Dikkie Dik is een crimineel.

Zonder glans betreedt hij zittingszaal 14 van de rechtbank in Groningen.

Wat frisse, gezonde buitenlucht is hem niet gegund en dat is ‘m aan te zien. Hij zit ook alweer 66 dagen in het huis van bewaring.

Ik moet even denken aan de titel van dat boek van jurist Jan Leijten: De verschrikkelijke eenzaamheid van de inbreker.

Dat zou op Dikkie Dik kunnen slaan.

Het is 66 dagen geleden dat Dikkie Dik werd gearresteerd op het terrein van de Praxis aan het Damsterdiep in Groningen. Hij had met een tangetje geprobeerd de kitrand langs een ruit te verwijderen met de bedoeling in te breken. Wat hij zou gaan stelen, wist hij op dat moment nog niet eens.

Wel waarom hij daar zat te peuteren.

Een uurtje daarvoor hadden ze hem aan het Wielewaalplein klemgereden en afgetuigd. Mijn hoofd was helemaal stuk, zegt hij.

‘Ze’ hadden nog een rekening met hem te vereffenen.

Welgeteld: zeshonderd euro.

Zou hij niet voor middernacht betalen, dan zouden meer klappen volgen.

En niet zo’n beetje ook.

De politie betrapte hem bij de Praxis.

‘Juist op het moment dat ik dacht, Dikkie niet doen.’

Te laat.

Hij weet wat hem boven het hoofd hangt.

Op 24 mei vorig jaar had hij twintig maanden waarvan zes voorwaardelijk gekregen. Op 15 december een voorwaardelijke ISD. En op 31 maart dit jaar tien maanden cel. Zijn justitiële documentatie – het strafblad – telt 24 pagina’s. Dat is fors.

Dikkie Dik is een stelselmatige dader.

Status: zeer actieve veelpleger.

Veel inbraken, heel veel diefstallen.

Draaideurcrimineel.

Ruim twintig jaar geleden raakte hij – nu 41 – in de ban van de fruitmachine. Hij verloor stelselmatig en toen hij er bij ging drinken werd hij al ras een alcoholische gokverslaafde. Later kwam de cocaïne en de rest van de shit.

Alle pogingen de zon te laten schijnen in Dikkie Dik’s leven zijn mislukt.

In de gevangenis borrelt hij van de goede voornemens, maar eenmaal buiten neemt de straat hem weer genadeloos te grazen.

In de Nederlandse rechtszalen rest dan nog een mogelijkheid: de onvoorwaardelijke ISD.

Dat eist de officier van justitie ook.

‘ISD is niet de hemel op aarde, maar voor meneer hier de enige oplossing.’

De maatregel ISD (plaatsing in een inrichting voor stelselmatige daders) is speciaal bedacht voor bedrijvige veelplegers. Het betekent twee jaar een intensieve en op maat gesneden behandeling achter gesloten deuren. Je kunt de ISD al krijgen voor een eenvoudige winkeldiefstal of een poging tot.

De reclasseringsambtenaar zegt ter zitting: ‘Ik gun Dikie Dik de ISD van harte, zodat hij ooit nog eens een menswaardig leven kan leiden.’

Maar Dikkie Dik ziet het niet zitten.

Twee jaar.

Dat is twee achter de tralies zitten.

Dat is ‘m net even te lang, zegt hij.

De rechters vragen hem argumenten aan te dragen hem de maatregel niet op te leggen.

Hij haalt diep adem. En dan, zuchtend: ‘Als ik zo lang weg moet, raak ik mijn huis kwijt.

En mijn zieke moeder van 83.

Die woont daar ook.

En ik heb twee dochters, van 14 en 17.

Met hen gaat het niet goed.

Zij hebben dinges nodig…

Structuur.

En ik ben al tien kilo afgevallen.

Los van de ISD kan er ook wel wat gebeuren.

Toch?’

De officier van justitie zegt van niet.

Advocaat Cees Eenhoorn zegt dat zijn cliënt niet voldoet aan de voorwaarden die de wet stelt om de maatregel op te kunnen leggen.

De officier van justitie zegt van wel.

De rechters: Dat zoeken wij wel uit.

Advocaat Cees Eenhoorn zegt dat de mens niet is gemaakt om in de gevangenis te zitten. ‘Dan zeggen we, kijk nou, Dikkie heeft jaren gezeten en binnen een week gaat hij al weer in de fout. Maar is dat gek? Wie lang vast zit, vergeet hoe je buiten moet leven. Want buiten verandert van alles, de gulden is een euro geworden, andere regering, de meest gekke dingen…’

Eenhoorn voorspelt dat de ISD voor Dikkie Dik betekent dat hij twee jaar op een houtje zal moeten bijten. ‘Hij zit al 66 dagen. Voor het lospeuteren van een stukkie kit uit een raam bij de Praxis lijkt me dat ruim voldoende.’

Zitting ten einde.

Doffe ellende.

Dag Dikkie Dik.

Rob Zijlstra

UPDATE - woensdag 29 november 2006

Vandaag is bekend geworden dat de rechtbank niet de gebruikelijke veertien dagen gebruikt om tot een oordeel te komen. Er wordt vervroegd uitspraak gedaan, op donderdag 30 november. In de regel betekent dit dat het vonnis gunstig uitpakt voor de verdachte. Ik schat in: geen ISD, omdat niet aan de wettige voorwaarden wordt voldaan.

UPDATE - donderdag 30 november 2006

Zoals na gisteren (update 1) te verwachten was: geen ISD omdat niet is voldaan aan de criteria die de wet voorschrijft. Wie in aanmerking komt voor de ISD-maatregel moet in de voorbije vijf jaar tenminste drie keer zijn veroordeeld en die straffen ook hebben uitgezeten. Dikkie kreeg eerder gevangenisstraffen van twintig en tien maanden opgeled en een voorwaardelijke ISD. Die laatste mag in de ogen van de rechtbank Groningen niet meetellen.

Voor de poging tot inbraak kreeg hij 68 dagen opgelegd, gelijk de tijd van het voorarrest.

Een half uurtje nadat het vonnis was uitgesproken zag ik Dikkie Dik vrolijk huppelend richting binnenstad optrekken.