In de avondkrant van maandag stond op pagina 5 een foto van doodgeschoten mensen op straat. Ik las:

…Zij (shi’itische militanten – rz) hielden auto’s aan, controleerden de identiteitspapieren van inzittenden, sommeerden de mensen met een sunnitische klinkende naam uit te stappen en schoten hen vervolgens in koelen bloede dood (…). Onder de, volgens de politie, 42 slachtoffers waren kinderen en vrouwen…

In Bagdad mag dat.

Tijdje geleden werd Sardar Mohamed Rashid op straat gevraagd naar zijn identiteitspapieren.

Die kon hij niet tonen.

Daarop werd hij 'staande gehouden'.

Opgepakt dus.

Sardar Rashid is een van de 26.000 uitgeprocedeerde asielzoekers die al vele jaren in Nederland verblijft.

In 1999 kreeg hij te horen dat hij hier geen asiel krijgt.

Hij tekende beroep aan en zoiets duurt nou eenmaal even.

Na zijn aanhouding volgde een vertrekgesprek.

Maar Sardar wil niet vrijwillig meewerken aan zijn uitzetting.

Nu zit hij op de detentieboot voor vreemdelingen in de Rotterdamse haven.

Detentieboot klinkt vriendelijk, alsof je er zo mee kunt wegvaren.

Maar het is een gevangenis.

Maandagmiddag zat hij in het gebouw van de Groninger rechtbank, op  dezelfde stoel waar een paar maanden geleden het schoolmeisje Taida Pasic haar machteloze tranen huilde. Ook zij was aangemonsterd in Rotterdam.

Rashid vecht zijn in bewaringstelling – alsof hij een gevonden voorwerp is – aan. Zijn advocaat kwam met artikel 5, lid 1 van de Vreemdelingenwet en zei tegen de vreemdelingenrechter: dat hij niet meewerkt aan zijn uitzetting is geen rechtmatige reden hem op te sluiten.

De mevrouw die als gemachtigde sprak namens de Staat der Nederlanden ziet dat anders. Zij vindt van wel. Want hij daar zal, op basis van een redelijk vermoeden, zich onttrekken aan zijn uitzetting en dus… 

Ik kijk naar Sardar Mohamed Rashid en probeer iets waar te nemen.

Ik schat zijn leeftijd op een jaar of 25.

Misschien al tien in Nederland.

Zijn blik is wanhopig.

Witte sportschoenen van Nike, shirtje met de kleuren van Brazilië, vermoeide, schichtige ogen, trillend rechterbeen onder de tafel.

Zenuwachtig, angstig.

Als de zitting is afgelopen wordt hij door vier politiemensen afgevoerd.

Niks misdaan en toch achter sloten op zee.

Nog even en hij wordt uit de Staat der Nederlanden verwijderd.

Via Dubai-Airways kan hij zo terug naar het land van herkomst, zei de gemachtigde nog tegen de rechter.

Zonder pardon terug naar Irak, naar Bagdad.

Had hij maar zijn identiteitspapieren moeten tonen.

Rob Zijlstra