Roar!

Een EQ van een tweede kanaal inserten via de inserts, met een standaard insertkabeltje

De nachtmerrie van geluidstechnici: je bent aan het mixen, maar je komt één filtersweep tekort, bijvoorbeeld om een rondzing-frequentie er uit te halen en de stem lekkerder of beter verstaanbaar te maken. Ik had deze droom dus echt, en ik droomde dat ik de EQ van een vrij kanaal via een insert in kon zetten in een microfoonkanaal. Ik droomde dat ik daarvoor een snoertje ging solderen.

Toen ik wakker werd en ging beredeneren wat voor snoertje dat zou moeten zijn, realiseerde ik me dat solderen niet hoeft, want het kan met een doodnormaal insertsnoertje met jacks: een stereo jack naar twee mono jacks.

In de insert van je gewone kanaal steek je een TRS jack insert kabel. De tip is meestal de uitgang, die sluit je aan op de line-in van een vrij kanaal. De insert dáárvan heeft dan ook de uitgang op de tip, en daarin steek je dus de return van je insert kabel. Dat zal een TS(mono)-jack zijn, zonder aparte ring. Daardoor wordt de return van dat kanaal aan aarde gekoppeld. Het kanaal hoeft dus niet eens in mute!

(Mocht de send in jouw tafel op de ring zitten, dan doe je de returnjack niet helemaal, maar half in de insert van het vrije kanaal.)

De volgende circuits heb je nu geïnsert:
- Gain. Even afregelen op 0dB.
- HPF. Als je deze op beide kanalen aanzet, heb je niet 12, maar 24dB/oktaaf laag-af. Nuttig bij hi-hats; geen pedaal gestamp!
- Extra hi en low shelves, om extremer te kunnen filteren.
- En dus een extra sweep! Afhankelijk van je tafel misschien wel twee!

Als je de EQ's aan en uit kunt zetten, kun je ook op een analoge tafel twee standen maken, b.v. Een voor zang en een voor mondharmonica. Of voor alt en tenor sax. Of voor twee verschillende zangers. Maar het mooiste is toch vooral dat je gratis je EQ kunt uitbreiden.

Dave Krooshof

Zo ziet het er uit: de EQ van kanaal 6 als insert in kanaal 3.

posted @ 6:13 PM | Feedback (4)

Create Bikes en andere goedkope fixies: Goedkoop of duurkoop?

Je kunt voor weinig geld, zeg 300 à 400 euro een leuke fixie kopen: Een hele basic fiets, zonder poespas, alleen de essentiële onderdelen. En dat dan in leuke knalkleuren. Een paars frame met witte velgen? Geen probleem. Je ziet steeds meer van dit soort fietsen in de steden.

Met een fixed kun je echt veel lekkerder door de stad knallen, want:
- Je kunt heel goed voelen wat je achterwiel doet, dus als je vol in je remmen moet, kun je je voorrem stevig vastgrijpen. Mocht je achterwiel van de grond komen, dan voel je dat onmiddellijk in je pedalen. Eigenlijk rem je alleen op je voorrem, want op je achterwiel staat toch vrijwel geen druk. Eén rem volstaat, al moet je van de wet twee remmen hebben. Als je zonder remmen fietst en denkt dat je je voorwaartse energie kunt opvangen met achterwaarts trappen of slippen, ben je een idioot die anderen in gevaar brengt.
- Je kunt met een fixie heel erg scherp sturen, omdat in een bocht je voorwaartse snelheid op kunt vangen in je benen en in kunt zetten voor de richtingsverandering.
- Je kunt stilstaan op je pedalen, dus treuzelend volk is geen ergernis maar een momentje om je skills te oefenen. Je hoeft geen voet aan de grond te zetten noch daarna weer zuchtend op te stappen. Je kunt makkelijk je fiets een tikkie achteruit trekken mocht je op een kruispunt ruimte moeten maken voor iemand anders.


Nadelen:

- Tramrails oversteken vergt een extra handigheid (benigheid).
- Je kunt niet steppen op je fiets.
- Lopen met de fiets aan de hand is niet zo fijn, want als je pedaal tegen je knieholte slaat, dan kan je pedaal niet naar achteren.
- Een fixed naaf heeft normaal geen versnellingen. Het kan wel, maar dat kost 300 euro.

Behalve dat single speed fiets er strak uit ziet en naar smaak op kleur is te brengen, is er dus zeker wat voor te zeggen om met een fixed gear fiets door de stad te knallen. Maar wat is nou het verschil tussen een prijsvechter zoals een Create en andere en de fietsen die twee keer zo duur zijn? Ik rij nu een kleine twee jaar op een Create, en ik heb er al van alles aan verbeterd. Straks is alleen het frame nog origineel. Hieronder volgt een lijstje van wat ik zoal tegenkwam:




Wielen:

Je kunt voor 100 euro een hippe wielset kopen: Kek kleurtje, achter een naaf met twee tandwielen (fixed omdat het fijn is, en freewheel voor de spijtoptanten) en voor radiaal gespaakt, omdat het kan. Als een wiel los in handen hebt, bij de as, en je laat het wiel draaien, dan voel je bij een goedkoop wiel de lagers stotteren. Veel olie houdt de boel soepel. Beter is een gesloten systeem, waar geen olie bij hoeft, en waar geen vuil in kan. Een goede naaf heeft ook goed schroefdraad voor het tandwiel en de lockring. Het tandwiel draai je er op in de rem-richting, en de lockring draait daar op een ander schroefdraad tegenin. Zo zet je het vast. Je bent dus nogal afhankelijk van dit schroefdraad. Zo'n naaf kost minimaal 50 euro, dus als je fatsoenlijke naven wil, dan kost dat alleen al 100 euro. Daar komen dan nog spaken en velgen bij. Een beetje wielset kost zodoende al snel 220 euro. Handgespaakt is beter, want fietsenmakers spaken veel strakker dan de machines. Dan blijven je wielen beter rond als je ermee over de keien stuitert.

En dan nog iets over de velgen: Je kunt prima remmen op gelakte velgen, maar op velgen met een gepolijste zijkant kun je nog veel beter remmen. Create levert zijn fietsen met deep V velgen zonder remstrip. Na een paar maanden noodstops maken voor toeristen gaat de lak er af, en dat gaat er heel slordig uitzien. Niet gevaarlijk, wel stom.


Remmen:

De hoeven van de remmen zouden eigen klauwen moeten heten. Ze moeten passen bij je stuur en de daarbij passende handgrepen, want elke greep trekt een bepaalde lengte kabel, waar de klauw goed op moet reageren. Creates komen met een remgreep die eigenlijk niet als hoofdgreep bedoeld is, maar als een extra greep bovenop wielrenstuurtjes. De kabellengte klopt niet bij de rem. Ook zijn de remmen niet stevig genoeg. Het aluminium van Radius remmen is zo zacht, dat het krom trekt. Daardoor springt de rem op den duur niet meer goed terug, waardoor je helemaal moet stoppen om dan je rem weer open te kunnen trekken. Toen ik merkte dat ik de rem met mijn blote handen in model kon buigen, heb ik andere remmen besteld. Een goeie set remmen en grepen kost ongeveer 80 euro.


Stuur:

Leuk, zo'n laag stuur, maar niet voor mij. Als je je stuur hoger wilt kunnen zetten, ben je 40 euro verder voor een nieuwe "stem". Ik weet niet of het stuurgewricht van mijn fiets goed is, maar ik vrees dat hierin nog wel een nadeel aan het licht zal komen.


Zadel:

Een stoffen zadel slijt snel. Bovendien geeft een simpel zadel ook steun waar je het juist nièt hebben wil: De basis van je pik, of je schaamlippen. Je wil een zadel met een kier. Hoppa, 60 euro minimaal.


Trappers:

Trappers op een fixed moeten goed passen in de krenk, want je zet er in beide draairichtingen kracht op, en dan moeten ze zich er niet uit draaien. Goeie trappers kosten een paar tientjes en komen in veel kleurtjes. Er is onder fixed rijders een enorm gezeur over trappers. Zonder straps of clicks vinden ze het maar niets. Maar in het stadsverkeer wil ik niet aan mijn fiets vast zitten, jij misschien wel. Reken op 30 euro.


Ketting en tandwielen:

Een ketting met een leuk verflaagje is leuk, maar het roest onder je kont weg. Een goeie RVS ketting kost 25 euro. Ik reed mijn achtertandwiel in een jaar tijd aan gort. Een goed tandwiel kost 20 euro, niet 5.
Het lagersysteem van de trappers is onder mijn kracht bezweken. Nu heb ik best veel kracht, maar dit mag toch niet gebeuren. Ik heb er nu lagers van een racefiets in laten zetten. Tweedehands, omdat er verder niets was wat paste. Kosten: 50 Euro. Het uitlijnen ervan, zodat de ketting recht loopt, schijnt niet makkelijk te zijn geweest. Het fietste meteen een stuk lichter!


Banden:

De banden van de Create reed ik in een dag stuk. Ik rij nu met veel plezier op knalgroene Schwalbe bandjes. Bezuinig hier niet teveel, want lekke banden is echt zo'n irritant vooroorlogs probleem en er licht best veel glas op straat. Je kunt echt van alles krijgen op dit gebied, ook met slangenpatronen, enzo. Reken op 60 euro.


Conclusie:

220+80+40+60+30+95+60=585 euro, Daar komen dan de echte basics als je frame, stuur, handvatten, en krenkstel nog bij. Daarom kost een goeie fiets niet 350, maar 800 euro.

Als je een fxie van Create Bikes of van andere prijsvechter echt geschikt wil maken voor het stadsgewoel, dan zijn die conversiekosten alleen al duurder dan die fiets. Goedkoop is hier duurkoop. Al die onderdelen als remmen en tandwielen ga je snel vervangen. Dan had je beter meteen goed materiaal kunnen kopen.
Als je voor 700 euro een fixed koopt die wel gemaakt is met klasse-onderdelen, dan ben je eigenlijk beter af. Bonus: Het design van zo'n fiets is ook veel mooier!


En dan nog dit:

Om goed door het verkeer heen te kunnen kopen, heb je licht en geluid nodig. Koop een fietsbel EN een toeter. Die rommel staat niet mooi op je stuur, maar is essentieel. Alleen Nederlanders en Duitsers reageren op bellen, alle andere kamikazetoeristen die voor je fiets dreigen te springen, jaag je alleen weg met een goeie toeter.
Het wordt tijd dat er ledlicht op de markt komt dat muurvast aan je fiets zit, want alle plastic rommel jat men er van af. Paupers: Koop je eigen ledjes.

posted @ 3:23 PM | Feedback (15)

Fukushima Updates

De Fukushima centrale is wat betreft de Nederlandse nieuwsmedia uit beeld verdwenen, maar is nog immer in zorgelijke toestand. Een filtersysteem dat het koelwater moet ontdoen van radioactieve stoffen heeft weken gekost om goed werkend en niet-lekkend te krijgen. Net toen het werkte, rammelde de grond weer door een beving voor de kust met een moment magnitude van 7*, en was het filter weer een tijdje buiten gebruik.
Ondertussen is het aanpakken van de centrales zelf ook nog uiterst problematisch. De radio-actieve besmetting breidt zich ondertussen uit, waarschijnlijk ook tot in de VS. Nieuws over Fukushima volgen kan goed via het twitteraccount van @fukushimanewsen. Ook Diederik Samsom is verrasssed up-to-date, en twittert veel over de centrale.


Kan zoiets hier ook?

Dichter bij huis ging er ook iets mis in een centrale. De Tricastin centrale, die langs de Rhone staat en die u vast wel eens gezien heeft toen als u ooit met de auto naar Zuid Frankrijk gereden bent, werd vorige maand nog op 32 punten niet veilig genoeg bevonden. Van de week was er een brandje en braakte hij een zwarte rookwolk over de snelweg uit. Die was niet radio-actief, maar wakkert de twijfels over de centrale wel aan.


Kolen

MIjn goede vriend LB plaatst vaak een kanttekening bij mijn artikelen over kernenergie, namelijk dat wij even geen ander alternatief hebben. Dat klopt. Terwijl de Duitser erg veel zonnecellen en windmolens hebben geplaatst en de Fransen 10.000 man aan het werk zetten om een windmolenpark in zee te zetten, blijft Nederland flink achter. Wij zijn net zo min het land van molens als het land van wooden shoes. Nederland is voornamelijk drooggemalen met stoom en kolen. Het windmolenpark in de Noordzee is afgeblazen. Op de Maasvlakte worden twee kolencentrales gebouwd. Als je geen kernergie wil, geen windmolens en geen kolen, dan moet je je gebruik terugschroeven. Japan lukt dat vrij aardig, overigens.


Olie

Energie uit kernsplitsing verdeelt de meningen nogal. Dat is bij energie uit olie niet het geval, gek genoeg. Na de ramp in Bhopal is de petrochemische industrie niet zo met argwaan bekeken als kernenergie na Chernobyl. En na de ramp van BP in de Golf van Mexico is er onder de bevolking geen enkele angst voor stuntboren op grote dieptes ontstaan. Sterker, net als het bedrijf in Bhopal, laat BP de boel gewoon stikken.
Ze ruimen niet op en betalen de gedupeerden niets. En we lachen even als BP niet-werkende olie-opruimers koopt, aangeboden door de man die in 2012 terug komt als de pappa van Superman.


En nu?

Nog zee zonder walvis en een stad vol met bomen.

posted @ 11:36 PM | Feedback (3)

Demonstructie van een handgemaakt pijporgel

posted @ 11:50 AM | Feedback (2)

Fijne stemmechanieken

posted @ 10:16 PM | Feedback (2)

Atarischennis

posted @ 10:53 PM | Feedback (2)

For reference purposes: Atari 800xl pitches for the PAL version

The Atari 800xl (as well as the 400, 800, 600xl and XE) has a very simple sound chip. It is not 8 bit like your sound interface is 16 bit or 24 bit in resolution now. It cannot make a sine-like wave with an 8 bit resolution. It has 4 sound channels, each can tap into one of these two clocks: At 64kHz, or if you poke a memory location, 15kHz. Two of the three can tap into the main clock, which is slightly lower for the PAL version: ±1.77Mhz. I assume the 64kHz and 15kHz clocks are also related to the clocking of the video, hence different for the PAL and NTSC versions.

The clocks are then devided by a number, which is expressed in 8 bit. The result is a square wave with a 1 bit resolution. This square wave can then be changed in volume in 16 steps, 4 bits deep. So the endproduct is technically 4 bits deep, but this 4 bit resolution is not available to the four individual streams!

The devided clock frequency results in a simple square wave. This can be made noisy. In the Atari, there are 3 random number generators. They are not really random, they repeat a noisy series of zeros and ones. These series of zeros and ones each have different lengths: 16 numbers, 32 numbers, and the third can be switched: 512 numbers or about 128.000 (17bits). The last one sounds the most like white noise.

The devided clock can be used as a sample and hold for these noise generators. This way, the maximum frequency in the noise can not be higher than the pitch by which you sample it. If you use the low numbers, you will notice the result is pitchy, much like a ring modulator. This is especially true for the shortest noise generator, called distortion number 12 in Basic.

You can then patch in X-OR circuits, by a poke command, combining channel 0+2 and 1+3 respectively. This results in a sort of crude high frequency filter, as the result can never be lower than the pitch of devider 2 and 4 (which then are, I assume, not used to sample noise)

Another way of combining audio channels is by patching two deviders in succession. So the output of devider 0, is then devided again by devider 1, thus resulting in a lower pitch. I will need to test if any or both of the deviders can be used for the noise sampling. At least bass material can be made this way.

In atari music, the 4 channels are often used as follows:

Channel 0 devided again by channel 1, for bass.
Channel 2, used to sample the large noise generator, for rhythms.
Channel 3, used for a high pitched melody.

Please note that deviding pitches will never ever produce an equal temperament scale. In fact, you will get some very pure fifths, but some others will be WAY off. Also, the higher your pitch at the output, the smaller the number is you devided with. So at high pitches, your pitch resolution is too small. The upside of this system, is that you will find lower octaves of the same value in cents as the ones you will find in higher pitches. So I looked into this, and worked out the Atari temperament down to the tenths of cents. This is something you will not find in any manual, which is why I post it here. I measured the standard 64kHz clock devisions, so no poking yet. Stay tuned for an update on those.

note, difference with 12-tone-ET, devision for several octaves.

B2 +3.2 cent, 255
C3 +0.6 cent, 241 120
C# +3.6 cent, 227 113 56
D3 -2.6 cent, 215 107 53 26
Es -3.6 cent, 203 101 50
E3 +1.3 cent, 191 95 47 23 11
F3 -6.1 cent, 181 90
F# -8.3 cent, 171 85 42
G3 -4.6 cent, 161 80 39
G# +5.6 cent, 151 75 37 18
A3 -0.7 cent, 143 71 35 17 8
Bb -1.7 cent, 135 67 33 16
B3 +3.2 cent, 127 63 31 15 7

Note that F, F# and G# are the furthest away from 12 tone ET. The rest is usable.


These are the distances between the notes in cents:

N second minor3 major3 forth- fifth-- majsix minsept

C 196.8 - 295.8 - 400.7 - 493.3 - 694.8 - 898.7 - 997.7
# 192.8 - 297.7 - 390.3 - 488.1 - 702.0 - 894.7 - 999.6
D 203.9 - 296.5 - 394.3 - 498.0 - 701.9 - 905.8 - 1003.2
# 197.5 - 295.3 - 399.0 - 509.2 - 701.9 - 904.2 - 1007.2
E 190.4 - 294.1 - 404.3 - 498.0 - 701.9 - 902.3 - 996.1
F 201.5 - 311.7 - 405.4 - 504.4 - 706.7 - 903.5 - 1002.5
# 213.9 - 307.6 - 406.6 - 511.5 - 711.9 - 904.7 - 1009.6
G 203.9 - 302.9 - 407.8 - 505.2 - 702.0 - 905.9 - 998.5
# 192.7 - 297.6 - 395.0 - 498.0 - 690.8 - 888.3 - 986.1
A 203.9 - 301.3 - 404.3 - 498.1 - 702.0 - 892.4 - 996.1
# 202.3 - 305.3 - 399.1 - 498.1 - 695.6 - 897.1 - 1007.3
B 200.4 - 294.2 - 393.2 - 498.1 - 688.5 - 902.4 - 996.1

The purest notes:
Second: 204cent. I'm happy to find these.
Minor3: 298cent or 316. There are many different thirds here, but some are really close to pure.
forths: 498.1cent There are, logically very pure forths.
fifth: 701.9cent Note that some are way off, but many are very pure Pythagorean fifths!


Since I prefer to play in Dorian: What is the purest minor key? It's Dm

D3 -2.6 215 107 53 26
E3 +1.3 191 95 47 23 11
F3 -6.1 181 90
G3 -4.6 161 80 39
A3 -0.7 143 71 35 17 8
B3 +3.2 127 63 31 15 7
C3 +0.6 241 120 60*

My Joystick mapping:

10 JOY=STICK(0)
20 IF JOY=15 THEN POKE 53760, 160 : GOTO 10
30 IF JOY=13 THEN N=215
40 IF JOY=9 THEN N=191
50 IF JOY=5 THEN N=181
60 IF JOY=11 THEN N=161
70 IF JOY=7 THEN N=143
80 IF JOY=10 THEN N=127
90 IF JOY=6 THEN N=120
100 IF JOY=14 THEN N=107
110 IF STRIG(0)=0 THEN N=INT(N/2)
120 POKE 53761, N : POKE 53760, 175
140 GOTO 10
150 REM RUN turns the sound off, GOTO does not!
160 REM Note 120/2=60 this is 14cents too low, but usable in this role.


Notes:
The SOUND command in BASIC resets all interesting POKEs you did into 53768 (Audio Control)
RUN shuts off audio that is currently playing, GOTO does not.

POKE 53768 controls the audio patch:
128 : Makes the long 17 bits pseudo random "poly noise" word 9 bits long.
64 : clock Channel 0 with 1.76 MHz CPU clock, for higher pitches.
32 : clock Channel 2 with 1.76 MHz CPU clock, for higher pitches.
16 : clock Channel 1 with Channel 0 for lower frequencies, preciser pitches.
8 : clock Channel 3 with Channel 2 for lower frequencies, preciser pitches.
4 : Feed Channel 0 and Channel 2 through an X-OR as an highpass filter.
2 : Feed Channel 1 and Channel 3 through an X-OR as an highpass filter.
1 : Set all 4 clocks to 15 kHz (horizontal refresh rate) for 2 octaves lower sound.
Add the numbers of the options you want, and poke these into 53768.

POKE addresses per Channel:
Channel, frequency - distorion and volume
0, 53760 - 53761
1, 53762 - 53763
2, 53764 - 53765
3, 53766 - 53767

The distortion value in Basis is not really distortion. It's a 1 bit stream and can't be distorted like an analog signal can be, by definition. This is the noise sampler. The following table is the numbers to POKE (from silence to high volume) => Binairy code => then the number you would have used in the sound command => : function. I left out similar fuctions, and ordered it by noisyness.
160 - 175 => 1010xxxx =>10 => : Pure square wave
192 - 207 => 1100xxxx =>12 => : 4-bit poly noise, sounds like a ringmodulator
032 - 047 => 0010xxxx => 2 => : 5-bit poly noise, sounds a bit like a ringmodulator
064 - 079 => 0100xxxx => 4 => : 5-bit/4-bit poly noise
000 - 015 => 0000xxxx => 0 => : 5-bit/9 or 17-bit poly noise
128 - 143 => 1000xxxx => 8 => : 9 or 17-bit poly noise, 17 sounds really noisy.
240 - 255 => 1111xxxx =>15 => : The input into the volume is always one, making the volume a control voltage, 4 bits deep. I have not yet checked of the output is DC coupled.


10 JOY=STICK(0)
11 P=(PADDLE(2)):Q=(PADDLE(3))
12 Q=160+INT(Q/15)
13 ? N,P,Q
15 IF PTRIG(2)=0 THEN POKE 53768, 5
16 IF PTRIG(3)=0 THEN POKE 53768, 1
20 IF JOY=15 THEN POKE 53761,160 :POKE 53765,160: GOTO 10
30 IF JOY=13 THEN N=215:GOTO 100
40 IF JOY=9 THEN N=191:GOTO 100
50 IF JOY=5 THEN N=181:GOTO 100
60 IF JOY=11 THEN N=161:GOTO 100
70 IF JOY=7 THEN N=143:GOTO 100
80 IF JOY=10 THEN N=127:GOTO 100
90 IF JOY=6 THEN N=120:GOTO 100
100 IF JOY=14 THEN N=107
101 IF N=NOUD THEN GOTO 10
102 NOUD=N
110 IF STRIG(0)=0 THEN N=INT(N/2)
120 POKE 53761,175: POKE 53760,N
130 POKE 53765,Q: POKE 53764,P
140 GOTO 10

posted @ 12:46 AM | Feedback (34)

Dansgeschiedenis

Dit gedigitaliseerde book over dansgeschiedenis is inmiddels zelf ook weer een ikoon uit de geschiedenis. Het is daardoor in het publieke domein, dus vrij up- en downloadbaar. klik! De plaatjes zijn aanklikbaar voor hoge resoluties.

posted @ 8:21 PM | Feedback (0)

Fluitend op de fiets

Over fixed gear fietsen, molens en het stemmen van instrumenten

Ik hou niet van de gewone gelijkzwevende stemming, zoals hier op dit blog uit en te na aan de orde is geweest. Zelfs dat woord vind ik stom en onjuist, omdat er geen twee tonen zijn die gelijk zweven aan twee andere in deze stemming. Vooral die ruime grote tertsen en enge mineurtonen vind ik niet mooi. Maar wat dan? Die smaakkwestie leidde tot een zoektocht naar de geschiedenis van het stemmen van piano's en orgels. Dat begon jaren geleden (toen ik nota bene in de Simon Stevinstraat te 's-Gravenhage woonde) en nog steeds leer ik er meer over.

De gelijkzwevende stemming wordt pas gemeengoed nadat Prinses Amalia van Pruisen (leerlinge van Kirnberger, die leerling was van Bach) verder discussie over allerlei weltemperierte stemmingen (die ik wel mooi vind) per koninklijk verbod afkapt. Dat doet ze ongeveer 200 jaar nadat Simon Stevin de methode van het "gelijkzwevende" stemmen had voorgesteld en wiskundig had doorgerekend. Ik heb me lang afgevraagd waarom een ingenieur als Stevin, die zich bezig hield met serieuze zaken als windmolens en renteberekeningen, een methode voor stemmen ging doorrekenen. Was hij een muziekliefhebber? Vast wel, want hij schreef ook bespiegelingen (zijn woord voor theorie) over zangtechniek. Maar dat kan niet alles zijn, want stemmen is nogal een ongebruikelijke kwestie om je in te willen verdiepen en harde wiskunde is meestal niet welkom op gevoelige muziekavonden.


Wiskunde en Fixie

Ik rij op een fixed gear fiets. Dat is ineens heel hip. Eind jaren zeventig was het heel hip om het achtertandwiel van een oude fiets vast te zetten, nu komen deze fietsen veel voor in de vorm van een soort racefiets, aka New York messenger bike. Ik rij gewoon met remmen en heb vooral mijn voorrem scherp afgesteld. Veel fixierijders rijden zonder remmen. Ze stoppen door het achterwiel even op te wippen en dan de pedalen stil te houden. Als je rechtsbenig bent, is dat makkelijker met je rechter been achter. Omdat je achterwiel niet door kan draaien ten opzichte van je pedalen, slip je en rem je af. En daarvan slijt je band hard.

Fixed-rijders moeten goed nadenken over het verzet waarmee ze rijden, want je kunt niet schakelen. Hoe groter het voortandwiel, en hoe kleiner het achtertandwiel, hoe zwaarder je moet trappen, hoe harder je kunt fietsen, en hoe moeilijker je kunt remmen. Gewone racefietsers kijken enkel naar de zwaarte van het verzet, maar fixed-rijders hebben nog een extra probleem: Als je een te mooie verhouding tussen het aantal tanden van je voortandwiel en achtertandwiel kiest, dan staat je achterwiel altijd in dezelfde positie als je slipt. Daardoor slijt je band op één plek door. Fixedrijders willen weten hoeveel "skidpatches" en bepaalde combinatie van tandwielen oplevert, want er zijn ook verhoudingen waarin je band veel egaler slijt.

Hier staat een rekentooltje: bikecalc.com/skid_patch_calculator
Vul als voorbeeld bij minimaal 44 en 12 in (voor- en achtertandwiel) en bij maximaal 48 en 18. Dat levert een tabel op waarin het aantal slijtplekken staat. Update: Hier staat er nog een, en deze heeft een grafisch uitwerking van die slijtplekken:
bareknucklebrigade.com/rabbit.applet
Je ziet meteen waarom ik met 44 en 17 rijdt, niet met bijvoorbeeld 45 en 15 tanden. In dat laatste geval zou je achterwiel precies 3x ronddraaien bij elke keer dat de pedalen 1x rond zijn gegaan. Daardoor staat het wiel altijd met dezelfde plek beneden als mijn pedalen horizotaal staan. Bij 44 en 17 draait het achterwiel steeds iets minder dan 3x rond bij elke rondgang van de pedalen en daardoor zijn er verschillende posities waarop het wiel kan uitkomen. Merk ook op dat de priemgetallen 13, 17 en 47 ideale keuzes zijn wat betreft dit soort slijtage.


Molens en Stemmingen

Simon Stevin publiceerde een aantal beroemde tabellen. Als jij toen een website had kunnen maken, had hij zulke rekentooltjes er op gezet. Ik zag laatst een BBC documentaire waarin een uitvinding van Simon Stevin werd genoemd. Behalve de schoepenraderen waarmee je water kon malen, had Stevin nog iets veel belangrijkers bedacht, vertelde deze docu. De molen moest kunnen draaien ten opzichte van de wind en binnenin de molen was een verzet nodig. De constructie daarvoor werkte met houten tandwielen. Stevin toonde aan dat het gebruik van tandwielcombinaties waarvan er ten minste één een aantal tanden uit de reeks priemgetallen had, veel slijtvaster waren. Ze zijn wat moeilijker te maken dan die met even aantallen, dat wel, maar het loont zich: De tandwielen moeten veel vaker ronddraaien voor ze weer in precies dezelfde stand ten opzichte van elkaar staan. Zo slijten ze heel evenwichtig. Een evenwichtig ingewerkte molen is bovendien zeer stil. Ineens had ik antwoord op mijn vraag: Simon Stevin had in dit tandwielenprobleem het harmonie-probleem herkend. Als je een tabel met slijtage-factoren van tandwielen kunt maken, kun je ook uitrekenen hoe harmonisch combinaties van muzikale tonen zijn. Muzikaal klinken de combinaties die juist mooi met elkaar in de pas lopen.


Fixed gear rijders rekenen dus uit of hun voortandwiel een harmonisch aantal tanden heeft ten opzichte van hun achtertandwiel. Als het harmonisch is, dan kiezen ze een andere combinatie. Waar in de muziek juist heel gelijksoortige verhoudingen worden gekozen als 1:2, 3:4, 2:3, en 1:3 kies je in werktuigen en fietsen juist de niet-harmonische verhoudingen. Zo klinkt 450 Hz met 150 Hz samen als een welluidend akkoord, en slijt je achterband 17x sneller als je met 45:15 tanden rijdt, dan wanneer je met 44:17 tanden rijdt.
Conclusie: Met een vals verzet rijd je fluitend op de fiets.

posted @ 11:58 PM | Feedback (1)

Rangorde der Politieke Partijen Anno Domini 2010

Geachte lezer, ik heb het allemaal nog eens nagerekend en u wordt er niet vrolijk van. Bruin1 is de enige reëele optie. Ik veronderstel dat u bekend bent met het onderstaande lijstje zetels:

31 VVD

30 PvdA

24 PVV

21 CDA

10 GL

10 D66

05 CU

02 PvdD

02 SGP

Beatrix heeft een formateur uit de VVD gelederen aangewezen. De volgende coalities zijn mogelijk:

1. VVD PvdA PVV = 85 : Te moeilijk.

2. VVD PvdA CDA = 82 : Moeilijk, na de val en de verkiezingsstrijd.

3. VVD PVV CDA = 76 : Bruin1.

Een VVD-coalitie met de PvdA is, gezien de verkiezingspolemiek, niet zo'n reëel scenario. De combinate van CDA en PvdA is moeizaam. PvdA en PVV samen is onmogelijk. Alleen Bruin1 kan enigszins succesvol worden gevormd, zoals ik al eerder vreesde. Het zal een kabinet dat tot uitsluitingen op moreel en economisch niveau besluit, geen aandacht heeft voor minder bedeelde mens, geen aandacht voor het milieu noch de energieproblematiek, nare wetten invoert die de vrijheid beperkt (ondanks dat twee partijen het woord vrijheid in de naam voeren). Maar deze inhoud zal in de pers overstemd worden door de persoonlijke strubbelingen.

De VVD-informateur noemt het CDA nadrukkelijk niet in deze fase, want dat ligt politiek gevoelig. Immers, als men de mening toegedaan is dat de PVV bij de formatie voorrang dient te verkrijgen boven de PvdA vanwege de grote toename in het aantal zetels, dan volgt uit dezelfde redenering dat het CDA achteraan moet aansluiten, aangezien zij verhoudingsgewijs, zowel als in absoluut aantal zetels, de grootste verliezer is en zelfs veel meer zetels heeft verloren dan de PVV er won.


Rangschikken op relatieve zetelwinst levert het volgende lijstje op:

+7 D66, 3.33

+13 PVV, 2.67

+ 9 VVD, 1.4

+ 3 GrL, 1.4

- 0 PvvD, 1

- 0 SGP, 1

- 3 PvdA, 0.91

- 1 CU, 0.83

-10 SP, 0.6

-20 CDA, 0.48

Als je aan deze rangorde gevolg wil geven, dan zou als eerste geprobeerd moeten worden een kabinet van VVD PVV D66 GL te vormen, ter waarde van een krappe 75 zetels. Door de combinatie van GL met de PVV tekent zich hier een onmogelijk scenario af.

Een coalitie die recht doet aan de wensen der kiezers, is er dus een waarvan elk van de deelnemende partijen zowel in absolute zetelaantallen als in winst goed scoorde. Laten we de grens van het significante aantal zetels leggen op 5%. Dat betekent dat een kandidaat-coalitiepartner minimaal 8 zetels bezitten moet. En een partij mag niet significant afgestraft zijn. Eerlijk is te stellen dat een partij niet meer dan 10% van haar kiezers verloren mag hebben. Dan blijft over:

D66: 10 zetels, een toename van +7, een factor van 3.33

PVV: 24 zetels, een toename van +13, een factor van 2.67

VVD: 31 zetels, een toename van +9, een factor van 1.4

GrL: 10 zetels, een toename van +7, een factor van 1.4

PvdA: 30 zetels, een 'toename' van -3, een factor van 0.91

Bij een coalitie zonder de PVV blijft over: D66, VVD, GrL, PvdA à 81 zetels. Dat gaat de VVD niet rechts genoeg vinden. Bij een coalitie zonder PvdA blijft over: D66, PVV, VVD en GrL à 74 zetels. GrL zal hierin echter geen zitting willen nemen, vanwege de deelname van de PVV. Een populisitisch rompkabinet van D66, PVV en VVD à 64 zetels is dan nog de enige mogelijkheid om een kabinet zonder CDA te vormen. Aangezien D66 zich in het verleden nogal ruggegraatloos toonde, vrees ik dat dit kabinet nog medogenlozer zal willen handelen dan Bruin 1.

Overigens zijn zowel de PPV als D66 afsplitsingen van de VVD. Het liberalisme heeft gezegevierd. Maar aangezien dit kabinet niet op een vanzelfsprekende steun van 50% van de Tweede Kamer kan rekenen, zal voor ieder wetsvoorstel de Kamer overgehaald moeten worden om in te stemmen. Bovendien: Aangezien de PVV geen fractie heeft in de Eerste Kamer, loopt dit kabinet de kans dat veel wetsvoorstellen aldaar alsnog sneuvelen. Dat geldt natuurlijk ook voor Bruin1. Veel geschreeuw, weinig daadkracht. Dit is de vleugellammisering van de landelijke politiek!!! eins!

posted @ 9:19 PM | Feedback (7)