Met enige regelmaat duikt Gerrit (45) op in zittingszaal 14 van de Groninger rechtbank.
Niet vanwege steeds iets anders, maar omdat we eigenlijk niet weten wat met Gerrit te doen.
Gerrit steelt.
En hij kan het stelen niet laten.
Sinds 1989 is hij actief.
Gerrit steelt in heel het land.
De rechters: 'U reist van hot naar her.'
Gerrit: 'Klopt'.
Gerrit steelt vooral in verzorgings- en verpleegtehuizen.
Daar sluipt hij naar binnen, op zoek naar portemonnees.
Die liggen daar kennelijk her en der.
Soms steelt Gerrit driehonderd euro, soms maar eentje.
Rechters: Is dat waar?
Gerrit: 'Ja hoor.'
Alles wat hulp verleent, is al eens met Gerrit in de weer geweest.
Hij heeft al eens een tbs met dwangverpleging gehad.
Hielp niets.
Gerrit blijf Gerrit.
Het kan zo niet doorgaan, vinden de rechters.
'Klopt.'
De huispsychiater van de Groninger rechtbank, Ben Takkenkamp, zegt niet dat Gerrit zo gek als een deur is.
Takkenkamp zegt: 'Gerrit is een bijzonder exemplaar van de menselijke soort'.
Gerrit is niet alleen gokverslaafd, maar ook geestelijk gehandicapt, lichamelijk deels verlamd en er is sprake van een persoonlijkheidsstoornis. Als je dat allemaal bij elkaar optelt, zegt de Groninger huispsychiater, dan moet je vaststellen dat er sprake is van een onbehandelbare aandoening. De oorzaak ligt in de koude januarimaand van 1963 toen Gerrit met zuurstofgebrek werd geboren.
Gerrit zal dus altijd Gerrit blijven.
Een blijvend gevaar voor verzorgingstehuizen in de samenleving.
Een nieuwe tbs kan, maar dat lijkt niemand de juiste weg.
Een isd-maatregel (voor veelplegers) kan ook, maar is beter van niet, zegt Takkenkamp.
De isd-afdeling in de Grittenborgh in Hoogeveen is de stadsjungle in het kwadraat.
Dat overleeft Gerrit niet.
Hoeve Boschoord - een laatste strohalm - lijkt een beste oplossing.
Het internationaal erkend behandelinstituut op het grensvlak van gehandicaptenzorg, psychiatrie en justitie kampt echter met een eeuwig durende wachtlijst, zo druk is het daar in de lommerrijke bossen van Drenthe.
Takkenkamp stelt Zuidlaren voor.
Daar kan Gerrit, mits Takkenkamp een indicatiebrief opstelt, binnen drie, vier weken terecht voor een zeven, acht weken durend onderzoek.
Uitgezocht zal dan worden of er nog iets is waarmee Gerrit door het leven kan.
Takkenkamp tegen de rechters: 'Het is geen garantie, het is een experiment.'
Rechters: Is het u duidelijk?
Gerrit, die nu in een groot vraagteken is veranderd: 'Ja hoor.'
Rechters: Wij zullen uw voorlopige hechtenis schorsen zodra er plaats voor u is.
Gerrit: '...'
Rechters: Maar u mag dan geen nieuwe strafbare feiten plegen. U mag daar in Zuidlaren straks geen portemonnees stelen.
Gerrit: 'Moet ik terug naar de gevangenis?
Rechters: Ja.
Gerrit: 'Prima'
Daarop wordt de strafzaak aangehouden.
Over een paar maanden, als de uitkomsten van het experiment bekend zijn, volgt een nieuwe zitting.
Dat lijkt iedereen voor vandaag het beste.
Rob Zijlstra