De beveiligingsmedewerker kent hem en is alert.
Als Harm – hij heeft de 39 gehaald – de sigarenwinkel binnenstapt, liggen er drie pakjes halfzware shag op de toonbank.
Als hij de winkel verlaat, liggen er nog maar twee.
Van een geldtransactie is geen sprake geweest.
De beveiligingsmedewerker weet hoe laat het is en holt achter Harm aan.
Niet heel veel later wordt hij op de Vismarkt in de binnenstad van Groningen aangehouden.
Gek genoeg is het pakje shag dan niet meer halfzwaar.
Harm had zich in de winkel vergist, want van dat halfzware goedje moet hij niks hebben.
't Moet zwaar zijn.
Hij had het inmiddels omgeruild.
Het wordt desondanks een prijzig pakje.
De officier van justitie eist de ISD-maatregel en dat betekent twee jaar de gevangenis in, zonder aftrek voorarrest, zonder de vervroegde invrijheidstelling.
Twee jaar voor een pakje shag.
Bij de ISD - maatregel voor veelplegers - wordt niet naar de ernst van de strafbare feiten gekeken, maar naar de persoon van de verdachte en diens verleden.
Harm is de pineut.
Het leven is tot nu toe niet toch al niet heel scheutig voor hem geweest.
Alles wat een mens aan de buitenkant aan schoonheid kan bezitten, is aan hem voorbij gegaan.
Op dat grote lichaam, rust een vlezig hoofd.
De tanden die er nog zijn, staan alle kanten op.
Hij heeft een vriendelijke lach, alleen weet hij niet wat er te lachen valt.
Al 22 jaar verslaafd en reclasseringscontacten.
Harm is, zeggen ze, erg impulsief, gericht op het vervullen van directe behoeftes. Daarbij denkt hij niet na over de gevolgen voor anderen.
Fors strafblad.
Voor een leven met wat meer zon is hij niet in beweging te krijgen.
Rechters: U neemt het leven zoals het komt.
Harm: 'Moet je anders, doet toch iedereen?'
Rechters: Sommige mensen proberen hun leven een beetje te sturen.
Harm: 'Wel geprobeerd, steeds mislukt.'
Rechters: Waarom?
Harm: 'k Heb oogkleppen op.'
De rechters zeggen dat ze maar een oplossing zien.
ISD.
Hoe lijkt u dat?
Harm: 'Wel een goed plan.'
Rechters: U zult er dan wel wat voor moeten doen.
Harm: '…'
Rechters: Van de methadon af, bijvoorbeeld.
Harm: 'Ja, ja, dat wordt dus heel moeilijk.'
Rechters: En toch zal dat moeten, ISD en methadon gaan niet samen.
Harm schuifelt onrustig heen en waar.
De officier van justitie zegt dat de verslaving een prominent probleem is in het leven van Harm.
Hij zit op negentien pillen (eenheden) methadon per dag, een hoeveelheid die dodelijk is voor drie, vier volwassen niet-verslaafden.
Zonder methadon, zegt Harm, komen er gevoelens naar boven van vroeger. En dat wil hij niet.
Een rechter oppert dat het misschien goed is dat er ook aan zijn verleden wordt gewerkt. Want dat het zo ook niet kan doorgaan.
Zijn advocaat zegt: 'We kunnen lang praten, we kunnen kort praten, hij wil wel.'
Het hoofd van Harm knikt.
Hij heeft nog wel één ding, nog één voorwaarde om aan zijn gedwongen behandeling in de gevangenis mee te werken.
Hij wil graag een nieuw gebit.
Ik kijk naar dat imposante hoofd en zie hoe de harddrugs al die jaren daar binnensmonds heeft huisgehouden.
Harm heeft groot gelijk.
Rob Zijlstra
UPDATE - uitspraak 6 februari 2007
Groot gelijk, maar niet zijn zin: 2 jaar ISD.