Het was vorige week ineens nieuws en de rechtsorde was weer eens geschokt.
In Nederland leggen rechters werkstrafjes op voor moord en doodslag, pogingen daartoe en verkrachtingen, meldde de pers.
De media waren er weer eens lekker ongenuanceerd op uit een beeld van de rechtspraak neer te zetten dat niet klopt. Politici deden er vervolgens nog een schep bovenop door wetgeving aan te kondigen die de beslisvrijheid van rechters aan banden moet leggen. Spijtig, want het is de oplossing niet..
Dit laatste zei de president van de rechtbank Groningen Rob Keurentjes donderdagmiddag in de Nieuwe Kerk waar twee rechters feestelijke werden geïnstalleerd.
'Strafrecht, zei de president, 'is maatwerk.'
In het rechtbankgebouw, op een steenworp afstand van die kerk, hadden drie verdachten even daarvoor werkstraffen tegen zich horen eisen van 240 uur.
Aanvankelijk had de officier van justitie hen een poging tot moord ten laste gelegd.
Tijdens de zitting ging hij voor een poging tot doodslag.
Zie je wel, zou je nu kunnen zeggen.
Drie van die gastjes proberen iemand te vermoorden en komen weg met werkstrafjes. Die rechtbankpresident kan wel meer zeggen, maar dit land gaat met die softe rechters naar de bliksem. Lang leve politici die rechters aan banden willen leggen en voor de invoering zijn van minimumstraffen.
Als je niemand probeert te vermoorden, heb je niks te vrezen. Maar als je dat wel probeert, dan heb je toch recht op minimaal vier jaar gevangenisstraf, desnoods vijf of zes.
Dat zal ze leren en trekt stemmen.
Nu de nuance.
Drie jongens van 18 en 19 jaar oud slaan en schoppen in Vlagtwedde een man inelkaar. Dat doen ze 's nachts en in zijn tuin. Het slachtoffer wordt behoorlijk toegetakeld.
De drie verdachten ontkennen het niet.
Het was uit de hand gelopen.
Ze zeggen spijt te hebben, maar de officier van justitie bespeurt geen oprechtheid.
De rechters vragen of de drie misschien sociaal wenselijke antwoorden geven.
Het slachtoffer, zeg maar Appie, was geen willekeurig slachtoffer.
Klaas had het bedacht.
Hij had die nacht vanuit het café twee vrienden meegenomen om Appie een lesje te leren.
Ook dat was niet zonder reden.
Klaas had een dag eerder min of meer bij toeval ontdekt dat Appie zijn jongere broertje seksueel had misbruikt.
Woedend was hij geworden.
Hij is gek op zijn verstandelijk gehandicapte broertje en voelt zich verantwoordelijk voor hem, ook al omdat hun vader niet meer leeft.
Hij had het links en rechts voor alle zekerheid nog gevraagd: stel dat je broertje seksueel wordt misbruikt en je weet door wie, wat zou jij dan doen? Links en rechts had geantwoord: dan zouden we hem doodslaan.
En zo ging Klaas met twee vrienden naar het huis van Appie.
Afgesproken was dat ze het hem op de man af zouden vragen. En als hij dan ja zou zeggen, dan zouden ze hem een flink pak rammel geven.
En zo gebeurde het.
Appie gaf het toe.
En kreeg dus een pak rammel.
De officier van justitie sprak van een vreselijk gebeuren. 'Een vorm van eigenrichting die zijn weerga niet kent.'
Een van de rechters: 'Als iedereen voor eigen rechter gaat spelen, hebben wij straks geen werk meer.'
De officier: 'We hebben 250 jaar lang in Nederland geknokt om te voorkomen dat we er met z'n allen op los slaan.'
En nu dit.
'Uitermate kwalijk.'
De officier zei dat het optreden van Klaas en zijn vrienden wel verklaarbaar is, maar niet gerechtvaardigd. 'Hij wilde zijn gehandicapte broertje beschermen, maar de manier waarop hij dat heeft gedaan, is laf.'
Wie iemand slaat en schopt, ook tegen het hoofd, neemt het risico dat het slachtoffer komt te overlijden.
De officier: 'Gezien het letsel was de dood nog ver weg, maar dat maakt niet uit. Hun handelingen hadden kunnen leiden tot de dood.'
Vandaar: een poging tot doodslag.
De volledige eis: een gevangenisstraf voor de duur die de drie 'eigen rechters' in voorlopige hechtenis hebben gezeten (een paar weken), een werkstraf van 240 uur en vier maanden voorwaardelijk.
Einde nuance.
In Nederland leggen rechters werkstrafjes op voor moord en doodslag, pogingen daartoe en verkrachtingen.
Als sommige politici hun zin krijgen, zouden Klaas en zijn vrienden voor minimaal jaren achter de tralies verdwijnen.
De uitspraak is over twee weken, maar de president heeft gelijk.
Rob Zijlstra