Posted on Monday, February 21, 2005 5:33 PM
De rechtbankverslaggeverij behoort tot de klassieke functies binnen de dagbladjournalistiek. Gerard van het Reve hield zich er mee bezig, toen hij werkte voor Het Parool. En ook Charles Dickens bezocht, nadat hij zijn baan als klerk bij advocatenkantoor gedag zegde, als verslaggever rechtbanken. De politicus Han Lammers – nog een tijdje een wat minder bevlogen burgemeester van Groningen – schreef aan het einde van de jaren vijftig rechtbankverslagen voor het Algemeen Dagblad. En zelfs Docters van Leeuwen, die als super-pg sneuvelde in diezelfde affaire die Lammers naar Groningen had gebracht, was het enige tijd, voor het Utrechts Nieuwsblad.
Rechtbankverslaggevers worden schaarser, in tegenstelling tot journalisten die zich bezighouden met misdaadverslaggeving. Op zich niet zo raar. De misdaad speelt zich grotendeels buiten de rechtbank af. In de rechtbank tref je doorgaans alleen de misdadigers aan die de pech hebben gehad tegen de lamp te lopen. De verliezers dus. Als je alle statistieken mag geloven, zijn deze verliezers in de minderheid.
Ondanks het feit dat de rechtbankverslaggeverij tot het klassieke genre behoort, hebben rechters en officieren van justitie– zij die de dienst uitmaken in de rechtszaal – doorgaans niet een al te hoge pet op van deze vorm van journalistiek. De rechtspraak is meer dan alleen het strafrecht waar het journaille zich voornamelijk op focust, is een van de kritiekpunten. Een ander is de gebrekkige kennis van het strafmétier. Juristen verstaan zich niet graag met niet-juristen.
Televisiecamera’s in de rechtszaal zijn welkom, maar wat gefilmd mag worden is aan strenge regels gebonden. Het proces zelf mag niet gefilmd worden. Wie wil weten wat zich in de rechtszalen afspeelt, blijft aangewezen op de rechtbankverslaggever en diens verbeelding.
Wie daar een mooi staaltje van weggeeft, is Peter de Greef, rechtbankverslaggever van De Volkskrant. Vorige week verscheen van hem het boek De losgeslagen zoon van Klaas Bruinsma, een bundeling van zijn wekelijkse rechtbankverslagen in die krant. De titel is ietwat misleidend, want met Klaas Bruinsma heeft het niet zo veel te maken. De verhalen gaan over Piet, Stef, Jerry en Hernando, Rianne, Fernando, Josje, over Andy de veelpeger. Over boeven die de pech hadden de politie op hun pad tegen te komen en over schlemielen en andere ongelukkigen die andere pech hadden (en hebben).
Een eye-opener voor wie denkt dat het Nederlandse strafrecht maar een slappe aangelegenheid is. Voor de rest een aanrader.
Rob Zijlstra