Posted on Sunday, April 24, 2005 2:03 AM
Zo'n jaar of acht geleden, toen ik nog veel tv keek, stuitte ik voor het eerst op het VPRO programma 'Jiskefet'. In die dagen probeerde ik iedereen ervan te overtuigen dat Jiskefet hardstikke leuk was om naar te kijken. Vooral hun item 'de Dierenwinkel' bevatte genoeg humor voor mij dat ik mij bijkans in de broek bezeek van het lachen bij het aanschouwen van hun taalvondsten en opmerkelijke acteerprestaties. Toch vond men het eigenlijk maar een 'raar' programma en sloeg men het over of men probeerde eraan te wennen wat uiteindelijk lukte. Het was deze kleine groep echter, die de eerste aflevering van 'crediteuren debiteuren' zag en maandag op het werk elkaar begroette met 'Goejesmorgens'. Jiskefet is ondertussen gestopt met 'crediteuren debiteuren' maar nog steeds roepen hele volksstammen met verdaaide stemmetjes 'goejesmorgens' naar elkaar.
Het verdraaien van de stem en het veranderen van het nonverbale gedrag zonder reden noemen we de 'Disney Modus' of ook wel 'het kromme tenen gevoel'. Men stelt zich ronduit belachelijk op en probeert eenzelfde belachelijke reactie te krijgen van de ander. Het is moeilijk om deze disney modus teniet te doen. Het beste is gewoon op je eigen manier goedemorgen te zeggen. De gewenste feedback blijft uit en uiteindelijk sterft het gedrag van de ander langzaam af.
Maar denk nu niet 'Ik ben normaal en doe zoiets niet' want wij maken ons er allemaal schuldig aan. De een zegt 'Goejesmorgens', de ander zegt het infantiel onnozele koedsjiekoedsjiekoedsjie tegen een baby, de ander zegt graag als begroeting tegen de hond 'waar was 'tie dan' of 'hoe is 'tie dan' en ik vind de ultieme kakkineuze climax nog altijd de afscheidsgroet 'aufwiederschnitzel'!
Mensen waar zijn we mee bezig? Blijf toch alstublieft uzelf!
Nog zo'n voorbeeld van de disney modus is de kapper. Geheel ongevraagd wordt u de vraag gesteld; 'Mooi weertje vindt u niet'? Men is gauw geneigd om ja te zeggen aangezien deze vraag niet zal worden gesteld als het buiten pisbakkenweer is. Voor de volgende keer, leer deze zin uit uw hoofd en zie het hoofd van uw kapper vertrekken. 'Een snel uitdiepende depressie van 983 millibar boven Helgoland trekt via de waddeneilanden naar het zuiden en zal vanavond München bereiken.'
U heeft dan een ballon doorgeprikt en de kapper houdt wijselijk zijn mond of zijn laatste woorden zijn 'Wilt u nog koffie?' alleen maar om zijn gebrek aan meteorologische kennis te verbloemen.
Het wordt pas echt gevaarlijk als we streekgebonden disney-modi gaan overnemen uit een andere cultuur. Neem nou het Hollandse 'CARNAVAL'. Als ik aan carnaval denk dan schieten mij gelijk de drie woorden binnen 'beneden de rivieren'.
Ik heb nog nooit carnaval beneden de rivieren meegemaakt en dat is maar goed ook dunkt me.
Carnaval is één grote collectieve massa-disney-modus. Toen de succesvolle vlaaien en pestvarkenshouders vanuit hun knollenveld de rivieren overstaken en ons land infiltreerden vonden ze het nodig hun gebruiken te laten zien aan ons. Op zich niets geks mee maar een bepaalde sociale laag in onze bevolking ging hun nadoen en richtten carnavalsverenigingen op met als dieptepunt zelfvervaardigde praal(pruts)wagens van papier-machee, beschilderd met geverniste plakaatverf afbeeldingen waarin één of andere Jan Doedel een haarföhn bediende met een stofzuigerslang wat aan een zak confetti was bevestigd zodat ieders haar vol met confetti werd geblazen, en ome Gerrit (de 'leuke' oom van de familie) als prins carnaval met een bordkartonnen stadsleutel (want het was een zotte boel) over de 5000 watt aangeboden muziek maar door 150 watt speakers uitgebraakte muzak waar werkelijk niemand iets van kon verstaan, uitbulderde 'alaaf'.
De terging gaat verder want wij westerlingen kunnen natuurlijk geen maat houden, en zo is er op het grote carnavalsfeest wat in de voetbalkantine wordt gehouden de 'raad van elf' het eerste om kwart over twee, direct na de optocht stomdronken. Zo ook, de 'leuke' ome Gerrit die geacht wordt het kindercarnaval 's middags te leiden.
Ondertussen trekt menig 'Randstadter zultkop' (want dan heten we ineens anders) voor het eerst in zijn leven een gekochte 'boerenkiel' aan en kijkt op de tv naar een Duitse zender alwaar men aan kilometers lange tafels bier verzwelgd. Aan het begin van de avond is de raad van elf weer nuchter maar is voor elf uur wederom straalbezopen en halverwege de avond is zo'n beetje iedereen bezopen en wordt de gelegenheid genomen en carnaval als excuus gebruikt om legitiem de overbuurvrouw op de autokap te 'nemen' op de parkeerplaats van de voetbalkantine.
Daarom vind ik het dan ook volledig terecht dat westerlingen tijdens carnaval beneden de rivieren worden gediscrimineerd en of weggepest, het is hun feest. Het bevruchten van zuiderlingen is een taak voor de zuiderlingen en evenzo zijn hun gebruiken hun erfgoed en niet de onze.
Blijf wie u bent en lach als het leuk is. Doe niet geforceerd, kijk iemand aan als hij/zij wat tegen u zegt of als u spreekt. Let maar eens op hoeveel mensen je op een verjaardag feliciteren terwijl ze de ogen van je af wenden. Deze mensen doen dat omdat het zo moet, en niet omdat hun dat willen. Wees scherp en spits of rustig en kalm maar laat u nooit leiden door wat van buitenaf wordt opgelegd.
Ontwaak!