Je kunt je natuurlijk afvragen wat het kost, vijf jonge mensen in totaal vijftien jaar opsluiten in een gevangenis. Vijftien jaren zijn, minus wat proef- en bijzonder verlof, al snel vijfduizend celdagen. Reken dan maar uit.

Maar zo werkt het niet in de rechtspraak.

Recht mag wat kosten.

Op 11 maart hadden ze hun snode plan bedacht.

Steven, Mohamed, Saimon, Kilembe en Gijs.

'We gaan die shit doen.'

De volgende dag, 's avonds laat, belden ze aan.

Eentje deed zich voor als politieman.

Eenmaal binnen namen ze hem flink te grazen.

Hij werd geslagen, ook met een riem in het gezicht, geschopt, in de handen gestoken met een mes en hij kreeg een vuurwapen, een nepper bleek later, op het hoofd gezet.

De buit: drie mobiele telefoontjes.

De officier van justitie eiste gisteren opgeteld vijftien jaar en zes maanden celstraf tegen de vijf jonge mannen uit (oorspronkelijk) Zaïre, Sierra Leone, Guinee, Liberia en Nederland.

Wie wat had gedaan, waarom en hoe, het bleef nogal vaag.

De een was dronken, de andere ook, een derde had stevig wiet gerookt, een vierde had altijd rode ogen en staat sowieso permanent stijf van de coke en een vijfde was meegegaan zonder te weten wat de plannen waren.

Ze gaven vooral elkaar de schuld en drie verklaarden ook nog eens bang te zijn voor nummer vijf. En deze laatste zei weer niets met de overval te maken te hebben. Hij is, zegt hij, onschuldig en erin geluisd.

Ze deden het voor het geld.

Ze hadden verwacht zeker duizend euro buit te zullen maken.

Het slachtoffer had een van de verdachten benaderd met de vraag of hij hem tien mobiele telefoons kon leveren.

De jongen uit Zaïre, jaren geleden als 13-jarige moederziel alleen naar Nederland gekomen, dacht: als hij telefoons wil kopen, heeft hij geld.

Hij besprak het met lotgenoot Sierra Leone.

Die legde het voor aan Guinee en Liberia.

Nederland ging als laatste mee. "Ik wilde dat geld wel."

Zo of ietsje anders moet het ongeveer zijn gegaan.

Nederland was de jongen die het slachtoffer met de riem in het gezicht sloeg.

"Hij schreeuwde als een weet ik niet wat…

Ik wilde dat hij ophield.

Ik vond het zielig.

Het was echt heel heftig.

Maar je komt daar niet voor een zielige jongen.

Je komt voor 't geld.

Toen ik hem had geslagen, keek hij mij recht in de ogen aan en zei: waarom doe je dat? Als ik hier weer aan terug denk, dan vind ik het weer heel vervelend."

De strafeisen - variërend van dertig tot 42 maanden – zijn fors.

Zeg maar gerust: echt heel heftig.

Drie van de vijf waren niet eerder met de politie in aanraking geweest.

"Nooit wat en dan zoiets", zei de rechter.

Twee melden zich de volgende dag vrijwillig bij de politie.

Eentje is enigszins verminderd toerekeningsvatbaar (je slaat niet bij volle verstand iemand met een riem in het gezicht).

Twee hebben kleine kinderen thuis.

De andere vanaf volgende maand.

Vier hebben spijt.

Eentje begon bijna te huilen.

In een brief aan het slachtoffer had hij om vergiffenis gevraagd.

Ze kunnen maar moeilijk hun draai in Nederland vinden.

Nederland zelf ook.

Over twee weken de uitspraak.

Rob Zijlstra

Zij woont in Brazilië en is misschien wel de mooiste vrouw van het land.

Hij woont in Oost-Groningen en is boekhouder.

Hij moet smoorverliefd op haar zijn.

Zij misschien wel helemaal niet.

Hij werkte op financiën bij de Informatie Beheer Groep (IBG) in Groningen.

Vier jaar lang was hij daar iedereen te slim af.

Hij wist 975.000 euro weg te schrijven naar allerlei rekeningen die op zijn naam stonden.

Bij een jaarcontrole bleek er iets niet te kloppen, zoals er destijds ook niet veel klopte aan de interne controle bij de IBG.

De afdeling Forensic Accounting van KPMG werd ingeschakeld en toen viel hij door de mand.

Bij zijn aanhouding verklaarde hij dat een groot deel van het verduisterde geld (tenminste 675.000 euro) naar Brazilië was overgemaakt. Naar zijn vriendin. Die liet er appartementen voor bouwen, nobel bedoeld als opvangcentra voor arme Braziliaantjes. In werkelijkheid verhuurde de vriendin de appartementen aan Brazilianen met geld.

Van het geld dat hij niet opstuurde, leefde hij goed, maakte hij mooie reizen en voor zijn moeder kocht hij een speedboot.

Jan Albert ging achttien maanden de cel in.

Vorig jaar oktober kwam hij vrij.

Door al dat gedoe had hij zijn huis met verlies moeten verkopen.

Een uitkering kreeg hij niet.

Wel weer een baantje, via een uitzendbureau.

Als administrateur.

Zijn nieuwe werkgever, die niet wist wat hij in huis had gehaald, had er alle vertrouwen in. Dat vertrouwen kostte het bedrijf binnen luttele maanden 52.000 euro.

Gisteren stond Jan Albert, inmiddels 40 jaar, in zittingszaal 14 van de rechtbank in Groningen terecht. Dezelfde officier van justitie van toen, zat er ook weer en eiste ditmaal 18 maanden gevangenisstraf, waarvan zes voorwaardelijk.

Net als drie jaar geleden verdween een deel van het geld naar Brazilië.

Hij verklaarde een kind te hebben bij zijn Braziliaanse aanbidster en dat hij verantwoordelijk is voor het levensonderhoud. Verder stuurde de vriendin forse rekeningen die hij moest betalen.

De rechtbank leek overigens even te twijfelen aan het bestaan van het kind.

Volgens Jan Albert is het kind nu anderhalf jaar oud, geboren toen hij in de gevangenis zat. Hij noemde op verzoek van de rechtbank de geboortedatum (8 mei 2004) en zei dat zeker te weten. Het opmerkelijke is dat hij in februari 2002, bij zijn aanhouding in verband met de IBG-fraude, verklaarde dat zijn Braziliaanse vriendin zwanger was en dat de belangrijkste reden was dat hij haar (royaal) ondersteunde.

Zwangerschappen van 18 maanden schijnen in Brazilië zeldzaam te zijn, maar dit terzijde.

Ditmaal ging niet al het geld naar Brazilië. “Er zijn ook de nodige centen naar De Woeste Hoeve en Cupido gegaan”, zei de officier van justitie waar hij voor alle duidelijkheid aan toevoegde: “Dat zijn seksclubs."

Jan Albert verzekerde de rechtbank dat hij alle contacten met zijn aanbidster heeft verbroken. “Ik heb een ander telefoonnummer.”

Maar als ze toch weer aanklopt, vroegen de rechters, als ze toch ineens voor de deur staat, wat dan?

Hij: “Nee. Ik wil nu sterk zijn.”

De officier van justitie zag er vanaf om het geld terug te vorderen. Gezien zijn forse schulden, heeft dat geen zin. De IBG probeert nog altijd via moeizame juridische wegen die miljoen euro terug te krijgen. Een van de obstakels daarbij is dat de Braziliaanse appartementen op naam van de vriendin staan.

Op eentje na.

Rechter: “Eén appartement is uw eigendom, dat staat op uw naam?

Jan Albert: “Ja.”

Rechter: “Waarom verkoopt u dat niet en geeft het geld aan de IBG?”

Jan Albert knikte. Ja, het was er alleen nog niet van gekomen.

De uitspraak is op 11 juli.

Rob Zijlstra

De man die op heterdaad is betrapt toen hij auto’s openbrak, maar ontkent dat te hebben gedaan (njet)  is veroordeeld tot acht maanden cel. Er was een jaar geëist.

In datzelfde verhaal bericht ik ook over twee bakkeleiende producenten van brood- en cakemixen. De kort gedingrechter wees de vordering (de een moet ophouden de ander te betichten van slechte zaken) af. Het is puur toeval dat een van deze bedrijven het bedrijf is dat de hierboven genoemde Jan Albert in dienst nam.