Drugs en alcohol doen nogal wat mensen als verdachten in rechtszalen belanden.

Weet iedereen.

Maar onderschat de liefde niet.

Die kan net als de middelen ter genot heel rare, nare dingen met mensen doen.

Een voormalige advocaat die even na negen uur met een rode jas in de hand wat sjofeltjes zittingszaal 14 van de rechtbank van Groningen kwam binnenlopen, had zijn ex-echtgenote met een klauwhamer vijf keer op het hoofd geslagen.

Heel hard.

Daarna kwam een ‘bijna’ profvoetballer die een stoeptegel door de ruit van de woning van zijn verloren liefde keilde en riep: ‘Ik ga mijn wapen halen en dan schiet ik je dood’. Dat laatste was gericht tegen de nieuwe liefde van zijn ex. ‘Een engerd.’ Later zou hij zijn nieuwe vriendin hebben mishandeld.

En aan het einde van de middag zat Joke daar, tevergeefs te vechten tegen verdrietige tranen. Ze had niet alleen haar ex en diens nieuwe geliefde gestalkt, maar ook iemand gevraagd de ex – met wie ze twintig jaren had gedeeld – te vermoorden. Voor duizend euro.

Drie maal een poging tot moord, dat is op één dag in zittingszaal 14 bovengemiddeld.

Voor de ‘advocaat met klauwhamer’ had de rechtbank de hele ochtend ingeruimd, maar na ruim een half uur stond iedereen buiten.

De officier van justitie had alvast een strafeis aangekondigd die hoger dan vier jaar zal uitvallen met als het even kan een tbs er bij.

Gedragsdeskundigen hadden dit laatste aanvankelijk niet geadviseerd, maar zagen na een telefoontje van de officier van justitie plotseling wel tbs-mogelijkheden.

De advocaat van de advocaat riep: Dit is wat al te gortig. Getuige-deskundigen die na een telefoontje 180 graden draaien wekken op z’n minst de schijn te zijn beïnvloed. Kan niet, mag nooit.

Zijn verzoek de zaak aan te houden om de deskundigen nader aan de tand te voelen, willigde de rechtbank in.

Voor de ex van de advocaat, die met hulp in de zaal zat, was dat pijnlijk. Zij had van het spreekrecht gebruik willen maken om de rechtbank te vertellen hoe het is om nu als gehandicapte vrouw door het leven te moeten. Daar had ze zich op voorbereid. Speciaal voor deze zitting was een zware operatie uitgesteld.

De ‘bijna’ profvoetballer.

Hij hoorde vijftien maanden gevangenisstraf, waarvan vijf voorwaardelijk eisen. De rechters zagen voor zich een aardige, welbespraakte en rustige jongeman. Dat zeiden ze ook. ‘Maar als wij het dossier lezen, is het alsof het over iemand anders gaat.’

De b-prof beaamde dat.

Een paar borrels, cocaïne en hasj doen rare, nare dingen met hem. Nee, een vuurwapen had hij nooit gehad. Dat had hij bij de politie wel gezegd, maar wat had hij allemaal wel niet bij de politie gezegd? Toen was hij ook niet helder geweest. Hij had, zei hij niet zonder glimlach, zelfs in de politiecel jointjes gerookt. Nee, ze hadden hem niet gefouilleerd. Ja, hij had ook een aansteker in de cel. Verstopt in de onderbroek.

Achteraf, alles stom, zei hij beleefd.

Zij had gezegd dat hij de kinderen, hun twee dochters, niet meer mocht zien. Ik wilde weten welke man nu bij mijn kinderen was. Ja, wie is er niet jaloers?

De advocaat vond dat de politie van een muis wel een hele grote olifant had gemaakt. Aan zijn cliënt vroeg de raadsman: ‘Was het nou een mishandeling of in uw beleving meer een gewone ruzie met letsel ten gevolge?’

De spits knikte vragend.

Hij wil wel een behandeling om van zijn alcoholprobleem af te komen. Uitstekend idee, vond de officier van justitie.

Maar eerst zitten.

Joke.

Twintig jaren waren ze samen geweest, waarvan veertien als een getrouwd stel. Zij had niet in de gaten dat het moois dat ze hadden, roestig was geworden. Hij wel en nam een ander.

Hij en de ander zaten op de tribune.

Zij zagen Joke huilen.

Ze snikte: ‘Hij was de liefde van mijn leven, ik was smoorverliefd op hem.

De scheiding, ik kan het niet verwerken.’

De ander hield zijn hand vast.

Claxonnerend was ze langs zijn huis gereden.

Ze had hem uitgescholden.

Niet malse sms’jes gestuurd.

Gebeld en weer neergelegd.

Smadelijke teksten in brieven geschreven.

Dat de nieuwe zij overspel pleegde bijvoorbeeld.

Geprobeerd hem zwart te maken bij zijn werkgever.

Cd’s gestuurd met insinuerende liedjes (Frans Bauer).

Wat ze niet zelf deed, liet ze doen.

Ze liet een ruit van zijn auto vernielen.

En de buitenspiegels en schroeven in de banden.

Met groene verf liet ze groot ‘vieze pedo’ op zijn huis kalken.

Er vloog een steen door de ruit.

Vieze pedo voor 100 euro, voor de steen door de ruit betaalde ze 35.

In december vorig jaar was ze al eens veroordeeld voor stalking door de politierechter.

Toen ze desondanks doorging en haar telefoon was getapt, werd ze op 20 juni opnieuw aangehouden.

Sindsdien zit ze in de vrouwengevangenis in Zwolle.

Ze mist haar zoontje.

Uit de telefoontaps had de politie opgemaakt dat ze serieus van plan is geweest iemand te vinden die hem iets aan wilde doen.

In elkaar rammen en dan uit de weg te ruimen. Dood.

Ene onbekende Surinamer wilde het doen voor 5000 euro.

Zij bood 1000.

De rechters vroegen, wilde u het nou echt? Dood?

Joke: ‘Nee, dat zou ik mijn, ons, zoontje niet willen aandoen.’

Ze zei dat ze zich zo machteloos had gevoeld.

Dat alles een schreeuw om hulp was geweest.

De deskundigen: precies.

En noteerden: gedecompenseerd.

De officier van justitie moet vergelden: twintig maanden cel, waarvan tien voorwaardelijk met een proeftijd van vier jaar. Met nog eens drie maanden cel die ze vorig jaar van de politierechter, toen voorwaardelijk, opgelegd had gekregen.

Pas om half negen ’s avonds ging het licht in 14 uit.

Het was een lange passionele, maar liefdeloze dag geweest.

Rob Zijlstra

UPDATE - uitspraken 2 januari 2007

De 'bijna prof' knikte beleefd toen hij de rechter hoorde zeggen: vijftien maanden cel, waarvan vijf voorwaardelijk.

Joke kreeg eveneens vijftien/vijf, met een proeftijd van drie jaar en de verplichting zich te laten behandelen.