Bij de politie had hij, tikkeltje stoer, gezegd dat hij het had gedaan vanuit zijn Hollandse handelsgeest. In de rechtbank van Groningen was die bravoure verdwenen en moest Martin, 41 jaar, zelfs even huilen.

Want niks handelsgeest, het was gewoon stom, stom, stom wat hij had gedaan. Dat zag hij nu ook wel in.

In 2003 ging Martin als systeembeheerder aan de slag bij het Landelijk Instituut Beveiliging Rechterlijke Organisatie (Libro) in Leeuwarden. Ze hadden toegezegd de kosten van wonen in Boskoop en werken in de Friese hoofdstad volledig te vergoeden, maar dat bleek na vier maanden wonen werken niet zo te zijn.

Dat was maar een klein beetje de oorzaak, vertelde hij aan de rechters.

De hoofdoorzaak was dat de gelegenheid er was. En dat iedereen op de afdeling het deed.

Min of meer, in zekere zin.

Martin: ’In de kelder lagen veel computeronderdelen waar we niets mee deden. Het spul moest worden afgevoerd naar de dienst Domeinen. Maar mensen namen wel vaker spullen mee naar huis.’

Op de Libro afdeling in Leeuwarden werd ook flink besteld. Dan was er zomaar justitiebudget over en daar werden dan twintig laptops voor gekocht.

Voor in de kelder.

Nee, een voorraadadministratie was er niet.

In die sferen had Martin een keertje een kapotte computer mee naar huis genomen. De chef had gezegd, kijk maar eens wat je er mee kunt. Dat laatste had Martin, zo zei hij, ’wat breed geïnterpreteerd’. Voor een prikkie kocht hij een nieuwe processor en hupsakee, hij deed het weer.

En omdat de chef het zelf had gezegd, bood hij het apparaat op Ebay te koop aan.

Leverde hem 399 euro op.

Zo ongeveer ging het ook met een router. Dat ding was maar heel eventjes bij de rechterlijke organisatie in gebruik geweest en belandde met z’n nieuwwaarde van rond de vierduizend euro ook in de kelder.

Zo goed als nieuw, stond op Ebay.

Martin incasseerde 860 euro.

De rechters: ’Het is niet zo fraai gesteld met de Hollandse handelsgeest.

Martin knikte.

Het was de cultuur binnen de organisatie en de gelegenheid die van hem de dief hadden gemaakt. Voor hij in Leeuwarden kwam werken, beheerde hij systemen bij de Hoge School Rotterdam. Daar ging het net zo.

Met een collega sprak Martin eens over zijn handel. Toen die collega ging snuffelen op Ebay, zag hij hardware te koop staan dat verdacht veel leek op ’t spul uit de kelder.

Martin moest bij de chef komen.

Of het waar was?

Even had hij er omheen gedraaid. Via het internet kocht hij in de Verenigde Staten nog snel een gelijkende router om zo aan te tonen dat dat ding bij hem thuis niet uit de kelder kwam.

Daar trapte justitie niet in.

Er volgde een huiszoeking en Ebay gaf – o privacy -  de historische verkoopgegevens van Martin prijs. Zo werden kopers opgespoord en serienummers vergeleken.

Toen was het gedaan met Martin.

Justitie had de verdiensten van Martin uitgerekend – het was per slot van rekening justitiegeld   en kwam na aftrek van kosten uit op 3008 euro en 52 cent.

Martin was er met zijn gezin van naar Gran Canaria geweest.

Er was nog wat.

Tijdens het onderzoek had interne zaken porno op zijn computer aangetroffen, inclusief ranzigheid met kinderen.

Martin knikte opnieuw.

Hij en Tineke zaten even in een huwelijksdipje en toen had hij zich wat teruggetrokken achter zijn computer.

Ja, ook stom, stom.

De officier van justitie zei een gevangenisstraf te hebben overwogen, maar volgens mij alleen om Martin flink te laten schrikken.

Hij heeft een nieuwe baan, projectleider in de ict, en dan is een verblijf in de cel lastig.

De justitiële afrekening: 240 uur werkstraf en zes maanden voorwaardelijke cel.

Na afloop van zo’n zitting vraag je je toch af: zou zoiets nou overal gebeuren?

Rob Zijlstra

UPDATE - uitspraak - 26 april 2007

De rechtbank vonnist conform de eis: 240 uur werkstraf met een half jaar gevangenisstraf als stok achter de deur.