Vorige week donderdag zat ik in zittingszaal 14 vlak achter Aziz.
Aziz is een kleine man van 30 jaar.
Tien jaar geleden was hij naar Nederland gevlucht in de hoop op leven.
Hij leerde hier de mooie Necat kennen, een moderne jonge vrouw.
Zij kwam net als hij uit Irak, maar anders dan hij had zij inmiddels de Nederlandse nationaliteit.
Als ze wel eens onenigheid hadden in hun huwelijk van zeven jaren, schold zij hem altijd uit voor stomme asielzoeker.
Daarmee deed ze Aziz veel pijn.
Hij zou als man graag de kostwinner zijn, maar van ons mocht hij nooit werken.
Los van af en toe een ruzietje over niks, hadden ze best wel een goede relatie, zo samen, ook ondanks dat hij veel last had van stress.
Toen kwam er een lelijke dag.
Necat, die soms depressief was, krijgt ellendig nieuws vanuit Irak.
Dat er nog meer familie dood is gegaan.
Ze zitten dan samen op de bank, zij voedt hun dochtertje.
Het kind geeft plotseling over en voor Necat is de maat dan vol.
Boos pakt zij de baby bij de hals.
Heel eventjes maar.
Dat is voor de gestreste Aziz reden ook boos te worden.
Hij pakt Necat bij haar hals en vraagt of dat soms fijn is, zo?
Hoe lang hij haar zo vast heeft gehouden?
Aziz snikt.
Hij weet het niet meer.
Necat valt.
Raakt buiten bewustzijn.
En sterft op de grond.
Zo ongeveer moet het gegaan zijn in juni 2005, in hun flatwoninkje in Groningen.
Aziz probeert nog van alles, maar Necat komt niet meer tot leven.
Aziz denkt, als dit, dit nare ongeluk, uitkomt, zijn mijn twee kinderen behalve hun moeder, ook hun vader kwijt.
Paniek wordt meester in die flatwoning.
En zo doet Aziz op die lelijke dag, iets naars.
Hij hangt Necat in de badkamer op aan het snoer van de wasmachine, belt de politie en zegt dat ze nogal depressief was de laatste tijd.
De schouwarts zegt dat de verwondingen passen bij een zelfdoding.
Een beetje een koekenbakker die arts, maar dat is achteraf.
Aziz neemt de zorg voor de twee kinderen op zich, maar al snel blijkt dat hij dat niet aankan. Hij wordt een tijdje opgenomen door de GGz, met als gevolg dat de kinderen alsnog in een pleeggezin terechtkomen.
Op een gegeven moment, midden vorig jaar, vertelt het oudste dochtertje een geheim aan haar pleegmoeder. Dat papa en mama ruzie hadden en dat mama toen viel en de volgende dag dood was.
Dat had ze gezien.
De pleegmoeder meldt dit aan jeugdzorg die het weer opneemt in een voortgangsrapportage over de kinderen.
Aziz als vader krijgt het rapport ook en leest over het verklapte geheim.
Hij gaat naar het politiebureau en vertelt dat zijn dochtertje de waarheid spreekt. Dat het geen zelfmoord was, maar dat er een naar ongeluk was gebeurd, die dag in juni 2005.
Als bewijs heeft hij de voortgangsrapportage meegenomen.
Aziz wordt daarop in het politiebureau aangehouden en sindsdien (november 2007) zit hij vast.
Zo vlak achter Aziz in de zittingszaal zie ik niet alleen een kleine, maar ook een wanhopige, gebroken man met tranen en tuiten. Hij heeft de dood van Necat nooit gewild, zegt hij met horten en stoten.
De tolk hoeft het niet eens te vertalen.
De officier van justitie oppert nog even een moord.
Er is een geruchtenverhaal dat Aziz het niet alleen heeft gedaan, maar met hulp van buitenaf en dus voorbedacht.
Omdat, ondanks dat hij beweert dat de relatie goed was, er een scheiding in de lucht hing.
En een scheiding zou schande betekenen binnen de gemeenschap.
Het blijft bij een gerucht.
De officier komt uiteindelijk uit op doodslag, weliswaar opgebiecht, maar toch nog goed voor een eis van zeven jaar gevangenisstraf.
Vorige week vrijdag zat ik in zaal A van het gerechtshof in Leeuwarden.
Voor mij zit Christine.
Ze zegt dat ze zo moe is, dat ze twee jaar lang tegen deze dag heeft opgekeken, dat ze hoopt dat het nu snel voorbij zal zijn.
Christine stak in augustus 2005 haar vriend dood op een moment dat die lag te slapen in bed.
Ik ga dat ellendige rotverhaal niet nog eens vertellen.
Ik schreef er eerder over.
Bij het hof werden vrijwel dezelfde vragen gesteld, met zo ongeveer dezelfde antwoorden.
De advocaat-generaal (officier van justitie in hoger beroep) wil niets weten van het verweer van de advocaat.
De advocaat beweert dat de rechtbank in Groningen het enige juiste oordeel heeft geveld: er is sprake van psychische overmacht en dus is Christine wel schuldig, maar moeten we haar niet straffen.
De advocaat-generaal houdt het op de verkeerde keuze en oppert nog even moord.
Omdat er nog altijd iets raars is.
Er is een mogelijkheid dat Christine het niet alleen heeft gedaan, maar met hulp van een derde.
Want toen zij na haar misdaad de politie had gebeld en in de politieauto werd overgebracht naar het bureau, peuterde ze de simkaart uit haar telefoon en brak die in onleesbare stukjes.
Waarom?
Heeft ze iets te verbergen?
Heeft ze het niet alleen gedaan en voorbedacht?
Ze weet het niet meer, waarom.
Het blijft een onverklaarbaar verhaal en daarom komt de aanklager toch maar uit op doodslag. En 24 maanden celstraf waarvan 18 voorwaardelijk.
In Groningen was nog vijf jaar celstraf geëist.
De nieuwe eis betekent dat Christine niet terug hoeft naar de gevangenis. De overblijvende zes maanden heeft ze al gezeten.
Maandag zat ik in zittingszaal 14, schuin achter Reinier S., die verdacht wordt van moord op zijn partner Gonda, ruim elf jaar geleden.
Er is een dochter (toen 5, nu 16) die zegt het te hebben gezien.
Dat papa mama sloeg en dat mama toen viel en de volgende dag dood was.
Er zijn wilde indianengeruchten dat S. het niet alleen heeft gedaan, hulp kreeg van buitenaf, van een huurmoordenaar, en daarmee dus voorbedacht.
Dat ze, hij Reinier en zij Gonda, het samen best goed hadden, maar ook dat er een scheiding in de lucht hing.
Het is niet goed, al die moorden.
Met elkaar te vergelijken.
Rob Zijlstra
UPDATE - uitspraak Christine - 3 juni 2008
Het hof zou aanstaande vrijdag uitspraak doen in de zaak van Christine. Het hof heeft echter besloten dat niet te doen. De raadsheren willen eerst de deskundige horen die iets zinnigs kan zeggen over Christine. De uitspraak volgt dus later.
UPDATE - uitspraak Aziz- 5 juni 2008
Aziz is conform de eis tot 7 jaar celstraf veroordeeld wegens doodslag [vonnis].
UPDATE - uitspraak Christine - 20 juni 2008
Het gerechtshof in Leeuwarden heeft Christine vrijgesproken. Volgens het hof heeft de vrouw niet de opzet gehad Anton H. om het leven te brengen. Wanneer geen sprake is van opzet, volgt automatisch vrijspraak. Advocaat Gert Meijer noemt de uitspraak van het hof opmerkelijk. Het arrest.