Als er ergens goede voornemens worden voorgenomen, dan is het wel in zittingszaal 14 van de rechtbank in Groningen. Anders dan wel wordt gedacht zitten ook boeven vaak vol goede bedoelingen.
Neem de 31-jarige Marlon.
Hij is donderdag een van de eerste verdachten die zich dit jaar voor Groninger rechters moet verantwoorden. Hij is in het nog schone jaar tot de slotsom gekomen dat hij nu een keertje moet doorpakken, want hij heeft het helemaal gehad met zijn drugsverslaving en zijn lange staat van dienst als crimineel.
Zegt hij.
Op maandagochtend 25 september vorig jaar, op het moment dat de politie met het ochtendappel in de weer is, stapt Marlon met een hakbijltje aan de broekriem Boekshop ’t Hartje binnen.
De winkel ligt op een steenworp van het politiebureau.
Terwijl de eigenaar zijn waar buiten uitstalt, snuffelt Marlon binnen aan het kluisje in het kantoortje van de zaak.
De eigenaar betrapt hem. Na een handgemeen gaat Marlon er met een slof sigaretten vandoor.
De eigenaar en een omstander weten hem echter te vloeren en toen was de politie er ook zo.
Marlon betuigt spijt en nog meer beterschap.
In het verleden pleegde hij veel zwaardere misdrijven. Ze worden steeds lichter, dus het gaat de goede kant op.
De officier van justitie ziet dat ook wel en eist vijftien maanden.
Ook Johan, met de officiële status van veelpleger, wil er iets moois van gaan maken. Hij wil in 2007 vooral meer inzicht krijgen in zichzelf.
De rechters knikken.
Hoogste tijd.
Eén rechter zegt: Kijkend naar uw leeftijd, 24, dan denk ik, kom op. De wilde jaren heb je toch wel gehad. Wanneer gaat die knop om?
’Nu’, zegt Johan, ’maar als het kan, wel met een beetje hulp. Als ik straks uit de gevangenis kom, heb ik niks.’
Johan heeft vooral problemen met vroeg opstaan waardoor hij afspraken met de reclassering mist. Dat heeft weer tot gevolg gehad dat alle hulpverleningstrajecten zijn mislukt.
Maar nu, zegt hij, is het afgelopen met de onzin waarmee ik mij heb beziggehouden. ’Ik kan zo niet verder.’
Johan staat terecht voor met name woninginbraken, zijn specialisme.
Hij ontkent.
Uit een woning aan de Tuinstraat zijn twee biljetten van vijftig en eentje van twintig gejat en mevrouw Jansen van het Damsterdiep raakt op diezelfde dag haar portemonnee met daarin een Rock-waardebon van Super de Boer kwijt.
Bij zijn aanhouding heeft Johan twee biljetten van vijftig en een van twintig en een Rock in de broekzak.
De officier van justitie: ’Zoiets schreeuwt om een verklaring, maar Johan kan die niet geven.’
Johan: ’Ik zit in een moeilijke positie.’
De officier van justitie: ’Hij valt niet om van ambitie zijn leven te beteren, maar ik geef hem een kans. Hij krijgt de gelegenheid nog eens goed na te denken.’
Twaalf maanden in de cel.
Pieter (36) is de laatste met goede voornemens op de eerste zittingsdag van het jaar.
Hij heeft zich voorgenomen 2007 aan te grijpen van de methadon af te komen. In stapjes.
En dan, als het even kan, weer naar zee.
De visserij is zijn lust en zijn leven.
Bij de Albert Heijn in Vinkhuizen heeft hij achttien flesjes deodorant van Axe in zijn zakken verstopt. De video’s leggen het vast. Bij dezelfde grootgrutter in de binnenstad eigent hij zich blikjes bier toe en bij een derde filiaal één pak wasmiddel.
Of dat klopt, vragen de rechters.
Pieter zucht, vermoeid.
’Eén pak wasmiddel? Ik dacht dat het er meer waren. Maar goed, het gaat niet om de hoeveelheden, het gaat er om dat ik strafbare dingen heb gedaan.’
Na zijn laatste detentie heeft hij zes weken op het bankje bij de Museumbrug gezeten. Als hij niet aan de heroïne denkt, mijmert hij over zijn toekomst, over de grote zee met al die vissen.
Hij neemt een besluit: hij staat op, recht zijn rug en wandelt naar het politiebureau en biecht de hele boel op.
Want ja, hij wil graag worden behandeld.
En ja, hij is nu clean, op de methadon na. En dat terwijl er in het huis van bewaring in Ter Apel volop ’bruin’ is te krijgen.
En ja, hij weet dat de officier van justitie met de maatregel ISD op de proppen zal komen. De maatregel die in criminele veelplegerskringen wordt gevreesd, want je zit twee jaar vast. Maar het moet maar, bromt Pieter, het moet er eindelijk eens van komen.
De officier van justitie, gespecialiseerd in veelplegers, komt even later inderdaad met de gevreesde maatregel en uit zijn bewondering voor Pieter.
’Hij is de eerste verdachte die ik meemaak die ISD wil. Dat geeft moed.’
Het loopt vaak slecht af met goede voornemens.
Bij boeven is dat niet anders, alleen heet dat dan recidive.
Rob Zijlstra
UPDATE - uitspraken 18 januari 2007
Marlon: 15 maanden cel, Johan: 12 maanden cel, Pieter: isd 2 jaar.