Ze zouden bij elkaar in de klas kunnen hebben gezeten.
De politierechter, de officier van justitie, de advocaat en de twee verdachten.
Mogelijk stemmen ze allemaal op dezelfde politieke partij, op een partij die bijvoorbeeld voorstander is van de legalisering van softdrugs.
De advocaat is al sinds mensenheugenis advocaat. Voor hem is dit misschien wel zijn 9125ste strafzaak.
De officier van justitie was eens advocaat, maar bepleit al weer vele jaren straf.
Van de politierechter weet ik niet zo veel, wel dat ze bijzonder ervaren is.
Voor de twee verdachten is het de eerste keer.
Het is een stel, een stel dat je wel tegenkomt op leuke feestjes.
Hij is psycholoog, zij werkte als hulpverleenster en later als zelfstandig coach in het bedrijfsleven.
Zij allemaal hadden een goed tot zeer goed inkomen.
Hadden, want de psycholoog en de coach-hulpverleenster zijn afgehaakt.
Ze raakten hun banen kwijt en zagen zich plots geconfronteerd met vaste lasten ter hoogte van een netto maandsalaris van een politiemens.
Toen het spaargeld slonk en de schulden opliepen, adviseerde een vriend stekjes.
Dat vonden ze een aanvaardbaar plan.
Met de illegale hennepteelt heeft het weinig te maken. Stekjes zijn maar kleine plantjes. Zo dachten ze onschuldig wat inkomsten te kunnen genereren. Met een beetje mazzel zouden ze dan in Thesinge kunnen blijven wonen. Want hartstikke leuk dorp en ook beter voor de kinderen.
Leo verdiepte zich in de stekkenwereld, struinde het internet af en volgde zelfs een cursus om het stekjesproces in de vingers te krijgen.
Maria voelde, zegt ze, er niets crimineels bij. 'Ik had het gevoel dat ik gewoon aan het werk was.'
De officier van justitie wil weten wat ze van blowen vinden.
Geen bezwaar, zegt Leo. Toen hij 18 was, deed hij het wel eens. Nee, nu nooit meer.
'Want dan val ik als een blok in slaap.
Ook Maria heeft geen bezwaar. Heel af en toe een blowtje.
'Om in slaap te vallen.'
Een jaar geleden gingen ze los. Er ging wel eens een stekje dood, maar ze verkochten ook. Aan mensen. Van de politierechter hoeft Leo geen namen te noemen, wat hem zichtbaar oplucht.
Maar dan.
Er is een anonieme klikspaan. En uitgerekend die belt het Meldpunt Misdaad Anoniem. Leo en Maria van nummer 3, die doen in drugs, krijgt M te horen.
'Drugsplanten. Duizenden.'
De klik wordt doorgespeeld aan de politie in Groningen en die heeft er wel oren naar. Leo en Maria worden in de gaten gehouden, zelfs stelselmatig geobserveerd, ook als zij hun kinderen naar school brengen. Er wordt een peilbaken onder hun auto geplakt, want niets moet aan het toeval worden overgelaten. Als de politie genoeg weet, denderen ze op 22 maart dit jaar de oude pastoriewoning binnen.
Ze tellen 5.626 stekjes.
Het kwam ook in de krant.
Advocaat Cees Eenhoorn beschikt over de gave dat hij na al die vele jaren nog altijd oprecht boos kan worden in het belang van zijn cliënten.
Het is schandalig, roept Eenhoorn, hoe deze mensen aan de paal zijn genageld.
'Stelselmatige observaties, peilbakens. Waar slaat dat op? Ga echte boeven vangen, meneer de officier. Ieder jaar roept de minister van justitie dat hij weer meer hennep in beslag heeft genomen. Nou, nou, nou. Maar de praktijk van het beleid van deze regering is dat goedwillende mensen geen kans meer maken, die worden door de echte criminelen uit de markt gedrukt.'
Eenhoorn wil het niet eens hebben over dat rare achterdeurbeleid wat aan niemand valt uit te leggen.
En 5.626 stekjes klinkt veel, maar met hennepteelt op grote schaal zoals de officier van justitie roept, heeft dit niets te maken. Je reinste onzin, mevrouw de politierechter. Dit was kinderspel.'
De officier van justitie moet dat anders zien.
Hij ziet het zo: ‘De hennepteelt speelt zich af in de criminele wereld. We hebben hier te maken met twee goed opgeleide verdachten. Als geen ander moeten juist zij weten dat er jonge mensen zijn die in de problemen komen door het roken van hennep.'
Leo en Maria knikken, maar slikken als de aanklager even later dreigt dat hij volgens richtlijnen wel een jaar gevangenisstraf kan eisen.
Want ze hebben zich niet alleen ingelaten met stekjes of hennep – de wet maakt geen verschil - maar ze hebben ook zitten rotzooien met de stroommeter van Essent. Ze hebben geprobeerd de meter terug te draaien. Dan krijg je wel stroom, maar hoef je niets te betalen.
‘Lekker makkelijk.’
De eis tegen beide: een werkstraf van 200 uur, drie maanden voorwaardelijke celstraf en het betalen van 4000 euro aan Essent.
Leo en Maria ontkennen de metermanipulatie, wat de technische man van Essent, die als getuige-deskundige is opgeroepen, ook beweert.
Hij heeft de bewuste meter in een plastic tas meegenomen.
De techneut: ‘Voor mij is het duidelijk.’
Leo en Maria: ‘Echt niet.’
De politierechter doet direct uitspraak.
Feit is, zegt ze, dat er aanwijzingen zijn dat Leo en Maria de meter hebben gemanipuleerd. Maar er zijn ook twijfels. En twijfels zijn in het voordeel van de verdachte. Vrijspraak op dit punt. Essent kan daarmee naar die 4000 euro fluiten (dit laatste zei de rechter anders).
De kweek van stekjes is wel te bewijzen en, zo zegt de politierechter, ‘ik ga daarover met u geen politieke discussies aan’.
Het vonnis: een werkstraf van 200 uur, waarvan 100 uur voorwaardelijk, p.p.
Bij het verlaten van de zittingszaal geven Leo en Maria iedereen een hand. Weten zij – first offenders - veel dat dat niet hoort.
Ze zijn inmiddels berooid en tot hun grote spijt verhuisd.
De woning staat op Funda te koop.
De psycholoog is nu taxichauffeur en Maria doet haar best met solliciteren.
De officier van justitie en de politierechter maken zich op voor de volgende strafzaak.
Op de gang maakt de advocaat zich nog altijd boos.
‘Nou, nou, nou. Waar zijn we mee bezig? Toch niet te geloven.’
Leo en Maria moeten zich nu gaan verdiepen in de pluk-ze-procedure.
De Staat der Nederlanden heeft de opbrengst van hun stekkerij gewaardeerd op 36.500 euro.
En wil die hebben.
Rob Zijlstra