Wat je tegenwoordig allemaal niet moet doen aan beveiliging. Lang geleden, voordat internet groot was, verspreidden virussen zich vrijwel uitsluitende per floppy. Bijna altijd was het om besmet te raken nodig om eerst je PC te resetten. Als je er maar voor zorgde dat nóóit je PC opstartte terwijl er nog een floppy in zat, dan kon je eigenlijk weinig gebeuren. Toen er steeds slimmere virussen kwamen werd het gebruik van een goede virusscanner ook meer en meer nodig. Wie tegenwoordig geen up-to-date virusscanner heeft, is toch wel bijzonder roekeloos.
Met de opkomst van de breedbandaansluitingen hadden hackers alle tijd om aan je internetconnectie te snuffelen. Bovendien heb je steeds hetzelfde IP-nummer waardoor ze je bij opnieuw inloggen zo weer terug weten te vinden. Daarom móét je eigenlijk wel een firewall hebben. Bovendien moet je voortdurend van allerlei programma's de pas ontdekte lekken dichten, updaten dus. Niet alleen van Windows en de van firewall zelf, maar ook van browsers, tekstverwerkers, mail- en multimediaprogramma's, en ga zo maar door.
Sinds een tijdje komt er alweer een nieuwe bedreiging op: spyware of adware. Deze woorden staan voor een bonte verzameling vaak lastige en soms ronduit gevaarlijke programma's. De één heeft tot doel om ons via popup's reclame voor te schotelen en de ander dient om ons te bespioneren. Sommige programma's zijn behoorlijk onschuldig, bijvoorbeeld een programmaatje BackWeb lite dat door fabrikant Logitech bij veel producten wordt gevoegd. Het enige doel waarvoor dit bedrijf dat doet is om te kijken of er al een nieuwe versie van hun software beschikbaar is. Het programma is echter heel veelzijdig, en ook geschikt om reclame mee te versturen of iemand te bespioneren. Ze kunnen zich wat dit betreft dus altijd nog bedenken.
De spyware-programmaatjes komen op verschillende manieren naar ons toe. Soms worden ze meegeleverd als je iets koopt, zoals bij de Logitech-producten. Vaker echter zitten ze in gratis gedownloade software (Kazaa was erom berucht) of zijn ze verborgen in een website die je bezoekt, en die ze terloops op je PC neerpoot. Ook worden ze wel via IRC of e-mail verspreid of via messengers als ICQ of MSN.
De meest schadelijke varianten zijn de keyloggers en de dialers. Een dialer belt heel geniepig en ongemerkt via je telefoonmodem naar dure telefoonnummers. Het geld dat zo via de telefoonrekening bij ze binnenkomt, wordt naar buitenlandse rekeningen gesluisd, en de gedupeerden kunnen meestal naar hun honderden of zelfs duizenden euro's fluiten. Schoorvoetend wordt het tegenwoordig juridisch mogelijk om tegen dit soort praktijken op te treden. Keyloggers versturen simpelweg alle intoetsingen die je op je computer pleegt. Meekijkers bewaren alles wat er getypt wordt, in de hoop dat er het nummer van een credit card tussen zit, die vervolgens met dure aankopen vanuit het buitenland wordt leeggeplunderd. Hiervoor ben je onder bepaalde voorwaarden wel verzekerd, maar het geeft niettemin een enorme hoeveelheid overlast. Ook in andere opzichten kan spyware op den duur behoorlijk schadelijk zijn. Bijvoorbeeld doordat ze je PC trager maken. Vooral als er bij de soms slordig geschreven software dingen misgaan. Maar er kunnen ook veel grotere problemen ontstaan bij de installatie van dit soort ongewenste programma's.
Een dialer
Ik heb me lange tijd zelf niet zo heel erg druk gemaakt om spyware. Ik kocht zelden iets via internet, maar toen ik dat een jaar of zo geleden veel vaker ben gaan doen, heb ik toch maar eens een antispyware-programma geïnstalleerd. Het gratis programma Ad-Aware zou volgens iemand bij mijn internetprovider een uitstekend programma zijn, dus dat heb ik maar eens geprobeerd. Dat leverde meteen een hoeveelheid vrij onschuldige zaken op, en eentje die wat meer kwaad kon. In amper een half uur waren ze gevonden en onschadelijk gemaakt. Toen Microsoft begin dit jaar ook met een anti-spywarepakket kwam en ik daar goede geluiden over hoorde. heb ik ook dat maar eens geprobeerd. Het pakket vond vervolgens een paar kleinigheden en het programma zorgt, hoewel het wel een zware toepassing is, er daarnaast voor dat de eventueel niet gedecteerde en nog aanwezige spyware-programma's veel minder kwaad kunnen doen.
Een tijdje terug heb ik andermaal nog eens aan een bevriende "deskundige" gevraagd welke programma's goed waren. Door hem werden Ad-Aware genoemd, Microsoft en Spybot. Maar dan wel alledrie gebruiken, was het advies. Ook de consumentenbond raadde vorige maand aan om meerdere programma's te gebruiken, omdat de meeste programma's lang niet alle spyware vinden. Mijn PC werkt soms wat traag, wat een reden was om daar eens uitgebreid naar te kijken, en zo heb ik om te proberen vandaag ook Spybot maar eens geïnstalleerd. Het resultaat was verbijsterend. Er werden naast de tracking cookies die ik met Ad-Aware al verwijderd had twaalf verschillende spyware-programma's gevonden en een dialer! Geen keylogger gelukkig, maar het Logitech programma BackWeb stond er 60(!) keer op. Zestig maal snoept dat progamma dus rekentijd af van mijn PC, én capaciteit van mijn internetverbinding. Gelukkig heb ik geen telefoonlijn aangesloten dus de dialer kon bij mij geen kwaad doen, maar ernstig vind ik het wel. Heel ernstig. Er zaten programma's bij die vrij onschuldig zijn, maar bij de meeste werd op zijn minst mijn surfgedrag bijgehouden en doorgestuurd. Kortom ik ben mij werkelijk ROT-geschrokken en ga het probleem de komende tijd in tegenstelling tot eerder maar eens superserieus nemen.
Microsoft Antispyware (beta)
Lavasoft AdAware Personal SE
Spybot Search & Destroy
Al deze software is gratis (freeware)