Thursday, December 27, 2007

Schoonmakers van Asito poetsen, om de kerstboom heen, de stenen vloer van het gerechtsgebouw in Groningen.

De glans is er in het voorbije jaar wat af gegaan.

Verder lijkt het er uitgestorven.

 

Terwijl de misdaad doormoddert, is de rechtspraak op reces.

Alleen in zittingszaal 14 is wat te beleven: daar zijn de uitspraken van de strafzittingen van twee weken geleden.

De enig aanwezige advocaat hoopt dat het niet te lang duurt; buiten in haar auto zit de hond.

 

Het uitspreken van uitspraken is lopende bandwerk.

De eenzame vrouw die brand stichtte in haar woning krijgt de tbs.

Daar had ze het niet naar gemaakt, maar wel zelf om gevraagd. Deskundigen adviseerden een opname in een psychiatrische inrichting, maar in kliniekenland kan of wil niemand haar hebben of helpen.

Het enige dat het strafrecht dan nog kan bieden, is de beruchte tbs-maatregel met dwangverpleging.

Ina, net 25, is bang dat als er niemand is om haar tegen te houden, ze weg zal lopen.

Ze draagt stevige wandelschoenen, maar misschien komt ze nooit meer vrij.

 

De 21-jarige straatrover die voor het eerst in zijn leven een straatroof pleegde en dat nooit weer zal doen, krijgt acht maanden gevangenisstraf waarvan vier voorwaardelijk, een werkstraf van 240 uur en de verplichte cursus alcohol en delinquentie (30 uur).

Hij bekende schuld.

 

Zijn 28-jarige compagnon daarentegen ontkende twee weken geleden zijn aandeel. De rechters noemen zijn stellige ontkenning leugens.

De uitspraakrechter zegt: 'U neemt geen verantwoordelijkheid voor uw daden. Twaalf maanden celstraf. Als u het daar niet mee eens bent, kunt u in hoger beroep en dat moet u doen binnen twee weken.'

De boef knikt en zegt: 'Ja ja, daar weet ik alles van.'

 

Daarna verschijnen nog een paar kinderen die strafbare rottigheid hebben uitgehaald.

Jordi van 15 heeft mensen bedreigd en zijn vader een beledigende e-mail gestuurd. En hij heeft gespijbeld. Er is jeugd-tbs geëist, maar zijn rechters hebben anders besloten. Jordi komt (ditmaal) weg met een gevangenisstraf van 150 dagen waarvan 122 voorwaardelijk.

 

Dat betekent dat hij strakjes niet terug hoeft naar de jeugdgevangenis.

Jordi bedankt de rechter vriendelijk, vraagt voor alle zekerheid of hij de uitspraak nog wel eventjes zwart op wit kan krijgen en wenst dan, met zijn gedragsproblemen en stoornis binnen het autisme-spectrum, de aanwezigen in de zaal 'nog een fijne dag' toe.

 

Die aanwezigen zijn er overigens nauwelijks.

Een uitspraak, toch een soort finale, is niet het meest spannende onderdeel van het strafproces.

Veel verdachten nemen niet de moeite bij hun uitspraak aanwezig te zijn. Helpt toch niet.

Heel af en toe zit er wel eens een vriendinnetje – een gangstermeisje – op de tribune, soms een verdrietige vader of moeder.

 

Als er 'niemand' is, blikt de rechter vaak eventjes richting perstafel. De vraag die bij die blik hoort is of hij het vonnis, toch al gauw vijf, zes A-viertjes minimaal, helemaal moet voorlezen of dat kan worden volstaan met de korte versie.

Doorgaans blikken wij terug: doe maar dat laatste.

 

Ben heel benieuwd hoe dat in 2008 zal gaan.

Er is nogal wat deining binnen de rechtspraak. Rechters klagen steeds luider over productie- en prestatiedruk, dat ze worden afgerekend op het aantal vonnissen dat ze uitspreken.

Alsof ze bonnenschrijvende politie-agenten zijn.

Zo verliezen wij van de rechtspraak, zeggen zij, onze glans.

 

Om het tijd te keren is er een kwaliteitsimpuls afgegeven. Rechters moeten na oud en nieuw beter hun best doen.

Er moet gepoetst worden.

Om te beginnen moeten rechters straks uitvoeriger motiveren waarom ze tot het oordeel zijn gekomen waartoe ze zijn gekomen.

Bij voorkeur in begrijpelijke taal.

Dat past nooit in een 'doe maar dat laatste'.

 

Arme rechters.

Hun pas opgestapte 'baas' zei recent in een afscheidsinterview dat er binnen de rechterlijke macht weliswaar weinig domme mensen werken, maar ook nauwelijks briljante.

De briljanten (en de sukkels) zitten bij de advocatuur.

Verdient beter. Is altijd al zo geweest, zei de magistratenbaas ook nog.

 

Daar maakten twee Amsterdamse rechters zich weer boos over.

We willen ons niet neerleggen bij de middelmaat, schreven ze opiniërend in de krant.

'Maar om briljant te kunnen zijn, moeten we eerst meer verdienen.'

 

Ondertussen is het aantal gevangenen in Nederland dit jaar wel tot een recordhoogte gestegen.

Onderzoekers meldden deze zomer al een cellenexplosie.

Het aantal gevangenen in Nederland groeit zelfs harder dan in het woeste Amerika.

 

Wat ik mij nou afvraag is of een kwalitatief betere strafrechtspraak zal leiden tot meer of juist tot minder veroordelingen?

En wat dat voor de misdaad, die doorgaans hier wat daalt en daar weer wat toeneemt, zal betekenen?

 

Wat ik wel weet is dat verreweg de meeste misdaden die in 2008 hoe dan ook berecht zullen worden, nog moeten worden gepleegd.

Dat is terugblikkend geen prettig vooruitzicht, maar je doet er niets aan.

 

Rob Zijlstra

 

posted @ 9:18 PM | Feedback (217)