Het kabinetsmantra 'eigen verantwoordelijkheid nemen' is niet inwisselbaar voor de idee van solidariteit. De twee zouden elkaar wel uitstekend kunnen complementeren. Natuurlijk moet je je eigen verantwoordelijkheid nemen, maar als je buiten de boot dreigt te vallen omdat je om goede redenen toch niet mee kunt komen in de maatschappij, dan moet er een vangnet zijn (of desgewenst: trampoline). Dat het kabinet nu kiest voor eigen verantwoordelijkheid en het hele begrip solidariteit in een dikke stalen kluis weggestopt heeft, heeft dan ook zijn repercussies. De demonstraties van de afgelopen weken zijn geen toonbeeld van eensgezindheid geweest, met vakbonden en politieke partijen die soms ronduit met tegenzin samen proberen te werken. En de tienduizenden demonstranten lijken er allemaal een eigen agenda op na te houden: de een wil met pensioen, de ander wil meer geld voor onderwijs, weer een ander wil meer geld voor cultuur. Maar de grote gemene deler is ook duidelijk (en dat kun je heel dubbel opvatten): kabinet Balkenende 2. Dat moet een andere koers gaan varen, of weg.
'Robin Hood-scenario's', zo noemde Zalm de moties van de oppositie tijdens de Algemene Beschouwingen. Daar kon hij niets mee. Maar wat is er toch zo gek aan om wat geld van de haves af te nemen om het aan de have nots te geven? Daar is nog genoeg te halen. Dat ook een Ad Scheepbouwer met al zijn KPN-miljoenen nog hypotheekrente mag aftrekken van de belasting, dat begrijp ik echt niet. Net zoals het mij volstrekt onduidelijk is waarom ook mensen die tonnen per jaar verdienen recht hebben op kinderbijslag. Waarom is de kinderbijslag niet inkomensafhankelijk? Waarom wordt de hypotheekrente-aftrek niet afgetopt op bijvoorbeeld 500.000 euro? Waarom gaat er nu twintig miljoen naar de Nederlandse filmindustrie, waarom gaat dat niet naar de jeugdzorg? En dat het grijze kenteken gehandhaaft blijft, wordt de gemiddelde brandweerman die door de kabinetsmaatregelen straks min of meer noodgedwongen op zijn 45e de WW ingeschopt wordt, daar vrolijk van? Waarom zijn bijvoorbeeld milieuvervuilende auto's van 25 jaar en ouder vrijgesteld van wegenbelasting, terwijl met het geld dat je binnen zou kunnen halen als je dat wel zou belasten bijvoorbeeld chronisch zieken kunnen worden geholpen? Worden dit soort politieke afwegingen wel door dit kabinet gemaakt? En zo ja: waarom kiezen ze dan voor dit soort zaken en niet voor mensen?
Natuurlijk moet er bezuinigd worden, natuurlijk moeten zorg- en sociale zekerheidsstelsels worden herzien met het oog op de vergrijzing. Maar als je dat dan doet, doe het dan alsjeblieft wel volgens het principe 'de sterkste schouders dragen de zwaarste lasten'.
Ik hoef morgen helemaal niet naar Amsterdam om te demonstreren. Ik heb een goede baan bij een ronduit fantastische werkgever, ik heb voldoende geld om van rond te komen, ik ben hoog opgeleid en ik profiteer nu zélf juist van de hypotheekrente-aftrek. En van de studiefinanciëring waar ik ondanks mijn inkomen uit een fulltime baan recht op heb (dat vind ik net zo vreemd als de niet-inkomensafhankelijke kinderbijslag). Maar ik voel me wel absoluut solidair met de mensen die niet zo veel geluk hebben gehad als ik. Begrijp me niet verkeerd: mensen die misbruik maken van sociale voorzieningen moet je aanpakken. Maar de honderdduizenden mensen die echt niet zelf in de WW of de bijstand hadden willen zitten, die moet je steunen en niet de afgrond in trappen. De overheid hoeft geen vangnet te zijn, maar laat het dan op zijn minst een trampoline zijn. Geef mensen een kans en duw ze niet verder naar beneden. En dat is nu juist waar dit kabinet mee bezig is. En of de demonstratie nu concreet helpt, daar gaat het mij niet eens zozeer om. Het gaat mij er vooral om dat ik solidair ben met die mensen die nu bang zijn voor hun toekomst. En daarom sta ik er morgen ook. Met protestbord.