Het zat er al langer in, maar daar was het gisteren dan. Het uur U. Voor sommigen het moment suprème waar ze veertig jaar op hadden gewacht. Voor anderen het einde van een lijdensweg waardoor op de patient vanwege een uitzichtloze toekomst maar snel euthanasie gepleegd moest worden.

Vanuit de druk door Europa was het onderwerp op de politieke agenda geplaatst. Fervente tegenstanders begonnen ineens schoorvoetend mee te lopen. Nee, ze waren toch echt wel voor. Hun gezichten spraken boekdelen. Nee, echt, we zijn ervoor.

Minister Thom de Graaf ging er met verve tegenaan. De burgemeester moest en zou al in 2006 gekozen worden. Dan maar ineens alle burgemeesters laten aftreden en een grootscheepse wachtgeldregeling in het leven roepen. Dat dit een bult geld zou kosten, daar werd omheen gepraat.

Het wetsvoorstel kwam er en met veel tumult werd het ontvangen. Een eenmalig samenwerkingsverband van de Verenigingen van respectievelijk Gemeenten (VNG), Burgemeesters (NGB), Gemeentesecretarissen (VGS), Wethouders (VVW), Raadsleden (VVR i.o.) en Griffiers (VvG) trok bij de minister aan de bel dat toch wel erg snel na de vorige locale bestuurswijziging weer een andere ingrijpende wijziging werd doorgevoerd.

O ja hij wilde wel luisteren, maar het moest wel op zijn manier worden doorgevoerd. Okee, zei hij dan ineens, ik ben bereid een tweetrapsraket in het leven geroepen, waarbij de 25 grootste gemeenten vooraan zouden lopen in 2006, gevolgd door de kleinere broertjes en zusjes in 2010. Dat daarmee al de helft van de Nederlandse bevolking al een burgemeester zou kunnen kiezen, daar sprak men natuurlijk niet openlijk over.

Als de bom valt........ dat lied spookt me door het hoofd. De bom is gevallen. De burgemeester wordt voorlopig niet gekozen. De coalitiepartners gniffelen zachtjes in de achterkamertjes over de, uiteraard door de oppositie, toegebrachte schade aan de kleine coalitiegenoot. Vernieuwing lijkt toch wel heel erg moeilijk. Dit was de laatste kans. Helaas, mislukt. Die zien we nooit meer terug.... is het andere liedje richting De Graaf.

De rust is in de gemeenten teruggekeerd. Het dualisme kan zich verder settelen als nieuwe organisatievorm, ongehinderd door een gekozen burgemeester die dat had kunnen doorkruisen. Een grondwetswijziging, ja graag. Maar dan om de verkiezing door de gemeenteraad mogelijk maken. En dan ook maar gelijk de verkiezing van de Commissaris van de Koningin door de provinciale staten en de verkiezing van de formateur door de Tweede Kamer. Dan missen we natuurlijk de huidige gangbare traditie van een Koning(in) die plotseling extra werk moet verzetten. Maar ook die van achterkamertjespolitiek van burgemeestersbenoemingscommissies die handjeklap met elkaar pleegden om de melkkoeien op de juiste plekken te krijgen.

Geen Westbroek, Nagel of Ratelband (TJAKKA!) op het burgemeesterspluche. En of we daar nou zo rouwig om moeten zijn? Zou er nog voorgezeten worden tussen alle Tjakka's door? Alles is weer terug naar af. Terug naar de schrijftafel. Nederland kan weer rustig doorleven. Al die drukte om niets in een tijd van bezuinigingen. Het was toch allemaal niets? Of wel soms?