Wie is Patrick de Schie nou weer, dacht ik toen ik las dat Patrick van Schie een pleidooi heeft gehouden voor de herinvoering van de doodstraf. Van Schie blijkt voorzitter te zijn van de B.M. Teldersstichting, het wetenschappelijk bureau van de VVD. Een denktank. Van Schie weet dat zijn pleidooi geen schijn van kans maakt. Het laatste debat over de herinvoering van de doodstraf, toen aangezwengeld door de hardop nadenkende Hilbrand Nawijn (LPF), is nog niet zo heel lang geleden gevoerd. Kansloos. Maar Van Schie voorspelt: 'Nederland zal de komende jaren getroffen worden door een of meer terroristische aanslagen. Pas dan zal de politiek bereid zijn over de herinvoering van de doodstraf na te denken'. Van Schie kan niet wachten.

Deze voorzitter is kennelijk iemand die bij de VVD over de lijken gaat. Terroristen, meervoudige- en gruwelmoordenaars mogen er wat hem betreft aan geloven. Met de herinvoering van de doodstraf moet het rechtsgevoel van Nederland herintreden, zo luidt een van zijn argumenten. Als ik zoiets lees, dan doemt een vaag beeld op van die Van Schie. Een borreltafelwetenschapper die gedijt op gevoelens van onbehagen, de problemen in de samenleving terugbrengt tot de werking van een handgrasmaaier en dan de doodstraf als oplossing aandraagt. Van Schie is, denk ik, een domme man. Van het niveau Geert Wilders.

Bij de doodstraf moet ik altijd even denken aan het filmfragment waarin de ter dood veroordeelde Matthew Poncelet uit zijn dodencel wordt gehaald en aan zijn laatste voetstappen naar de executiekamer begint. Als de getraliede deur openzwaait, roept de cipier: 'Dead Man Walking'.

Maar meer nog gaan mijn gedachten terug naar 23 oktober 2000. Op die dag stond Dirk de V. terecht voor de rechtbank van Groningen. De V. had een jaar daarvoor een gruwelmoord gepleegd. Met zestig messteken slachtte hij de 27-jarige Tjirk van Wijk, een autistische man, af. In gruwelijkheid is deze moord nauwelijks te overtreffen. De V. belde aan bij een willekeurige woning in Groningen, Tjirk deed open en had geen schijn van kans.

Op 23 oktober 2000 loopt de dan 51-jarige De V., beresterk, traag naar het verdachtenbankje van zittingszaal 14 van de rechtbank van Groningen. Vale spijkerbroek, witte Nike-gympies, zwart jasje, vlassige baard, kalend hoofd. Hij kijkt nors en oogt gespannen. De V. staat bekend als de meest gewelddadige crimineel van Nederland. De veiligheidsmaatregelen in de rechtbank zijn ongekend. Geblinddoekt is hij met een speciaal beveiligd politietransport naar Groningen gebracht. In de zittingszaal wordt hij omringd door acht potige agenten.

Zijn gezicht verraadt niets wanneer officier van justitie Maria Weel zegt dat het uitgesloten moet worden dat hij ooit terugkeert in de samenleving. De eis luidt levenslang. Geen TBS, want dat sorteert toch geen effect, zegt Weel.

De V.'s raadsman, Gerard Breuker, vraagt de rechtbank af te zien van een gevangenisstraf. Breuker acht moord niet te bewijzen, doodslag wel. TBS is volgens Breuker het enig passende.

De V. ziet een gevangenisstraf niet zitten. TBS wel. 'Er moet een mogelijkheid zijn mij te behandelen', zegt hij. De rechtbank veroordeelt De V. twee weken later tot veertien jaar gevangenisstraf en TBS. Moord niet bewezen, wel de doodslag.

De V. had tijdens het proces gezegd: 'Wanneer het toch een gevangenisstraf wordt, dan heeft het leven voor mij geen zin meer. Dan is de doodstraf humaner.'

Ik dacht toen: mooi dat 'm dat niet is gegund.

In Nova zojuist het nieuwsbericht dat Hans Wiegel een come-back overweegt in de landelijke politiek. Wiegel wil zelfs premier worden. Patrick van Schie zal er de man wel niet naar zijn om zijn partijgenoten van dit onzalige idee af te helpen.

Populistische prietpraat? Lijfstraffen!

Rob Zijlstra