de bestaande energievoorziening. Windmolens leveren namelijk maar een kwart van de tijd voldoende energie op. Het park voor de kust van Egmond aan Zee wordt via een transformatorstation bij het staalconcern Corus aangesloten op het stroomnet.

IJmuiden

Voor de kust van IJmuiden is een windmolenpark met dezelfde capaciteit gepland. De windmolenparken bij Egmond en IJmuiden zullen gezamenlijk ongeveer 220 megawatt opleveren. Het kabinet rekent voor 2020 op 6000 megawatt aan windenergie van zee.

De geplande uitbreiding van windenergie maakt het noodzakelijk de bestaande transportcapaciteit op te voeren, benadrukt netbeheerder Tennet. Er moet op de zeebodem een zwaar hoogspanningsnet worden aangelegd waarvan de kosten worden geraamd op 2,5 tot 3,2 miljard euro. Omdat ook het hoogspanningsnet op land moet worden verzwaard, kunnen de totale aansluitingskosten van de windmolenparken oplopen tot maximaal 4 miljard euro.

De Europese netbeheerders, georganiseerd in de UCTE, maken zich zorgen over de snelle groei van onder meer windmolenparken. De piekstromen uit windenergie vinden namelijk hun weg over de grens.

Piekstromen

Het komt regelmatig voor dat piekstromen uit windmolenparken, uit bijvoorbeeld Noord-Duitsland, de balans op naburige hoogspanningsnetten onder druk zetten. Tennet meldde vorige week nog dat in het afgelopen halfjaar daardoor twee keer in Nederland een crisis is ontstaan.

UCTE pleitte dinsdag in een verklaring ervoor dat Europese landen in hun windmolenprogramma's rekening houden met de capaciteit van (naburige) hoogspanningsnetten.

http://www.nu.nl/news/534322/37/Ballast_Nedam_en_Vestas_bouwen_windmolenpark_Egmond.html

Vanaf het strand tussen Castricum en Egmond heb ik de windmolens zien liggen. Ik kan me niet voorstellen dat ze tien kilometer uit de kust liggen. Het leek veel dichterbij.