Er zijn weer minder moorden gepleegd.
Dit maakte justitie deze week wereldkundig.
Werden er in 2006 (toen ook al minder) nog 143 moorden en doodslagen geturfd, vorig jaar waren het er 129. De snelle media trokken op basis van deze cijfers de fijne conclusie dat de criminaliteit in Nederland dus dalende is.
Dat is niet zo.
Geweldsdelicten, ook in ernst, nemen toe en daaronder vallen ook de pogingen tot moord en doodslag.
En er wordt, helemaal in juridische zin, volop gepoogd mensen van het leven te beroven.
Een fikse klap was een paar jaar geleden nog gewoon mishandeling, vandaag de dag is het een potentieel levensdelict.
Twee weken geleden stond een Rotterdammer in Groningen terecht die uit wraak op kerstavond twee kogels door een voordeur had geschoten. De rechtbank oordeelde donderdag dat hier gesproken moet worden van een poging tot moord.
Hoewel niemand geraakt, had justitie 8 jaar celstraf geëist, een eis die doorgaans past bij feiten waarbij kogels wel doel treffen.
Van de rechtbank mocht het dan ook een onsje minder: 5 jaar.
Maar veel vaker is het verschil tussen een poging tot moord (doodslag) en de echte moord () levensgroot.
Donderdagmiddag stonden in zittingszaal 14 twee jonge, sportief ogende mannen terecht op verdenking dat zij serieus hadden geprobeerd een buurman te vermoorden.
De een is accountmanager in computerkwesties, de ander - schat ik in - zo'n gedegen laatste man waarop een heel elftal in penibele situaties immer kan vertrouwen.
Het zijn zeg maar Ruud en Rinus.
Ze hadden het in die tijd aardig voor mekaar.
Baan, met z'n allen in een huis en altijd geld genoeg om flink te zuipen.
Als ze niet werkten, deden ze dat ook.
Dat liep wel eens lekker uit de hand. Bijvoorbeeld die keer dat Nederland tegen Ivoorkust had gevoetbald. Geheel gekleed in oranje gewaad met zo'n leeuwenstaart aan de kont, had Ruud in zijn biergekte zomaar iemand die in zijn weg stond bij een benzinetankstation langs de snelweg, mishandeld.
Openlijke geweldpleging.
Niet dat hij dat nog wist, want al weer tijdje geleden en stomdronken. Het was toen al niet de eerste keer dat Ruud zijn losse handjes had laten gelden. Hij had al geel.
Ruud en Rinus dus.
Rinus heeft sinds een paar maanden een vast arbeidscontract.
Hij drinkt nu alleen nog voor de gezelligheid zo af en toe.
Het korte lontje is weg.
Ruud raakt zelfs geen druppel meer aan.
Die drie weken in de cel zijn hem niet in de koude kleren gaan zitten. Hij heeft toen de knop omgezet.
De reclassering noemt hem een droomverdachte die zijn leven weer helemaal op de rails heeft.
Hun bazen weten niet dat ze in zittingszaal 14 terecht moeten staan, laat staan waarom.
Poging tot moord.
Al weer een tijdje geleden, het gebeurde begin vorig jaar.
Daarom zijn Ruud en Rinus niet meer gedetineerd. Onder voorwaarden mochten ze donderdag in vrijheid afwachten.
Daarom ook hun banen van nu.
Ze waren flink op stap geweest, toen, maar hadden in alle vroegte nog wel de weg naar huis weten te vinden. In de straat waren ze wat buurjongens tegengekomen waarmee Rinus het aan de stok kreeg.
Waarover kon gisteren niet worden achterhaald. Maar boos was Rinus thuisgekomen en tegen Ruud zei hij dat ze verhaal moesten halen bij de buren.
Kom op.
Rinus belde aan en de buur deed open waarop hij Rinus zijn busje peperspray richting buurman leegspoot.
Daarna begon Ruud te slaan met de meegebrachte koevoet.
Eerst tegen de deur, daarna op de buurman.
Toen gingen ze weer naar huis.
En nu, bijna anderhalf jaar later, slaan Ruud en Rinus vooral zichzelf voor de kop.
Want ze hebben spijt, snappen nu, nu ze niet meer (zoveel) drinken, zelf ook wel dat ze te ver zijn gegaan.
De advocaten deden hun best.
Rinus heeft alleen met peperspray gespoten, wist niks van die koevoet. Je kunt er mishandeling van maken, maar een poging tot moord met peperspray kan nooit.
En Ruud met zijn koevoet?
Die kreeg hij ineens in de handen gedrukt van Rinus (die nietwaar zegt), dus geen voorbedachten rade. Bovendien hield Ruud uit zichzelf op met slaan, wat je een geval van vrijwillige terugtred kunt noemen waardoor geen straf kan worden opgelegd.
De officier van justitie neemt niet de moeite te reageren op de pleidooien van de twee advocaten.
Zij wil de twee terugsturen naar de gevangenis. Ruud voor 24 maanden (waarvan 12 voorwaardelijk) Rinus voor 24 maanden (8 voorwaardelijk).
De officier zegt dat ze bij het bepalen van de eis voor een groot dilemma stond. Omdat zij ook wel snapt dat Rinus zijn baan zal kwijtraken, Ruud zijn baan, mogelijk zelfs zijn vriendin en zeer waarschijnlijk ook zijn ambitie scheidsrechter te worden in het betaalde voetbal.
Maar voor een poging tot moord kun je echt niet een werkstraf eisen en dat Ruud aan de vooravond staat toegelaten te worden tot het gilde van scheidsrechters in het betaalde voetbal, kan zij, vindt de officier, toch ook niet helpen.
Uitslag over twee weken.
Rob Zijlstra
update - 13 mei 2008
Ik ontdekte ineens dat Rinus een oude bekende is van dit weblog. Vandaar ook, realiseer ik mij nu, dat ik in hem een laatste man zag.
UPDATE - uitspraken - 22 mei 2008
Wat de officier niet kan eisen, kan de rechter wel opleggen. Beide mannen gaan wat de Groninger rechters betreft, niet terug naar de gevangenis. Ruud kreeg een celstraf gelijk aan het voorarrest: 199 dagen waarvan 180 voorwaardelijk. Daarnaast een werkstraf van 100 uur. De rechtbank gaat niet uit van een poging tot moord, want geen voorbedachten raad. Wel van een poging tot doodslag. Omdat Ruud zijn leven nu goed op de rails heeft, kan worden volstaan met een werkstraf. Ook speelt mee dat hij als voorwaarde van zijn schorsing uit detentie 155 dagen elektronisch toezicht heeft moeten ondergaan. Naast die 100 uur, kreeg hij een bonus van 60 uur, (een omgezette maand die hij eerder voorwaardelijk opgelegd had gekregen).
Rinus heeft zich, aldus het vonnis, alleen schuldig gemaakt aan mishandeling en openlijke geweldpleging. Goed voor 200 uur werken en een maand voorwaardelijke celstraf.