Uitspraken

Voormalig politieman Jimmy N. (31) uit Groningen en zijn advocaat hebben de rechtbank er niet van kunnen overtuigen dat de als gedwongen ervaren seks, vrijwillig geschiedde. Woensdag werd N. veroordeeld tot 30 maanden celstraf, waarvan zes voorwaardelijk wegens verkrachting en aanranding. De rechtbank heeft rekening gehouden met het feit dat de gevangenispopulatie het niet zo heeft op zedendelinquenten die ook nog politieman zijn geweest. N. heeft het daarom extra zwaar te verduren. De straf viel om die reden zes maanden lager uit dan het openbaar ministerie had geëist.

Het complete vonnis in deze zaak is te lezen op rechtspraak.nl.

Johan Bartelse kan gerust zijn. Hij werd woensdag vrijgesproken. Volgens de rechtbank heeft hij zich niet schuldig gemaakt aan het belazeren van de fiscus. Het openbaar ministerie vond dat ook al, maar de zaak werd toch ter beoordeling voorgelegd aan de rechtbank.

Pech voor de 25-jarige James. Hij kreeg 24 maanden (waarvan zes voorwaardelijk) voor de gewapende roofoverval op Knaakland in de binnenstad van Groningen. James zegt dat hij het niet is geweest, maar de rechtbank denkt daar dus anders over. De straf viel wel zes maanden lager uit dan het openbaar ministerie in gedachten had. Dit, zo motiveerde de rechtbank, omdat de overval al geruime tijd geleden is gepleegd (december 2000) en omdat James zijn wilde leven van vroeger een andere wending heeft gegeven. Desondanks moet James nu (blijven) zitten en de buit (5637 euro) terugbetalen.

De bedrijfsleider, die bange momenten doormaakte tijdens de overval, en daar lang last van heeft gehad, moet hij 2000 euro betalen bij wijze van schadevergoeding. Dit laatste mag enigszins opmerkelijk heten. De bedrijfsleider durfde lange tijd alleen nog in de auto naar de zaak te gaan. Dat betekende dat hij nogal wat geld kwijt was aan parkeerkosten. Die kosten moet James nu dus ook voor zijn rekening nemen.

En hij had al forse schulden uit zijn vroegere leven.

Motto: pleeg nooit een roofoverval.

Op 15 januari schreef ik in Dagblad van het Noorden een artikel over de (toen) 30-jarige politieman te Groningen Jimmy N.

Dit verhaal was gebaseerd op het onderzoeksdossier van de Rijksrecherche.

De Rijksrecherche deed onderzoek omdat tegen N. aangifte was gedaan van verkrachting.

N. zou een man hebben verkracht en, naar later bleek, een andere man hebben aangerand.

De duiven van de Grote Markt in Groningen bezorgden mij het vertrouwelijke en ruim duizend pagina’s tellende dossier 2004/0077 (codenaam Poolster).

Ik las het en zette boven het verhaal de kop: Wilde avonturen van een ‘dirty cop’.

Twee weken geleden stond politieman N. terecht, zich de steun wetend van de bekende strafrechtadvocaat Gerard Spong.

N. als een variant op de Michael Jackson, maar dan van Groningen.

Vandaag, woensdagmiddag, doet de rechtbank uitspraak. .

Het is wel een complex verhaal, maar zo steekt de werkelijkheid nu eenmaal in elkaar.

Gerard Spong hekelde het rijksrechercheonderzoek. Alles is uit de kast gehaald van mijn cliënt een seksueel beest te maken, mopperde hij. Zelfs ex-vriendinnen waren als getuige gehoord. Bij videotheek Videoland aan de Westerhaven was de administratie opgeëist die videotheken, kennelijk, bijhouden: sinds 2002 had de politieman één boksfilm (Ali) en 48 pornofilms gehuurd. Er werden jongens opgespoord en ge- dan wel verhoord met wie de politieman via chatboxen intiem contact had gehad.

In de vroege ochtend van 29 augustus zou de politieman zich hebben vergrepen aan een 22-jarige kennis. In zijn woning zou N. die kennis hebben bedwelmd met poppers en vervolgens verkracht. De kennis weet de woning te ontvluchten en wordt door een toevallige passant in een park blootsvoets en overstuur aangetroffen. De toevallige passant belt de politie. ’s Middags wordt N. aangehouden en wordt zijn woning doorzocht. Daar vindt de politie onder meer een bankpasje. Dat blijkt van een man (25) te zijn die, als hij wordt benaderd, zegt, te zijn aangerand door de politieman. De Rijksrecherche doet een dringend beroep op hem daarvan alsnog aangifte te doen. Hij doet dat.

Logisch, politiemannen behoren zich niet schuldig te maken aan winkeldiefstal, aanranding en aan verkrachting.

Het artikel dat ik schreef ging vooral over de vraag hoe het mogelijk is geweest dat politieman N. politieman kon worden dan wel anderhalf jaar mocht blijven..

Wat is het geval?

N. solliciteert aanvankelijk bij de politie in Rotterdam. Daar wordt hij afgewezen op basis van antecedenten. Hij heeft zich in de havenstad schuldig gemaakt aan winkeldiefstal. Bij de Groninger politie is dit geen bezwaar voor een dienstverband.

Tijdens zijn eerste werkweek, na een opleiding van twee jaar, wordt N. tien dagen met verlof gestuurd omdat hij dreigementen had geuit. Hij wilde twee mensen met zijn fonkelnieuw dienstpistool iets aandoen. Die twee mensen betroffen zijn ex-vriendin en diens nieuwe vriend. Zij bleek heimelijk zwanger van hem. Zij en hem zijn ook van de Groninger politie. Vier maanden na dit incident wordt N. overgeplaatst naar een ander bureau vanwege stalking van weer een andere politie-zij. Kort daarop wordt een intern onderzoek gelast tegen N., omdat ze hem verdenken van diefstal van een mobiele telefoon op het politiebureau. Die verdenking blijkt later onterecht. Het is N.’s broer die de telefoon heeft gestolen. Maar toch. Niet gewaardeerd wordt vervolgens het feit dat N. een intieme relatie aanknoopt met een vrouw die bij hem, op bureau Noord, aangifte had gedaan van mishandeling door haar vriend.

Bij de huiszoeking vinden rijksrechercheurs originele en kopieën van paspoorten en identiteitskaarten van jonge Bulgaarse en Marokkaanse jongens. Als de politieman daar over wordt gehoord en om opheldering wordt gevraagd – hoe kom je daar aan

-  weigert hij hier een verklaring voor te geven. Hij beroept zich op zijn zwijgrecht.

Al met al: het is nogal wat.

Vandaar die wilde avonturen.

Achteraf dan wel bij nader inzien geeft de politie toe, vooral in de wandelgangen, niet voldoende alert te zijn geweest.

Na de publicatie in de krant zijn de interne gedragsregels onder de loep genomen en aangescherpt.

Zoals dat heet.

Terug naar de rechtbank.

N. ontkende twee weken geleden niet dat hij seks met de twee mannen heeft gehad.

Maar, zei hij, dat geschiedde met wederzijdse instemming.

Niets meer en niets minder dan prille herenliefde, onderstreepte Gerard Spong.

Het openbaar ministerie gelooft er allemaal niets van en op basis van het Poolster-onderzoek van de Rijksrecherche is dat ook wel te begrijpen. Want wat in dit onderzoek niet zozeer naar voren komt, maar tijdens de rechtszaak des te meer, is dat de twee vermeende slachtoffers eerder seksueel contact met de politieman hebben gehad en toen niet overstuur waren. In de telefoon van een van de slachtoffers was het mobiele telefoonnummer van politieman N. opgeslagen onder de naam ‘dirty cop’.

Op verzoek van Gerard Spong bestudeerde prof. dr. Peter van Koppen, onder meer gerenommeerd hoogleraar rechtspsychologie, de verhoren van de twee slachtoffers die op film zijn opgenomen - niet ongebruikelijk in dit soort zaken, met als doel echte en vaste aangiftes van elkaar te scheiden.

Groninger zedenrechercheurs noemden de aangiftes betrouwbaar. De verhalen van de aangevers vertonen hiaten en dat kenmerkt een ware aangifte. Een te mooi en te kloppend verhaal duidt vaker op een valse beschuldiging. Van Koppen ontkent dat niet, maar zegt ook dat een verhaal met hiaten ook niet alles zegt.

Hij schetst drie mogelijke scenario’s:

1. Er is sprake van verkrachting en aanranding. Punt uit.

2. Er is sprake van vrijwillige seks en dus niet van een strafbaar feit.

3. Er is sprake van vrijwillige seks, met dien verstande dat de twee vermeende slachtoffers door die ervaring zo zijn verward dat zij dit achteraf willen beleven als onvrijwillig. Uit schaamte vooral.

Spong voegde daar aan toe: “Scenario 3 komt vaker voor bij homoseksuele ontgroeningen.”

Het openbaar ministerie gaat uit van scenario 1 en eiste twee weken geleden een gevangenisstraf van 36 maand, waarvan 6 voorwaardelijk.

Opmerkelijk was daarbij de motivatie die de officier van justitie gaf. Hij zei dat hij op grond van de tenlastelegging een veel hogere straf zou kunnen eisen. En dat hij dat niet deed, omdat a., het leven van zedendelinquenten in de bajes niet eenvoudig is en b., omdat de combinatie zedendelinquent en ex-politieman het leven in de gevangenis er nog onplezieriger op maakt.

De rechtbank doet vanmiddag even na twee uur uitspraak.

Rob Zijlstra