Gepubliceerd op www.denieuwereporter.nl op 31 okt 2007
Door: Kirsten Verdel
In de campagne voor de Amerikaanse presidentsverkiezingen voor 2008 zal waarschijnlijk meer dan een
miljard dollar omgaan. Dat is een ongekend hoog bedrag, bijna twee keer zo veel als in 2004. Hillary Clinton en Rudolph Giuliani zijn momenteel koploper met het
ophalen van geld voor hun campagnes. Al dan niet toevalligerwijs staan deze twee kandidaten ook bovenaan in de peilingen voor respectievelijk de Democratische en de Republikeinse partij. Ook al klinkt een miljard euro als een enorm bedrag, het geld vliegt uit de portemonnee bij de kandidaten. Het gaat onder andere op aan salarissen van campagnemedewerkers door het hele land, aan canvasmateriaal, telefoonteams, huis-aan-huis brochures, advertenties, bumperstickers en flyers, maar vooral aan vele
duizenden televisie- en radiospotjes. Per kandidaat.
Ook het internet speelt een rol. Alleen al aan de bekendmaking van de kandidatuur zit onherroepelijk een website vast, zoals
ronpaul2008.com,
fred08.com,
hillaryclinton.com of
johnmccain.com. Geen spannende domeinnamen, maar dat is dan ook niet de bedoeling. De eigen websites zijn vooral bedoeld om mogelijke kiezers te informeren over de sterkte van de kandidaat, om fondsen te werven en om een netwerk van (online) campaigners op te bouwen. Daarbij worden alle internetkanalen ingezet. Elke zichzelf respecterende kandidaat heeft een profiel op Facebook en Myspace, vertoont filmpjes op de eigen site of op Youtube en houdt een blog bij.
Af en toe ontstaat er een korte online hype, die bewust door de kandidaten gecreëerd wordt, met als meest opvallende tot nu toe de Sopranos spoof die Hillary Clinton eerder dit jaar maakte. In het Youtube filmpje spelen Bill en Hillary de laatste minuten van de razend populaire mafiaserie na, met het campagnelied van Hillary op de achtergrond. En uiteraard met een politieke boodschap. Humor kan een sterk wapen zijn, maar is door de presidentskandidaten eigenlijk alleen bij een aantal talkshows en online te gebruiken. Dat had Hillary goed ingeschat.
Moslim
Kandidaten proberen goed nieuws over het eigen kunnen te verspreiden op het internet. Maar er zijn ook andere mensen actief. Campagnemedewerkers die hun eigen kandidaat promoten of juist andere kandidaten aanvallen. Zo was er deze zomer ook een filmpje van aanhangers van Barack Obama waarin de Apple reclame uit 1984 enigszins aangepast wordt vertoond, met Hillary Clinton als dictator. Het filmpje is inmiddels al bijna vier miljoen keer bekeken en was er mede oorzaak van dat Obama meer aandacht kreeg in de aanloop naar de voorverkiezingen.
En nu die voorverkiezingen dichterbij komen (er wordt zelfs al gespeculeerd over een voorverkiezing in New Hampshire in december) komen er steeds hardere aanvallen op populaire kandidaten. Zo is er een e-mail kettingbrief waarin wordt gesteld dat Obama een moslim is, wat niet het geval is. De mail gaat zelfs nog verder en weet te melden dat Obama's kandidatuur niets minder is dan een poging van fundamentalisten om de macht in Amerika te grijpen. Wat moet je in zo'n geval doen als kandidaat? Zodra je het publiekelijk ontkent, kunnen er twee dingen gebeuren: of je boodschap komt krachtig over en je weerlegt de aantijgingen, of mensen horen dat ene, meest belangrijke woordje niet dat ze wel zouden moeten horen. Oftewel: als Obama zegt 'Ik ben geen moslim', dan klinkt dat voor veel mensen al snel als 'Ik ben moslim', want waar water is, moet vuur zijn, nietwaar?
Het is erg lastig om je als kandidaat door het mijnenveld van het internet te bewegen. Op televisie zijn er nog checks door redacties, die eventuele uitwassen in uitspraken kunnen voorkomen of kunnen weerspreken. Maar op internet kunnen ongebreideld en anoniem e-mails worden verspreid en websites worden aangemaakt. De invloed daarvan kan enorm zijn. Vraag maar aan John McCain, die in 2000 de voorverkiezingen in South Carolina verloor omdat er een telefonische en online smear campaign tegen hem werd gestart, waarin werd gezegd dat hij de onwettige vader van zijn geadopteerde dochter zou zijn. Doordat hij New Hampshire verloor, was hij ook kansloos voor de eindoverwinning.
Gevoelige informatie
De meest recente ophef betreft de mogelijkheid dat hackers de verkiezingen zouden kunnen beïnvloeden door keyloggers, phishing technieken of door hacks. Op deze manier zou gevoelige informatie verkregen kunnen worden. Ook kan informatie gebruikt worden om kiezers te intimideren. Maar het is natuurlijk ook gewoon mogelijk om een website te bouwen waarop belangrijke informatie juist wordt weggelaten, waardoor een negatief beeld van een andere partij wordt gecreëerd. Een bekend voorbeeld daarvan is the FraudFactor, waarop de Democraten ervan worden beschuldigd de verkiezingen in 2004 te hebben willen stelen. Dat is een invalshoek die ik nog niet eerder was tegengekomen over die verkiezingen.
Naast de aanvallen via websites met een specifiek onderwerp, e-mails en filmpjes, zijn er natuurlijk ook de weblogs. Opvallend daarbij is dat er veel gezaghebbende Democratische weblogs zijn, zoals het liberale Huffington Post en de nog meer uitgesproken Democratische blog Daily Kos. Maar aan de Republikeinse kant zijn dat soort blogs niet te vinden. Newsbusters schreef een interessant artikel over de reden daarvan.
Beperkte invloed
Politieke blogs hebben ondanks hun vele honderdduizenden bezoekers slechts een beperkte directe invloed op het grote publiek. Maar doordat alle campagneteams, journalisten en politieke commentatoren en adviseurs dit soort blogs lezen, kunnen ze uiteindelijk wel grote gevolgen hebben door wijzigingen van strategie. Het grootste effect van campagne voeren op het internet valt echter te verwachten van mogelijke scoops, die op websites kunnen worden gepubliceerd. Want daar is elke blog en site nu natuurlijk naar op zoek: materiaal om bij voorkeur de meest populaire kandidaten mee ten val te brengen. Dat is immers goed voor de bezoekcijfers. En hopelijk goed voor de eigen partij.
Objectieve journalistiek over de presidentsverkiezingen is nauwelijks te vinden binnen de blogosfeer. Daarvoor kom je toch weer uit bij de traditionele journalistieke nieuwsbronnen, zoals de New York Times of de Washington Post. Maar laten we onszelf niet in de maling nemen. Ook zij hebben een voorkeur. Maar hun journalistieke standaarden vereisen in ieder geval nog gedegen onderzoek, en artikelen op basis van feiten.