Posted on Monday, February 14, 2005 2:04 AM
De Volkskrant berichtte zaterdag over levenslange gevangenisstraffen die in enkele jaren snel zijn gestegen. Bedoeld wordt uiteraard het aantal veroordelingen tot levenslang. Niet de duur, want levenslang in Nederland is – anders dan vaak wordt gedacht – echt levenslang. Ten dode opgeschreven.
Op dit moment zitten 24 mensen in Nederland een levenslange gevangenisstraf uit. Dit is exclusief enkele tientallen TBS’ers die nauwelijks kans maken ooit weer op vrije voeten te komen.
Wie weloverwogen en bij vol verstand een moord pleegt, loopt kans levenslang te krijgen. De praktijk leert echter dan één moord te weinig is voor levenslang. In deze categorie moet je veelpleger zijn. Minimaal twee. Mohammed B., indachtig Volkert van der G., weet dat. Veelplegende inbrekers weten doorgaans waar ze aan toe zijn: 12 tot 24 maanden, met hier en daar wat voorwaardelijk. Fraude en incest: in de regel werkstraffen, tot maximaal 240 uur. Maar bij moord is er geen pijl op te trekken.
Afgelopen donderdag werd een 32-jarige Turkse man door de rechtbank van Groningen veroordeeld tot acht jaar en TBS. Hij had zijn vrouw de keel gekliefd en haar daarna nog enige tientallen keren met een keukenmes gestoken. Te gruwelijk voor woorden, zei de rechtbank. De man kwam tot zijn daad nadat zijn vrouw had opgebiecht dat ze al twee jaar lang een relatie had met een ander. Gruwelijk ook kwam twee jaar geleden een vrouw aan haar einde toen zij, alle moed verzameld hebbende, meedeelde dat ze van hem wilde scheiden. Hij, van Nederlandse origine, antwoordde met een bijl. Vier jaar, geen TBS. Op 16 oktober 1999 werd Tjirk van Wijk, een 27-jarige autistische man, in zijn woning in Groningen met zestig messteken afgeslacht. Dader Dirk de V., tot op de dag van vandaag bekend als de gevaarlijkste gedetineerde van Nederland, kreeg 14 jaar en, voor de derde achtereenvolgende keer, TBS.
Uniek, maar geen landelijke krant die er over berichtte, was het strafproces tegen de drie mannen (19, 21 en 25 jaar), van wie een in 2000 de Groninger kruimeldief Nonnie Servage doodschoot. Gedrieën kregen ze, voor een enkelvoudige moord, 43 jaar gevangenisstraf. Ik volgde de rechtszaak en was getuige van een bizar gesprek tussen de hoofdverdachte en de rechter.
De verdachte, nadat hem de naakte feiten waren voorgelegd: "Het is niet de waarheid. Maar ik neem de schuld op mij. Geef mij gevangenisstraf. Punt."
De rechter maakte duidelijk dat hem vele jaren gevangenisstraf boven het hoofd hingen. Twintig jaar, luidde de eis. En dat hij, rechter, daarom graag wilde weten wat zich precies had afgespeeld.
De verdachte, nonchalant en onderuitgezakt: "Wanneer ik de echte waarheid vertel, komt u achter dingen die ik nog meer gedaan heb. En dan kom ik nooit meer vrij."
De rechter; “Ernstige dingen? Bijvoorbeeld nog een moord. Dingen die wij nog niet weten?
Verdachte: “Ja. Maar ik wil er niets over verklaren."
Op de publieke tribune, waar de zes rechercheurs zaten die de zaak-Servage hadden gedraaid, werd het onrustig. De rechtbank veroordeelde de hoofdverdachte, "onvoorspelbaar, koelbloedig en levensgevaarlijk" twee weken later tot 16 jaar. Punt.
Het openbaar ministerie in Groningen eiste de afgelopen half jaar tweemaal een levenslange gevangenisstraf. Marthin S. werd ten dode opgeschreven omdat hij in een vlaag van waanzin zijn ex-vriendin en haar moeder doodstak. Hij kreeg, huilend van ellende en onherroepelijke spijt , achttien jaar. Op diezelfde dag boog de Groninger rechtbank zich over de moord op een Limburgse drugshandelaar die in Groningen een criminele dood had gevonden. Lachend hoorde de verdachte, Gerrie M, levenslang eisen en twee weken later 20 jaar vonnissen.
Komende donderdag staan de twee, uit Engeland afkomstige, verdachten terecht die op 28 november 2002 de toen 53-jarige Gerard Meesters doodschoten in zijn woning aan de Uranusstraat in Groningen. De onderwijzer Meesters kwam die dag thuis van een bezoek aan een computerbeurs in Utrecht. Om 19.05 uur logde hij in op het Internet. Om 19.15 werd hij dood gevonden door een kennis in de hal van zijn woning.
Waanzinnige moord. Gerard Meesters hield zich niet bezig met criminaliteit. De verdachten hebben daarentegen de naam internationale topcriminelen te zijn. Maar over hun lot valt op voorhand weinig te zeggen.
Rob Zijlstra