Er zijn verdachten die sportief schuld bekennen, er zijn er die hun aandeel in de misdaad bagatelliseren, maar wel erkennen dat ze een beetje fout zijn geweest ("ja, best wel stom, achteraf") en er zijn verdachten die, al dan niet terecht, ontkennen.
Er is nog een vierde categorie: die wordt gevormd door verdachten, veel zijn er niet van, die weten hoe heel de wereld in elkaar steekt.
Die wereld is plat, gras is blauw en iedereen die er rondloopt, is gek en gestoord.
Pieter is zo'n zeldzaam categorie vier-geval.
Zelfs advocaten zien hem liever gaan dan komen
Dat zegt iets.
Pieter is 36 jaar, geboren aan de Groninger zeedijk, op een heugelijke dag in mei, maar te vieren valt er voor hem nooit zoveel.
Sinds zijn vijftiende is hij verslaafd aan alles wat tot drugs is bestempeld.
De politie kent hem al 21 jaar als vaste klant.
In die zin is het nog knap dat hij pas vorig jaar is gepromoveerd tot officieel veelpleger.
Op 11 augustus vorig jaar ging Pieter uit winkelen bij de Bijenkorf in de drukste winkelstraat van Groningen. Daar keek hij "zoals alle mensen daar doen" wat in de rondte. In de parfumeriehoek aangekomen, stopte hij drie dozen met geurtjes in zijn plastic Edah-tas.
De Bijenkorf zag dat.
Pieter zei: 'Stelen? Ik? Welnee, ik wilde er mee naar de kassa om te vragen of er ook korting op zat. En toen werd ik direct vastgepakt. Sprongen ze zomaar in mijn nek. Ik was daar zeer over verbaasd. Nou, en toen werd ik boos.'
Rechter: U zei toen, ik steek jullie dood.
Pieter: 'Neeeee…'
Rechter: U had een winkelverbod voor De Bijenkorf.
Pieter: 'Ja, maar dat wist ik niet meer.'
Rechter: U zei tegen die medewerkster 'kutwijf' en gaf haar een duw.
Pieter: 'In haar beleving misschien. Ik heb een beweging gemaakt. Dat heeft zij misschien als een duw ervaren.'
Op het politiebureau bleek de Edah-tas ook drie dozen parfum te bevatten met stickers van de V&D erop.
Rechter: Gestolen?
Pieter: 'Welnee, die had ik al lang. Ik had dat al een paar dagen bij me. Ik neem wel vaker dingen met me mee. Dat mag toch?'
Rechter: Wel een beetje een raar verhaal. Wie heeft er nou drie dozen met Davidoff-parfums bij zich. Wat moet u met zoveel parfum?
Pieter: 'Ik weet niet wat uw vrouw…'
Rechter Van Eerde zou een synoniem kunnen zijn van gemoedelijkheid.
Tegen verdachten is hij de vriendelijkheid zelve, altijd kalm en oprecht luisterend naar wat verdachten te melden hebben. Ook als dat gemeen of vunzig is, blijft Van Eerde aardig.
Maar nu even niet.
Terwijl Pieter doorkakelde, kromden de tenen van Van Eerde.
Dat kon je niet zien, maar wel horen aan zijn stem.
Hij liep zelfs een beetje rood aan.
Naast de winkeldiefstallen, pogingen daartoe en de bedreigingen zou Pieter op de dag dat hij op vrije voeten kwam van een eerdere veroordeling 's avonds in de binnenstad een vrouw hebben toegebeten: 'Geef me je geld. Nu!' De vrouw weigerde in doodsangst, en zit nu met de gebakken peren: depressief, prikkelbaar, in traumatherapie. Hoewel fysiek geweld achterwege bleef, is het haar niet in de koude kleren gaan zitten, zo schreef ze in een brief aan de rechtbank.
Pieter, verontwaardigd zwaaiend met zijn rechterarm: U kunt mij wel een heel verhaal voorhouden. Ik ben dat niet geweest. Ik begrijp niet hoe ze mij heeft kunnen aanwijzen.'
Hoe ziet u uw verdere leven, wilden de rechters weten?
Pieter zei: 'Ik heb er geen zin meer in. Ik wil mijn methadon en verder met mijn handen van dingen afblijven.'
De rechter: Maar u gaat straks gewoon weer uit stelen. Dat doet u al twintig jaar. Waarom zou dat nu anders gaan?
Pieter: 'Ik word ook ouder.'
De officier van justitie bemoeide zich er mee: Hoe gaat u dat betalen?
Pieter: 'Methadon is toch gratis?'
Officier: Maar u moet ook eten.
Pieter: 'Ik krijg toch een uitkering.'
Officier: Maar waarom gaat u niet werken?
Pieter: 'Heeft u werk voor mij?'
En zo tenenkromde het nog een tijdje door.
Achttien maanden gevangenisstraf, luidde de eis.
Ik heb zitten denken of ik nog een bruggetje kon maken met het reclamespotje waarin die vreselijke man op een bureau springt en roept: ik ben een eikel!
Maar nee.
Pieter bleef zitten.
Rob Zijlstra
update - uitspraak 2 februari 2006
En Pieter blijft ook zitten. De rechtbank heeft hem veroordeeld conform de eis: 18 maanden.
En V & D heeft een mazzeltje: het concern krijgt de flesjes met Davidoff Cool Water en Davidoff Deep terug.