Denk je dat je zo'n beetje alles hebt gehad, komt Willem.
Willem kwam na Dennis.
Dennis had als medewerker van KPN Mobile zijn beursgenoteerde werkgever slim geflest.
In de KPN Mobile-computers manipuleerde hij contracten van kennissen met een abonnement. Wie bij KPN een abonnement afsluit, krijgt er dankzij de wapenwedloop veel gratis toeters en bellen bij. Wie een tweejarig abonnement verkiest, krijgt nog meer. Dennis kent de zwakheden van de mens: door de einddatum van het jaarcontract in de computer te vervroegen, konden Dennis’ kennissen – tegen een billijke vergoeding - al na een paar maanden een nog prijziger toestel gratis bemachtigen.
Een doordachte vorm van flessentrekkerij.
Ook had Dennis ingebroken in een woning, die leeggehaald en hij had een Postbankrekening gekraakt. Dat kon hij, in een simpel internetcafé, omdat hij van een tot op heden spoorloze inbreker Martin een envelop had gekocht met daarin pincodes, wachtwoorden en inlognamen. Dennis betaalde er 5.000 euro voor. Beide blij. De digitale kraak bij de Postbank leverde Dennis ruim 30.000 euro op.
Grrr.
En toen kwam dus Willem, 24 jaar.
Alles wat blaakt van gezondheid, ontbeert hij.
Zijn gelaat is asgrauw, wat hij uitstraalt is de ellende van de witte sloper.
Harddrugs.
Ineengedoken betreedt hij zittingszaal 14 van de Groninger rechtbank.
Het is niet zijn eerste keer, maar desondanks is hij schichtig.
Als een angstig dier.
Zo schuimt hij ook onze straten af, dwingend op zoek naar uw radio-cd spelers, airbags en aanverwante tom-toms.
Willem wil wel anders.
Eind vorig jaar meldde hij zich vrijwillig op het politiebureau met de mededeling dat hij 400 autokraken had gepleegd, in de afgelopen vier maanden. Hij wilde schoonschip, want hij had op dat moment eventjes schoon genoeg van zichzelf.
Een stuk of 300 keer had hij toegeslagen in de stadswijk Helpman, zo luidde zijn biecht, de overige in de Schilderswijk. Daar had hij op één dag - op een feestdag, dacht hij zelf – niet minder dan 75 auto’s met cd’s opengebroken.
Zijn advocaat zei dat Willem een wat al te grote broek had aangetrokken.
Willem heeft nauwelijks besef van zomer of winter, of het nu donderdag is of zondag, laat staan dat hij weet wat feestdagen zijn. Anders gezegd, die 400 autokraken die hij heeft opgebiecht, moeten we met een korreltje zout nemen. Hij heeft die 400 misschien gepleegd in dat verwarde hoofd van hem, maar in werkelijkheid zijn er minder.
Het openbaar ministerie zag dat ook wel in. De politie had veel moeite moeten doen de aangiftes te vinden bij de door Willem opgebiechte kraken. We klagen wel over Willem en zijn vrienden, maar wie hun slachtoffer wordt, neemt nauwelijks de moeite daarover de politie te verwittigen. Zo leert de praktijk. Daarvoor hebben we het te druk, druk, druk.
Kortom: slechts vijftig van de vierhonderd opgebiechte autokraken werden Willem donderdag ten laste gelegd. Desondanks eiste de officier van justitie, namens de Staat der Nederlanden en dus namens ons, een straf om U tegen te zeggen: 18 maanden cel en daarna TBS met dwangverpleging. De psychiater en psycholoog die een analyse van Willem's hoofd hadden gemaakt, adviseerden dat. Beetje gek, maar onverbeterlijk, zeiden ze.
Willem, die zich niet voor niets vrijwillig bij de politie had aangegeven, vond een TBS wat al te veel van het goede. Waarom? "Nou", zei hij, "alleen dat woordje dwang al." Hij wil best een tijdje zitten, maar dan anders. "TBS kan langer dan vier jaar duren, wat anders minder."
Advocaat Erik de Mare, TBS-specialist, verzuchtte: "TBS met dwangverpleging voor een autokraker! Ik vraag me af, waar gaan we heen in Nederland?" Het deskundigenadvies noemde hij schandalig. "Ze hebben één keertje heel even met mijn cliënt gepraat."
De rechter vertelde Willem bij aanvang van zijn strafzaak dat hij goed moest opletten. Gedurende het proces zakte zijn hoofd steeds verder naar beneden; uiteindelijk lag zijn kin zo ongeveer op de tafel voor hem. Mompelde nog: "Ik beken alles wat de officier van justitie mij ten laste legt, en verder sta ik helemaal achter de woorden van mijn advocaat."
Willem is Dennis niet.
Dennis is een man met mogelijkheden, zei de officier van justitie.
Ze eiste tegen slimme Dennis twaalf maanden cel waarvan maar liefst acht voorwaardelijk. Dennis is zo weer thuis.
Willem niet.
Willem heeft geen mogelijkheden.
Hij is een beetje gek.
Uitspraak over twee weken.
Rob Zijlstra