Een krant kopte: Was de moord op Suzanne te voorzien?
In die vraag ligt een andere vraag besloten: kon de moord op het meisje uit 2e Exloërmond worden voorkomen?
Om de antwoorden te krijgen moet de onderste steen boven, riep minister Johan Remkes die per slot van rekening binnenlandse zaken doet.
De Tweede Kamer had al eerder geroepen.
Bij het boven halen van de steen, moet ook de rol van de Drentse politie worden onderzocht.
Misschien zijn er wel fouten gemaakt.
Ik heb als politie-, justitie- en nu als rechtbankverslaggever een paar honderd strafzaken bijgewoond. Vaak gedacht, als de onderste steen bovenkomt, zal vast en zeker blijken dat er fouten zijn gemaakt en had de misdaad voorkomen kunnen worden.
Easy, want strafzittingen zijn altijd achteraf.
Vorige week stond de 25-jarige man terecht die met zijn vriendje van 17 het Duitse echtpaar Posanski langs het A.G. Wildervanckkanaal met stokken had doodgeslagen. Extremer kan bijna niet. De man was eerder veroordeeld voor een geweldsmisdrijf en had daarvoor acht maanden cel gekregen. Toen al was vastgesteld dat ’ie een ernstig alcoholprobleem had en nogal wat antisociale trekjes. Er was niet ingegrepen. Fout?
Vorige maand moest Gerda K. voorkomen omdat ze haar moeder had vergiftigd met medicijnen en daarna had geprobeerd haar man naar de filistijnen te helpen. Jaren eerder had ze ook al eens met gif rondgeslingerd en dat was in brede familiekring bekend. Maar er werd gezwegen, met de fatale gevolgen van dien.
De man die vorig jaar in de Nieuwstad in Groningen Emad Medani doodschoot, stond bekend als een linke ’trigger-happy’ broeder. Velen wisten, de politie ook, dat hij zich met duistere zaakjes bezighield. In zijn auto lag altijd een vuurwapen schietklaar. En hij kon schieten.
Ik moest denken aan het drama in Tolbert, waar twee kleine kinderen op gruwelijke wijze zijn vermoord. De rechters van de moordenaar stelden vast dat die twee kinderen leefden in een omgeving waarin het gebruik van drugs door de opvoeders dagelijks de boventoon voerde. De buitenwacht wist dat dondersgoed, maar desondanks werd het drama niet voorkomen.
Willem van E., de man die in Groningen drie prostituees vermoordde, was naar de hulpverlening gestapt om te vertellen dat hij weer van die nare dromen had, zoals vroeger toen hij in Zuid-Holland twee vrouwen had afgeslacht. En dat het niet goed met hem ging. De hulpverlening, op de hoogte van zijn akelige tbs-verleden, sloeg niet aan waarna Van E. opnieuw toesloeg. Daarom is Saskia Schenker nu dood. Had niet gehoeven.
Ook bij de niet kapitale misdrijven bestaan er onderste stenen.
Donderdagmiddag stond in zittingszaal 14 van de rechtbank van Groningen Abdel terecht, niet voor het eerst. In 2005 had hij een taxi met nogal wat geweld overvallen en daarvoor een lange gevangenisstraf gekregen. Abdel had zich kort na de overval vrijwillig bij de politie gemeld, omdat hij hulp nodig had.
Maar in juni vorig jaar was hij zonder hulp uitgeteld en moest hij de gevangenis met lege handen verlaten. Dat was vragen om moeilijkheden. Daarom zat Abdel gistermiddag in hetzelfde verdachtenbankje zich te verantwoorden voor een nieuwe overval.
Zijn compagnon Joey kreeg twee jaar geleden drie jaar celstraf, onder meer wegens doodslag op een vrouw die bij hem in de auto zat die door zijn toedoen crashte. Het was zijn zeventiende veroordeling.
Toen hij, in mei vorig jaar, de gevangenis mocht verlaten, zei niemand vaarwel.
Ze zeiden: tot ziens.
En Joey deed wat iedereen wel had gedacht: in korte tijd pleegde hij acht nieuwe misdrijven.
Gisteren hoorde Joey 42 maanden cel eisen.
Abel achttien.
Bij het drama rond Suzanne, moest ik ook denken aan Geert van D. uit Zuidwolde, die jarenlang jonge jongens seksueel misbruikte.
De moeder van een van de slachtoffers trok aan alle mogelijk bellen, maar vond bij de politie jaren achtereen geen gehoor.
Haar aangiftes bleken meldingen en meldingen zijn nu eenmaal – toen dus ook al - geen aangiftes.
De strijd om de onderste steen in deze zaak boven water te halen wordt tien jaar na dato nog altijd gevoerd, zonder steun van binnenlandse zaken.
Tegels moeten gelicht, onderste stenen horen boven en fouten dienen aan de kaak te worden gesteld.
Maar het is een illusie te denken dat de eerstvolgende moord voorkomen kan worden.
Daarvoor is het leven buiten rechtszalen te grillig.
Of zoals ze in gevangenissen wel zeggen: buiten lopen meer gekken rond dan hier binnen.
Rob Zijlstra