dossier Shirley Hereijgers

Toen en nu

rob zijlstra — Mon, 11 Dec 2006 23:35:00 GMT

Donderdag 15 februari 2001, even na half drie.

Steunend op krukken komt Henk S. de bomvolle zittingszaal 14 van de rechtbank van Groningen binnenstrompelen. Bruin jack, het hoofd met toestemming van de rechters diep verscholen in een grijze capuchon. Nabestaanden op de eerste rij. Zijn magere junken-lichaam rilt.

Een paar uur later hoort hij acht jaar gevangenisstraf en tbs eisen.

In 1994 verwurgde hij in Utrecht Annet van Reen.

In 1997 nam hij met een armklem het leven van de Groninger studente Anne de Ruijter de Wildt.

Hij bekent.

Van Annet, dat moest gebeuren, van Anne heeft hij spijt.

Acht jaar en tbs is het maximale (artikel 63) dat hij kan krijgen.

Dat krijgt hij ook.

Maandag 11 december 2006, twintig over tien.

Steunend op één kruk komt Henk de afgeladen zittingszaal 14 binnenstrompelen.

Zwart jack, hoofd wederom met toestemming verstopt in de capuchon van een lichtgrijs Fila-shirt. Nabestaanden op de eerste rij. De iele man van toen is veranderd in een dikke vent.

Vijf uur later hoort hij drie jaar en zes maanden eisen.

In 1997 zou hij ook de toen 19-jarige prostituee Shirley Hereijgers hebben verwurgd.

Hij ontkent.

Drie jaar en zes maanden is het maximale (artikel 63) dat hij kan krijgen.

Het is goed dat u er bent, zeggen de rechters die hadden gehoord dat S. aanvankelijk niet wilde komen.

Henk knikt.

Nee, hij heeft het omvangrijke dossier niet gelezen.

‘Ik heb het niet gedaan en denk niet dat ik word veroordeeld.’

Hij rept van een mediacircus.

Hij kan zich weinig herinneren.

Ja. Dat hij op 25 april 1997 op vrije voeten kwam en met de trein vanuit Maastricht naar Groningen was gekomen, dat wel.

En ja. Hij heeft ook herinneringen aan die ene nacht.

‘U weet wel wat ik bedoel’, zegt hij tegen de rechters.

Hij verzoekt de rechters haar naam niet te noemen.

Op die ene nacht, vijf dagen na zijn vrijlating, vermoordde hij Anne de Ruijter de Wildt.

De rechters stellen hun vragen.

De getuige-deskundige antwoordt dat het aangetroffen DNA in dit geval niet zo heel veel zegt.

De psychiater zegt dat Henk detentie-ongeschikt is.

De psycholoog dat hij het daar mee eens is.

De moeder van Shirley heeft haar verdriet opgeschreven en de rechter leest dat voor.

Dat ze nog steeds niet normaal kan functioneren.

Dat Shirley tippelde omdat ze niet anders kon.

Dat Shirley niets liever wilde dan een gewoon leven.

De zuster van Shirley maakt gebruik van het spreekrecht.

Ze wil het hem recht in zijn gezicht zeggen.

Ze zegt: ‘Vieze-vuile-gore-kankerklootzak-dat-je-bent.’

Dat doet zeer aan de rechtbank-oren, maar de rechters grijpen niet in.

Henk S. reageert.

‘Ik kan alleen maar kan zeggen dat het mij spijt.

Maar ik heb het niet gedaan.’

De officier van justitie erkent dat het openbaar ministerie lang heeft getwijfeld om tot de overtuiging te komen dat Henk S. hun man is.

Dat er veel hoofdbrekens zijn geweest bij het openbaar ministerie.

Dat hij van lood nu eenmaal geen goud kan maken, maar dat de overtuiging uiteindelijk toch kwam.

Niet dat er keihard bewijs is.

Er zijn logische aannames, passende veronderstellingen en dat DNA dat niet sluitend is.

De overtuiging zit in de optelsom van dit alles.

Hij was in Groningen.

Er zijn haren van hem op Shirley gevonden, waar hij geen verklaring voor heeft.

Heel veel andere verdachten zijn in beeld geweest en die hebben het niet gedaan.

Hij kan hier en daar worden betrapt op leugens.

Hij kende de plek waar Shirley is gevonden.

Het lichaam van Anne, ook gewurgd, lag dicht bij de vindplaats van Shirley.

Hij heeft tijdens de politieverhoren cryptische toespelingen gemaakt.

Er is een getuige die heeft verklaard ‘mogelijk’ iets te hebben gezien.

Zijn slachtoffers waren ontkleed; de seksuele component past bij Henk S.

De politie is niet in de valkuil van de tunnelvisie getrapt; het was een uitstekend politieonderzoek.

Tot slot, zegt de officier van justitie (vrij vertaald): Henk S. is gek.

De advocaat kan alles weerleggen en dat doet hij ook.

Dat statistisch gezien er in Groningen meer dan 600 mannen rondlopen met dat DNA. Dat zich iets niet kunnen herinneren niet uitgelegd mag worden als leugens. Dat in Groningen alles dicht bij elkaar ligt. Dat cryptische toespelingen al helemaal niets zeggen. Dat een getuige die mogelijk iets heeft gezien niet telt. Dat de politie in de wil een dader te pakken kort door de bocht is gegaan. Dat Henk S. ontkent.

In 2001 strompelde hij om kwart over zes de zittingszaal uit.

Maandagmiddag was het even na half vier.

Het is een veelgestelde vraag na afloop van een rechtszaak:

En?

Ik zou het in dit geval echt niet weten.

Rob Zijlstra

UPDATE - uitspraak 21 december 2006

De rechercheurs die het onderzoek hadden gedraaid, waren overtuigd met Henk de moordenaar van Shirley te hebben. Maar de rechters zijn niet overtuigd. Allen punten die als bewijs waren aangevoerd, zijn in het vonnis van tafel geveegd. Ofwel: vrijspraak.

het vonnis is hier te lezen

UPDATE - 4 januari 2007

Het openbaar ministerie denkt ook andere rechters niet te kunnen overtuigen van de schuld van Henk S. Tegen de vrijspraak wordt daarom geen hoger beroep ingesteld.

Aankondiging

rob zijlstra — Sun, 10 Dec 2006 21:32:00 GMT

De 35-jarige in Veendam geboren Henk S. staat maandagochtend voor de rechtbank van Groningen terecht voor de ruim negen jaar oude moord op de Groninger straatprostituee Shirley Hereijgers (19).

S. werd in 2001 veroordeeld tot acht jaar cel en TBS voor de moorden op studente Anne de Ruijter de Wildt en Annet van Reen uit Utrecht.

De aanhouding van Henk S., in juni dit jaar in de TBS-kliniek Veldzicht in Balkbrug, kwam in zekere zin als een verrassing. Het lichaam van Shirley Hereijgers (19) werd op 2 mei 1997 gevonden in struikgewas. Een dag eerder was iets verderop het lichaam van Anne de Ruijter de Wildt gevonden.

Drie jaar na de moord op Anne werd Henk S. aangehouden en later ook veroordeeld.

Vanaf het moment dat duidelijk werd dat Henk S. de moordenaar van Anne was, is hij in beeld voor de moord op Shirley. Toch laat zijn aanhouding dan nog vijf jaar op zich wachten.

Justitie denkt het bewijs dat S. ook de moordenaar van Shirley te kunnen leveren op grond van de nieuwste DNA-technieken. Op het lichaam van Shirley zijn haren aangetroffen van verschillende personen, onder wie van Henk S. Op zich is dat niet verdacht: de twee kenden elkaar uit het drugsmilieu. De aanwezigheid van de haar zegt niet dat S. haar ook heeft gewurgd.

Naar verwachting zal het openbaar ministerie ook verklaringen van S. zelf aanvoeren als mogelijk bewijs. Tijdens de verhoren in de zaak Anne zou S. informatie hebben verstrekt die niet passen bij de feiten rond de moord op Anne. Mogelijk heeft S., met een geheugen als een gieters als gevolg van langdurige drugsgebruik, zaken door elkaar gehaald.

Hij ontkent stellig iets met de moord op Shirley te maken te hebben.

Er bestaat een kleine kans dat de rechtszaak maandag wordt afgeblazen. Aanvankelijk had S. aangegeven niet aanwezig te zullen zijn. Tijdens de rechtszaak in 2001 is hij tegen afspraken in door televisiecamera’s gefilmd. Opnames daarvan zijn later tot zijn woede ook uitgezonden.

De rechtbank heeft bevolen dat S. naar de rechtbank van Groningen wordt overgebracht. Maar, zo zegt zijn advocaat Cees Eenhoorn, als hij niet wil, is hij met geen tien man de zittingszaal in te krijgen. Een behandeling van de zaak zonder de aanwezigheid van S. is wel mogelijk, maar heeft niet de voorkeur van de rechtbank.

Rob Zijlstra

Shirley en de wet

rob zijlstra — Thu, 08 Jun 2006 02:56:00 GMT

Dit is een ietwat ingewikkeld verhaal naar aanleiding van logische vragen.

Hoe kan het dat iemand die wordt veroordeeld voor twee moorden ‘slechts’ acht jaar gevangenisstraf krijgt (en tbs)? Die vraag bereikte mij vandaag een aantal keren naar aanleiding van de aanhouding van en de daarop volgende berichtgeving over Henk S.

Het kan.

Op 15 februari 2001 stond Henk S. voor de rechtbank in Groningen terecht. Hij werd beschuldigd van twee maal een moord, gepleegd in 1994 op Annet van Reen uit Utrecht en in 1997 op Anne de Ruijter de Wildt uit Groningen.

De rechtbank achtte twee weken later, op 1 maart 2001, tweemaal moord niet wettig en overtuigend bewezen.

Wel tweemaal doodslag.

Acht jaar cel (en tbs).

In 1999 werd S. veroordeeld tot zeven jaar voor een afpersing en verkrachting.

Op dat moment was nog niet bekend, hij smoesde daar ook niet over, dat hij eerder twee levensdelicten had begaan.

Daarvan werd hij in de loop van 2000 verdacht en op 1 maart 2001 veroordeeld.

Bij het bepalen van de hoogte van de straf moet rekening worden gehouden met onder meer artikel 63 van het Wetboek van strafrecht, of de rechters dat nou leuk vinden of niet.

Dit artikel zegt:

Indien iemand, na veroordeling tot straf, opnieuw wordt schuldig verklaard aan een misdrijf (…) voor die veroordeling gepleegd, zijn de bepalingen van deze titel voor het geval van gelijktijdige berechting van toepassing.

Anders gezegd: alle delicten die S. pleegde voor zijn veroordeling voor de verkrachting (1999) zouden eigenlijk gelijktijdig berecht moeten worden.

Dat bij het vonnis van de verkrachting niet bekend was dat S. daarvoor ook delicten had gepleegd – tweemaal een doodslag in dit geval – doet voor de wet niet ter zake.

S. is het voordeel van een gelijktijdige berechting misgelopen en dat is niet zijn schuld.

Het ‘voordeel’ voor een verdachte cq. dader is dat de totale tijdelijke vrijheidsstraf niet hoger mag zijn dan 20 jaar.

Misschien moet u het nog een keertje lezen.

Henk S. had eerder al, opgeteld, twaalf jaar gekregen.

Om de grens van 20 jaar niet te overschrijden, restten er op 1 maart 2001 dus nog acht.

En die kreeg hij.

Die straf was gelijk aan de eis van de officier van justitie.

Die zei wel dat “S. het recht om deel te mogen nemen aan de samenleving had verspeeld”, maar de officier kende het bestaan van artikel 63 ook.

De officier had nog wel een andere mogelijkheid: hij had een levenslange gevangenisstraf kunnen eisen, want in dat geval telt 63 niet.

Maar levenslang kan alleen opgelegd worden als wettig en overtuigend wordt bewezen dat er sprake is van moord, dus van voorbedachte raad.

En die was er twee keer niet.

Het was tweemaal doodslag.

Weer anders gezegd:

Stel dat Henk S. wordt vervolgd voor de moord of doodslag op Shirley Hereijgers, gepleegd in 1997, en vervolgens ook schuldig wordt bevonden, dan kan hij alleen of levenslang krijgen of niks.

De praktijk leert dat het bewijzen van de voorbedachten rade bij een moord na negen jaar heel erg lastig zo niet schier onmogelijk is.

Dan rest de doodslag.

En in dat geval kan hij voor het doden van Shirley geen gevangenisstraf meer krijgen.

Zijn 20 jaar zijn op, zijn al vergeven.

Artikel 63.

Wat wel kan, is nog een keer tbs.

Want dat is geen straf, maar een maatregel.

Ik kan er ook niks aan doen en ben geen jurist.

Wie het beter kan uitleggen, in de zin van begrijpelijker, is bij deze van harte uitgenodigd te reageren.

Rob Zijlstra

UPDATE - herstel - maandag 11 december 2006

Er is een hertelling geweest.

Dat Henk S. zoals hier boven staat geen straf meer kan krijgen klopt niet.

De hertelling heeft uitgewezen dat hij 16 jaar en zes maanden van de maximale twintig jaar 'binnen' heeft.

Dat betekent dat er nog drie jaar en zes maanden zijn te vergeven.

Zo luidde de eis op maandag 11 december 2006 dan ook.

Shirley (2)

rob zijlstra — Wed, 07 Jun 2006 12:41:00 GMT

Een verrassende ontwikkeling:

De man die gisteren is aangehouden op verdenking van de moord op Shirley Hereijgers is Henk S.

Henk S. (35) is de man die zes jaar geleden is veroordeeld voor de moorden op de Groninger studente Anne de Ruijter de Wildt en Annet van Reen uit Utrecht.

De rechtbank in Groningen legde hem hiervoor acht jaar cel en tbs op.

De aanhouding had plaats in tbs-kliniek Veldzicht.

Henk S. kwam in 2000 in beeld voor de moord op Anne nadat hij tegenvoer de politie in Utrecht had bekend Annet van Reen op een bouwplaats te hebben vermoord. Na die bekentenis werd zijn DNA door de machine gehaald, waarna hij kon worden 'gematched' aan Anne de Ruijter de Wildt.

Hoewel de politie beschikt over DNA-materiaal van de mogelijke moordenaar van Shirley, is Henk S. niet eerder voor deze zaak aangehouden.

Of dat merkwaardig is?

De politie zei vanochtend dat S. niet zonder reden is aangehouden.

rob zijlstra

Shirley

rob zijlstra — Tue, 06 Jun 2006 23:59:00 GMT

In het verdachtenbankje van zittingszaal 14 van de rechtbank van Groningen zitten uitsluitend verdachten die tegen de lamp zijn gelopen.

Terecht of niet, maar daarom zijn het verdachten.

Daders van onopgeloste moorden zijn pas verdachte nadat ze zijn aangehouden.

Tot die tijd proberen zij aan zittingszaal 14 te ontkomen.

Zij hullen zich in de duisternis, stilletjes hopend dat de ontwikkelingen op DNA-gebied nou ook weer niet te snel gaan.

Hoe zou dat zijn, vraag ik mij af, om als moordenaar uit handen van de politie te kunnen blijven?

Om zo te moeten leven.

Om te moeten leven met de gedachte dat het spel iedere dag afgelopen kan zijn?

Om bij het zien van blauw op straat onmiddellijk te denken, shit, nu komen ze voor mij.

Zelden rust.

De man die zich vorig jaar bij de politie meldde met de mededeling dat hij in 1994 Maja van Vloten in haar woning had vermoord, had last van wroeging. En niet omdat de lente in aantocht was. De man zei ziek te zijn en wilde zijn niet te genezen geheim niet met zich meedragen tot aan het graf.

Wroeging uit egoïsme?

Hoe dan ook, deze Groninger zat uiteindelijk toch in 14.

Hij kreeg acht jaar.

En had de man die in 1991 het Groninger echtpaar Leendert en Lisa van der Lei vermoordde, in hun woning, last van het geweten? Vorig jaar december werd die zaak opgehelderd, in die zin dat de politie toen de overtuiging kreeg dat de man, nadat hij eerst zijn dochtertje om het leven bracht, zelfmoord had gepleegd.

Kon hij de spanningen niet meer aan?

Vandaag is een oud-Groninger in Hardenberg aangehouden.

De politie zegt aanwijzingen te hebben dat deze 35-jarige man in het voorjaar van 1997 de toen 19-jarige prostituee Shirley Hereijgers heeft vermoord.

Eerst gewurgd en toen gedumpt in struikgewas.

Hij wordt – misschien wel op dit moment – verhoord in een verhoorkamertje op het politiebureau aan de Rademarkt, vierde verdieping. Op de afgesloten deur hangt dan een A-viertje waarop ‘TGO’ staat.

Team Grootschalige Opsporing.

Zo noemen ze dat nu eenmaal bij de politie.

Vrijdag gaat hij naar de onderzoeksrechter, naar de rechter-commissaris.

Die moet oordelen of het wel terecht is dat de man is aangehouden, dat hij in rechte is aangehouden en als verdachte dader wordt verhoord.

Zou deze man negen jaar lang in angst hebben rondgelopen?

Balend van het klimaat van nog meer blauw op straat?

Of is hij nu juist heel opgelucht.

Eindelijk rust.

Dat hoor je wel eens, dat moordenaars opgelucht zijn nadat ze tegen de lamp zijn gelopen.

Eindelijk weg uit de duisternis.

Onschuldig kan ook nog en gaat hij er vanuit dat rechters de laatste tijd genoeg hebben gedwaald.

Toen Shirley op 2 mei 1997 werd gevonden, is een DNA-spoor veiliggesteld.

Een haar op een gebruikt condoom.

Het toenmalige Gerechtelijk Laboratorium zei op 6 april 1998 daarover in haar rapport dat dit spoor ‘niet afkomstig is van het slachtoffer, maar van een niet geïdentificeerd (mannelijk) individu’.

Hij kan het weten.

Ik lees de processen-verbaal nog eens door die bij het onderzoek horen.

Mutatienummer: PLO110/97-629486.

Ik zie een lijst met namen van klanten van Shirley die allen als getuige zijn gehoord.

(Het lijkt me getuigen van geen stijl om die namen hier te publiceren, ondanks de kijkcijfers).

Ik kom elders in de verbalen nogal wat andere namen tegen van personen die dit en vorig jaar om andere dingen in 14 zaten.

Terecht en niet.

Mannen en vrouwen uit het milieu van Shirley.

De 35-jarige verdachte hoorde daar destijds ook bij.

Morgen staat het allemaal in de krant.

Ik vraag me af hoe de vooralsnog onbekende moordenaars van de in Groningen vermoorde Waldi Nanhu (1980), Wietske Bauer Hiemstra (1986), Salah Tayebi (1990), Antoinette Bont (1995), Carl Boldewijn (1995), Els Slurink (1997), Cor Booisma (1998) en Ben Stubbe (2004) zich voelen als ze dat lezen.

Shit?

Rob Zijlstra