columns

Taboes werken averechts

kaleman — Fri, 26 Jun 2009 12:17:00 GMT

Volgens Piet Hein Donner zijn taboes er niet voor niets. Hij weet mij echter niet te overtuigen. Hij maakt zich zorgen over een verandering in omgangsvormen. Daar maak ik me even goed druk om. Maar met taboes heeft dat allemaal niets te maken.

Een taboe is iets dat niet gedaan of gezegd mag worden. Kritiek leveren op Israel, pleiten voor kernenergie of zeggen dat je Mein Kampf hebt gelezen zijn in bepaalde kringen taboes. Kritiek op het Israelische beleid wordt weleens uitgelegd als antisemitisme. Over kernenergie is al decennia lang geen rationale discussie mogelijk. En Mein Kampf lezen, zodat je er zelf je kritiek op kunt formuleren, is kennelijk onmogelijk. Anders zouden we dat boek niet hoeven verbieden.

Erg productief is dat allemaal niet. Een open samenleving is gebaat bij open discussie. Je kunt pas een zinnige mening over een onderwerp formuleren, wanneer je er vrij en open over kunt praten. In Iran is het momenteel taboe de verkiezingsuitslag te betwisten. Hoewel ik de stemmen niet heb nageteld, geeft mij dat vooral de indruk dat er iets niet in de haak is. Wanneer we mensen de mond snoeren, hebben we kennelijk niet de argumenten om ons eigen gelijk te bewijzen. En daarmee bevestigen we vooral ons eigen ongelijk.

Mogen we dan zomaar alles doen en zeggen? Natuurlijk niet. Wanneer ik Piet Hein Donner op straat tegenkom zal ik hem niet zomaar een klap in het gezicht geven. Evenmin zal ik hem spontaan uitschelden. Maar dat heeft niets met taboes te maken. Ik gedraag mij, omdat ik een volwassen burger met een normaal verantwoordelijkheidsgevoel ben.

Zijn er dan geen grenzen aan de vrijheid van meningsuiting? Jawel, maar die komen voort uit datzelfde verantwoordelijkheidsgevoel en niet uit een taboe. Grote vrijheden gaan samen met grote verantwoordelijkheden. De vrijheid om alles te mogen zeggen, geeft ook de verantwoordelijkheid om goed na te denken over wat je zegt. Loesje vatte dit eens heel mooi samen op een poster: Vrijheid van meningsuiting, verplichting van argumentatie. Wanneer mensen zonder goede argumenten bevolkingsgroepen uitschelden of uitsluiten, moeten we ze daarop aanvallen. De samenleving met nieuwe taboes opzadelen werkt alleen maar averechts.

lang en gelukkig

kaleman — Sat, 04 Apr 2009 13:48:00 GMT

Los van elkaar waren ze nog wel uit te houden. Zij kwam uit een welgestelde gemeente in Noord-Holland, en was op haar achttiende naar Amsterdam vertrokken. Iedere gelegenheid greep ze aan om erop te hameren hoe fantàààstisch dit bruisende middelpunt van de aarde was. Ze studeerde economie en rechten en organiseerde in haar vrije tijd een cultureel festival voor studenten. Eén van de medeorganisatoren had nachtenlang aan een affiche voor het festival gewerkt. Maar zij was onverbiddelijk. De huiskleuren waren aubergine en sienna, niet paars en bruin. Dus hing dezelfde middag nog de stad vol met haar herontwerp.

Hij kwam uit een dorpje in Zuid-Holland. Zijn jeugd had hij doorgebracht met zijn maten en een voetbal. In de straat woonde een vrouw die zich daar voortdurend over beklaagde, en wiens uiterlijk het midden hield tussen Madam Mikmak en Patty Brard. Op een dag trapte één van zijn vrienden een bal iets te hard tegen haar ruit. Zijn vrienden vluchtten weg, maar hij bleef staan met een blik in zijn ogen alsof hij iemand ketchup in zijn stamppot had zien doen. Toen hij eenmaal doorhad wat er gebeurd was, had Madam Mikmak hem al in de kraag gevat en stortte ze haar jarenlange toorn en frustratie over hem uit. Drie kwartier later stond hij nog steeds verontschuldigingen te mompelen, voor zo'n beetje alle ongemakken die Mikmak ooit in haar leven had gehad.

Zij was na haar studie partner geworden bij een succesvol advocatenbureau. Binnen afzienbare tijd verdiende ze genoeg om een ruime loft in een statige buurt van Amsterdam te betrekken. Er ontbrak nog één ding. Een datingsite was de efficiëntste manier om ook dat te bemachtigen.

Hij had het lager beroepsonderwijs voltooid en ging werken in de bouw. Hij trok veel op met zijn familie, maar leerde weinig nieuwe mensen kennen. Zijn zus vroeg zich af of hij niet eenzaam was, en zei hem dat hij zich in moest schrijven op een datingsite.

Zij vond in hem de ideale partner. Uiterlijk zag hij er goed uit. Innerlijk gedroeg hij zich als een goedaardige labrador, die al haar kunstjes braaf uitvoerde. Zij werd met de dag dominanter. Hij werd met de dag passiever. Na een paar maanden woonden ze samen in Amsterdam. Ze had de trouwdatum al gepikt. Hij bleef bij haar. En zij leefde nog lang en gelukkig.

staartdeling

kaleman — Thu, 23 Oct 2008 23:39:00 GMT

Badend in het zweet schrik ik wakker. Net op tijd. Ik rende door een landschap van ruitjespapier en werd achtervolgd door een reusachtige staartdeling. Hij had me bijna te pakken. Staartdelingen achtervolgen me al mijn hele leven.

Heel even leken die delingen me nog wel wat. Ik zat net in de tweede klas. Het allesomvattende doel van de tweede klas is leren optellen en aftrekken tot 100. Na een week had ik dat wel door. Dus in plaats van sommen te maken, luisterde ik liever naar de uitleg van de derde klas. Die zat in hetzelfde lokaal. In de derde klas draait het leven om staartdelingen maken. Dus kon ik na een week niet alleen optellen en aftrekken, maar ook staartdelingen maken. De juf wees me snel terecht: “Terug aan je werk, jij mag dit volgend jaar pas doen”. Ik vond het niet eerlijk. Klasgenootjes die goed waren in gym mochten wel gewoon heel hard rennen. Zij hoefden ook niet te wachten tot volgend jaar. En ik zat me de rest van het jaar te vervelen.

Eenmaal in de derde had ik het met die staartdelingen ook wel gehad. Helaas, de komende vier jaar stond er niets anders meer op het programma. Al heeft mijn docent in groep 7 één keer de stoute schoenen aangetrokken. Hij leerde rekentrucjes. Dat je 6x39 makkelijk kunt uitrekenen door 6x40 te doen en er dan 6 vanaf te halen. Helaas moest het de dag daarna weer gewoon op de moeilijke manier. De trucjes gebruik ik nog dagelijks. De moeilijke manier ben ik vergeten.

Het rekenonderwijs is gelukkig erg veranderd. Al gaan er steeds meer stemmen op om volledig terug te gaan naar de 'ouderwetse' manier. Zwakke leerlingen snappen nu namelijk niet alles meer. In het onderwijs wordt alleen rekening gehouden met de problemen van zwakke leerlingen. Slimme leerlingen worden snel teruggeduwd in het maaiveld. Zo blijft Nederland een land van middelmaat.

Ik kijk op de klok. Ik heb nog drie achtste van mijn nachtrust over. Ik val weer in slaap. Gerustgesteld dat ik dat zonder staartdeling heb kunnen uitrekenen.

veilig oversteken

kaleman — Sat, 13 Sep 2008 15:44:00 GMT

U houdt toch wel de trapleuning vast als u naar boven gaat? En drinkt u de koffie niet te heet? We willen niet dat u uw mond brandt.

Mijn vriendin Valerie werkt bij een grote oliemaatschappij. Op boorplatforms en raffinaderijen liggen de gevaren overal op de loer.

Lees verder op columnistenblog.wordpress.com

2050

kaleman — Fri, 22 Aug 2008 08:41:00 GMT

Woont u in 2050 aan zee of in zee? Woont u op een nieuw eiland voor de kust? Zwemmen er nog wel vissen in de zee? En hoe ziet uw auto er uit? Rijdt hij op zonne-energie of op biobrandstof? Is biobrandstof nog wel betaalbaar, of concurreert het teveel met de voedselvoorziening? En hoe staat het met uw Chinese les? Pikt u de nieuwe wereldtaal een beetje op?

Lees verder op columnistenblog.wordpress.com

progressief op een homoboot

kaleman — Sat, 02 Aug 2008 20:08:00 GMT

Vandaag wordt weer eens bewezen hoe progressief en ruimdenkend Nederland wel niet is. Iedereen vaart mee. Leernichten op de leernichtenboot. Madonnanichten op de madonnanichtenboot. En songfestivalnichten op de songfestivalnichtenboot. Iedereen netjes in zijn eigen hokje.

Lees verder op columnistenblog.wordpress.com

hip

kaleman — Mon, 21 Jul 2008 08:19:00 GMT

Weekend. Tijd voor een nieuwe outfit. Kritisch keur ik de kleding in iedere winkel. Wat wordt het deze week? Een baggy G-star, of toch een strakke Kuyichi? Een shirt van Energie? Nieuwe gympen? Nee, gympen heb ik vorige week nieuw, Converse, zwart. Die vervang ik volgende week weer.

Lees verder op columnistenblog.wordpress.com

rotterdam fietst niet

kaleman — Fri, 11 Jul 2008 00:06:00 GMT

Nieuwe en betere fietsroutes, een betere doorstroming voor de fiets, en meer ruimte om de fiets te stallen. Rotterdam heeft ambitieuze plannen om het fietsgebruik te bevorderen. Dat mag ook wel, want van de 400 straten met smerigste lucht liggen er 70 in Rotterdam.

Lees verder op columnistenblog.wordpress.com

sushi

kaleman — Wed, 25 Jun 2008 23:05:00 GMT

Wat is hier aan de hand? Een slechte recensie op iens.nl? Dreigende sluiting door de keuringsdienst van waren? Tros Radar die hoogst persoonlijk zijn azijn over het eten heeft gepist?

Lees verder op columnistenblog.wordpress.com

annie

kaleman — Tue, 03 Jun 2008 22:35:00 GMT

Eindelijk kan ik weg. Drie jaar heb ik er gewoond. Drie jaar. Maar nu sta ik op de stoep van mijn nieuwe huis. Ik kijk om mij heen. Een flauw lentezonnetje verlicht een grote eik die trots zijn glimmende groene bladeren toont. Een man steekt vriendelijk zijn hand op. Zijn zoontje rijdt rustig op een fietsje naast hem, en kijkt met grote onschuldige ogen naar een kat die op de stoep ligt te zonnen. Een goed geklede vrouw loopt glimlachend deze kant op. Zou het de makelaar zijn?

De eerste kennismaking met mijn vorige huis was anders. Het regende en ik stond onder het afdak te wachten voor de bezichtiging. Wat moet u hier? Ik keek opzij. Het eerste wat ik zag was een bloeddorstige poedel met een rode strik. Daarachter een grijze vrouw van rond de zestig met een bloemetjesjurk. Het is hier geen hangplek voor jongeren! Ik verklaarde mijn aanwezigheid. Vooruit, maar we houden het hier wel graag netjes.

Mijn tweede aanvaring was tijdens de verhuizing. Ik wilde de lift in. De bloemetjesjurk kwam de lift uit. Ik tilde één kant van een veel te zwaar en onhandig bankstel. Met veel gepuf probeerden we het de lift in te manoevreren. Ja kijkt u wel een beetje uit ja? De bloemetjesjurk bleef pal naast de lift staan. Ja, want voordat je het weet is het weer één grote rotzooi en bovendien willen we ook geen krassen in de lift hè? Ze stapte meteen terug de lift in, om ons te controleren.

De officiële kennismaking was twee uur later. We probeerden net de wasmachine te versjouwen. Ding dong. De hond, nu met een blauwe strik, liet zijn tanden aan mij zien. Het is een hele bijzòndere hond. Welkom, ik ben Annie. En nu ik hier toch ben, we hebben vorige week nieuwe schilderijtjes in het trappenhuis gehangen. En we verwachten natuurlijk wel dat u meedoet met de pot. Ik keek het trappenhuis in. Pas nu zag ik ze. Twee melkmeisjes van Vermeer. 500 koffiezegeltjes plus 20 euro bijbetaling. Daaronder twee plastic planten, merk Xenos. Voor het raam vitrage met glittertjes. We houden het graag gezellig in het trappenhuis, en dat verwachten we van u natuurlijk ook. En dit was nog maar de eerste dag dat ik er woonde.

De makelaar is gearriveerd bij mijn nieuwe huis en laat me binnen. De entree ziet er keurig uit. Voor het raam hangt vitrage. Daarnaast een huilend zigeunermeisje. Gratis bij tien pakjes blue band. Een poedel met een roze strik loopt mijn kant op. Bent u de nieuwe buurman? We verwachten u vanavond wel op de buurtbarbecue hoor. Aangenaam, mijn naam is Jannie.