In Engeland staat de Crazy Frog ringtone op nummer één van de hitparade zoals die in het programma Top of the Pops wekelijks te zien is. Crazy Frog is een ringtone voor mobiele telefoons, en om wat langer te duren is de kikker gemixt met het oude nummer Axel F van Harold Faltermeyer.
Als er iets een ontzettend lelijke cash cow is, dan is het wel de markt voor ringtones en aanverwante artikelen. Gemene en oneerlijke handelspraktijken worden in dit marktsegment op geen enkele manier geschuwd. Denk je een ringtone te kopen, dan blijk je een abonnement te hebben aangeschaft. Iedere week, of beter nog elke dag wordt gratis en tóch voor niets een mooie ringtone naar je toe gestuurd. Let wel: de verzending is gratis, de ringtone zelf kost een beetje geld. Enne, natuurlijk geldt hier het aloude adagium: Niet goed? Geld weg! Oh ja, alleen in het eerste SMS-je, dat vaak weggegooid wordt, staat de code waarmee je de ringtone-diarree weer stop kunt zetten.
Toch is de Crazy Frog best leuk om te horen. Als je hem tenminste de eerste drie keer hoort en hij niet van iemand anders' telefoontje in het OV vandaan komt. Daarom zijn er ook zoveel ringtones natuurlijk. Alleen de Crazy Frog-ringtone is, als ik goed ben ingelicht trouwens op dit moment al goed geweest voor een omzet van meer dan 25 miljoen euro. Zonder merchandising en zonder Axel F.
Behalve ringtones kun je digitaal voor je mobiele telefoon nog allerlei andere nuttige dingen meer aanschaffen. Een nieuw logo voor in het schermpje van je telefoon bijvoorbeeld, of een screensaver. Niet dat die laatste veel doet. Althans bij mijn toestel is hij wel drie seconden lang te zien, maar daarna gaat de verlichting uit, net als de screensaver zelf, omdat de telefoon in de spaarstand komt. Het is ook niet een echte screensaver, althans in de zin dat hij op enige wijze het beeldscherm spaart. Het is net zoiets als de plaatjes vroeger bij de kauwgom. Maar dan alleen veel duurder dan de kauwgom. Het nieuwste dat je kunt krijgen (tegen betaling dat spreekt) is een logowisser. Daarmee kun je het providerlogo dat zo storend in het logo of de screensaver van je toestel zit verwijderen. Dat is boeiend: eerst komen met een onnodig eigen logo of nog onnodiger screensaver, en vervolgens nog weer iets leveren dat daar dan weer iets hinderlijks uit wist. Maar er is niettemin gretig vraag naar.
Dating
Wat mij eigenlijk vooral tegen de borst stuit is niet eens zozeer de handelswaar, of op welke manier ze de boel in de verkoop doen, maar wél de doelgroep waar de handel duidelijk voor bestemd is. De ringtone-zakkenvullers weten precies welke kring van kopers ze moeten benaderen. Nemen de teleshoppers op TV de mensen met een uitkering op de korrel, die overdag veel tijd hebben om vanaf de bank te kijken, en die ze via duurbetaalde leningen spullen laten kopen die de mensen wanneer de lening eindelijk is afbetaald, natuurlijk allang weer zijn vergeten. De ringtone-zelfverrijkers hebben het voorzien op de trendgevoelige schooljeugd. Op zich niet eens zo heel erg, die kids zijn tegenwoordig mondig genoeg. Maar wel als je weet dat mobiele telecommunicatie één van de belangrijkste oorzaken is dat jongeren diep in de schulden raken.
Een van de grootste schandalen op het gebied van mobiele telecommunicatie zijn de datingreclames. Je ontkomt er niet aan of je hebt ze 's nachts op de commerciële zenders wel eens voorbij zien komen. Een ellenlange rij van dames, allemaal even wild of welwillend, en vaak ook heel erg smakelijk. Alletwee consumentenprogramma's die de Nederlandse televisie kent hebben er al eens aandacht aan besteed. Achter die meisjes zitten helemaal geen echte meisjes. Althans niet de meisjes die je ziet. Mannen die erop in gaan, komen met degene op wiens berichtje ze reageren via SMS in contact. Let wel: voor ieder ontvangen berichtje van zo'n meisje betalen ze dan een paar euro. Achter de meisjes zitten niet de meisjes zelf, maar ingehuurde operators, die in ploegendienst zich elk voordoen als soms wel tien verschillende meisjes. Via een computer houden ze in teamsgewijs in de gaten dat het verhaal dat 'hun' dames vertellen wel consequent blijft. En heeft het mannelijk slachtoffer twijfels, dan kunnen ze in een grabbelbak van smoezen graaien of kunnen ze één van de steeds bloter wordende foto's sturen die ze van de dame als wie ze zich voordoen speciaal voor dat doel achter de hand houden. Bij het programma Kassa zat zo een jongen die op die manier ruim 600 euro had uitgegeven voordat hij uiteindelijk het contact stopzette. Veel erger dan dat geld vind ik zelf eigenlijk nog dat het virtuele meisje hem een halfjaar van zijn leven had gekost. In dat halve jaar had hij namelijk niet open gestaan voor vrouwen van vlees en bloed met wie hij werkelijk wat had kunnen beginnen. Dat er meerdere bedrijven in Nederland zijn die zich met dit soort activiteiten bezig houden, en dat die bedrijven elk tientallen operators in dienst hebben, wil waarschijnlijk zeggen dat er hier in Nederland vele honderden mannen zijn die zo voor veel geld achter virtuele dames aan jagen, die in het geheel dus niet bestaan. De meeste slachtoffers doen er echter uit schaamte over hun eigen domheid, of over het simpele feit dat ze aan dating doen verder niets aan. Ik heb me trouwens wel eens afgevraagd hoe ze aan al die zo authentiek klinkende oproepen van dames komen die je in die advertenties telkens hoort. Ik stelde me daarbij in mijn naïviteit een studio voor, vol met bekwame hoorspelstemmen. Tot ik een keer in een praatprogramma een item tegenkwam over een meisje. Zij had tien jaar geleden eens een licht erotisch oproepje gedaan op een babbelbox, zo'n ouderwetse, via de telefoon. Sinds afgelopen jaar kwam haar nogal karakteristieke stemgeluid dagelijks in zo'n reclamespot op de buis voorbij. Al jaren keurig getrouwd vond ze dat uiterst ongewenst. Maar wat ze echter ook probeerde, het bedrijf vertikte het om haar oproep uit het spotje te verwijderen. Hoezo respect voor de privacy van je klanten?
De televisiekijker
Veel mensen realiseren het zich niet, maar binnenkort gaan we wat televisie betreft een geheel nieuw tijdperk binnen. Nu nog zegt de reclame dat je een jaar lang alle voetbalwedstrijden gratis krijgt, als je bij dat ene grote bedrijf een supersnel ADSL-abonnement neemt. Toch ligt in dat zinnetje een groot deel van het toekomstbeeld van de commerciële televisie besloten. Na dat jaar zal er voor het bekijken van iedere voetbalwedstrijd namelijk extra moeten worden betaald. En eerder al door mensen die niet op deze aanbieding ingaan. Niet zo gek zeggen sommigen: als je naar het stadion gaat, dan ben je alleen al meer geld kwijt om gewoon je auto te parkeren. Dat kan allemaal wel zijn, maar welke kant gaat dat allemaal uit? Als betalen voor televisie op grote schaal wordt ingevoerd, verandert er voor de meeste televisiekijkers heel wat. Voor mij in ieder geval wel. Zeker als de publieke omroepep op hetzelfde moment ook nog eens gaat stoppen met amusement uitzenden, waar het nu dus wel naar uitziet. Ik kijk amusement namelijk altijd heel vrijblijvend: gaat de telefoon dan moet het wel heel gek gaan als het tv-programma voorrang krijgt. Ook loop ik er regelmatig bij weg, en kijk ik regelmatig halve of gedeeltelijke Tatorts of andere programma's. Dat is er niet meer bij als er voor die programma's betaald moet worden. Ik zal vermoedelijk veel minder programma's nog gaan zien. Maar als ik een programma heb betaald dan moet het wel heel waardeloos zijn als ik het niet helemaal tot het laatste toe uitkijk. Ik blíjf een Hollander, nietwaar? Zeker als de ringtone-luitjes er zeggenschap over krijgen wordt het echt nog moeilijk. Ik zie het al voor me. Net voor het einde van politieinspecteur Frost de mededeling: "Om de ontknoping van deze detective te zien wordt 5 euro van uw credit card afgeschreven. Doorgaan (j/n)"
Nee, het ziet er naar uit dat het jubelende ring- trrrringting van de gekke kikker toch vooral een voorbode is. Een voorbode van het jubelend rinkelen bij bepaalde bedrijfstakken van de kassa...