Strafzaken verlopen in Nederland volgens een vast stramien.
De rechters beginnen te zeggen dat u goed moet opletten en niet verplicht bent antwoord te geven op vragen die worden gesteld.
'Het mag wel, maar het moet niet.'
De officier van justitie zegt vervolgens van wat de verdachte wordt verdacht.
Dan stellen de rechters hun vragen. Dat is het onderdeel – het verhoor ter zitting - waarin wordt geprobeerd de waarheid op tafel te krijgen.
Daarna formuleert de officier van justitie de strafeis, waarna de verdediging pleit voor een onsje minder. Tot slot krijgt de verdachte het laatste woord en volgt twee weken later de uitspraak.
Nu is het niet zo dat de bezoeker van een strafzitting na afloop ook het naadje van de kous weet.
Dat weten – als het goed is - alleen de juristen – de rechters, de aanklager en de advocaat. En de verdachte zelf natuurlijk. Alleen zij hebben de beschikking over het altijd omvangrijke maar vertrouwelijke strafdossier, de verdacht ook omdat hij er zelf bij was.
Zo bleef de vraag wat er toch aan de hand is in Warffum dinsdagochtend onbeantwoord.
Prangende vraag.
De naam Warffum lijkt afgeleid te zijn van de woorden warf en heem.
Dat staat op het internet.
'Warf is een oud Fries woord voor een volksvergadering waar recht werd gesproken. Heem is een aanduiding voor een plaats. Het zwaard in het wapen van Warffum is een verwijzing naar de plaats waar recht werd gesproken.'
De officier van justitie zegt dat er in Warffum een vrouw is verkracht, aangerand, bedreigd, mishandeld en financieel kaalgeplukt.
Door haar neef.
Ze moest aan zijn mannelijkheid friemelen (zo zei de rechter het) en ze moest zijn mannelijkheid in haar mond nemen.
En meer van dat alles.
Als zij het niet duldde, zou hij haar koud maken, dan zou ze haar moeder achterna gaan, in een kistje.
Soms kreeg ze, nadat hij de gordijnen had gesloten, er vijf euro voor.
Soms ook niets, maar dan sloeg hij de boel ook niet kort en klein.
Ze was bang voor hem.
Dat laatste is, mocht dit alles de waarheid zijn, ook niet zo verwonderlijk.
Hij is een wat woest uitziende grote man met ruige tatoeages op de onderarmen.
Zij is verstandelijk en visueel gehandicapt.
Hij, de neef, beheerde ook haar financiën.
Of, zoals de officier van justitie het noemde, hij plunderde haar bankrekening.
Daar kocht hij Suskes en Wiskes voor en een dure volière met vogels voor bij hem in de achtertuin, deed er bij Super de Boer zijn boodschappen voor en incasseerde het kostgeld dat zij, de nicht, moest betalen.
Niet omdat zij bij hem en zijn echtgenote inwoonde, maar omdat ze er tussen de middag warm eten kreeg.
Onderdeel van het financieel beheer was dat hij ook de rekeningen zou betalen.
Niet dat hij dat deed.
Abe ontkent.
Ja, seks heeft ie wel gehad met d'r, maar dat wou ze zelf. Keer of tien in twee jaar. 'Ze was namelijk gek op me.' Het was, zei Abe, een gelijkwaardige relatie. Bovendien, zijn vrouw wist er van, want in het huwelijk ging het niet zo lekker. Ook de schoonzus en de schoonmoeder wisten het. Dus…
Dus is het aan de rechters om te beoordelen of dit alles op waarheid berust.
Over twee weken zullen ze het vertellen en ook laten weten of de eis van de officier, vier jaar gevangenisstraf waarvan één voorwaardelijk, recht doet aan de ernst van de feiten.
Maar de vraag die mij na afloop van de zitting in de klem had, luidde: Warffum.
Omdat rekeningen in het kader van het financieel beheer niet werden betaald, werd de woning van de nicht na verloop van tijd afgesloten van nutsvoorzieningen.
Twee jaar lang leefde de verstandelijk en visueel gehandicapte vrouw in het Noord-Groninger dorp zonder gas en licht.
Ook in de winter, zei de officier om het nog erger te maken.
Wist niemand dat daar dan in Warffum?
Keken ze allemaal een andere kant op?
Te druk met volksdansen?
Was heel het dorp bang voor Abe?
Had de gefuseerde hulpverlening geen tijd?
Of de gereorganiseerde buurtagent?
Naaste buren?
De dominee desnoods?
Toen de vrouw uiteindelijk uit haar kille bestaan werd bevrijd en werd overgebracht naar de stichting Toevluchtsoord, was zij zwaar ondervoed en ernstig verwaarloosd.
Net niet dood.
Zoiets verwacht je toch niet, niet in een dorp, uitgerekend niet in Warffum?
Rob Zijlstra