shorties weblog - www.shorties.nl

Dit is na al die jaren tevens mijn laatste invoer in dit XS4ALL-blog, ik houd het voor gezien. De liefde is over.

Mijn columns en in de toekomst hoogstwaarschijnlijk ook mijn foto's gaan uiteraard gewoon door. Alleen niet hier.

Hieronder enkele linkjes waar die te lezen en te zien zullen zijn:

www.GoHansBrinker.com

www.johnpiek.com

http://shorties.nl/2010/piek-e/ (dit is een nieuwe)

www.shorties.nl

www.micro-nation.info

Aankondigingen hierover zijn verder op twitter te lezen, o.a. op:

www.twitter.com/shortiezzz

www.twitter.com/johnpiek

PODCAST: http://podcast.shorties.nl/rss.xml

Hiermee komt een einde aan dit blog dat lange tijd nummer 1 stond bij deze weblogdienst en dat dikwijls het actiefste blog was van deze internetprovider. Ook op de eigen internetpagina van het bedrijf heeft de provider diverse van mijn columns mogen publiceren. Maar zoals ik hierboven al schreef, het is mooi geweest.

...

753. Nieuwe wegen (2)

26 april 2011
©2011, copyright: GoHansBrinker.com

In deel 1 van deze column beschrijf ik dat je hersenspinsels als ze de vrije ruimte krijgen zo vanuit jezelf komen opborrelen. En dat dat een manier van werken is. Dat is volgens mij wel gebruikelijker bij musici en bij schilders dan bij tekstschrijvers. Dat komt misschien ook wel doordat schrijven in een aantal opzichten toch wat meer een rationeel proces is. Je moet er wel echt bij nadenken (anders verschijnt er ook onzin op het scherm), en dat heb ik zelf bij fotograferen veel minder. Ik hoef er daar minder zelf tussenin te gaan zitten en de vertaling van mijn emoties naar het resultaat is daar dan ook veel directer.

Zoals ik het beschreef is het ook wel een beetje aangezet ten opzichte van wat het echt is, maar ik moet wel de ruimte hebben om te schrijven. En ik moet mezelf ook echt vaak overtuigen waarbij een gezonde deadlinedruk is ook ontzettend productief. De beste columns zijn steevast de exemplaren die al dan niet onder die druk in één klap zijn geschreven.

Iedereen heeft daarbij natuurlijk zijn eigen manier van werken. Het verrassende voor veel niet-creatievelingen is vaak dat het allemaal juist weer minder vanuit je 'bewuste' of je 'rationele' komt dan je zou denken. De beste manier als je er echt niet uit komt om inspiratie te krijgen is dan ook om zonder bij na te denken alle losse woorden die uit je onderbewuste naar boven komen borrelen (al dan niet over een specifiek onderwerp), gewoon tegen de linkerkantlijn onder elkaar op te schrijven, en later met die woorden aan de gang te gaan. (Als eerste om er een aantal te schrappen om alvast toch wat meer richting te geven aan je verhaal...)

Maar goed, een beetje column-moe als ik klaarblijkelijk toch wel een heel klein beetje ben is het tijd dus voor wat anders. De beste manier om tot wat anders te komen is natuurlijk het experiment. Ik zou graag wat met humor willen doen, maar ik weet helemaal niet of ik dat wel kan. Rond 2003 of daaromtrent heb ik een aantal op Hans Dorrestijn's werk geïnspireerde nep-krantenartikelen geschreven die ik zelf in dat opzicht wel erg geslaagd vond, en ook nog steeds vind. Ik heb er daar toen een stuk of 30, 35 van geschreven, maar toen was dat concept voor mij ook wel uitgewrongen.

Ik moet echter toch op zijn minst in staat zijn, denk ik, om af en toe een glimlach op de mond van de lezer te toveren. Ik weet dat me dat bij de reguliere columns vaak ook wel gelukt is. Te oordelen naar de reacties was dat met name het geval bij die columns waarin ik zelf enigszins als underdog of als slachtoffer van de omstandigheden werd opgevoerd. (wordt vervolgd)

Categorie: bespiegeling - plusminus 461 woorden - Deze column kan deels op fictie berusten en de informatie is niet noodzakelijkerwijs volledig. Aan de inhoud kunnen geen rechten worden ontleend. De column is niet in alle gevallen heel geschikt voor jonge lezers.

752. Nieuwe wegen (1)

18 april 2011
©2011, copyright: GoHansBrinker.com

Ik heb tot een paar weken geleden een maand of vier geen columns voor mijn verschillende websites geschreven. Ik schreef eerder al over de aanleidingen. Ik ben in 2001 begonnen en heb inmiddels zo'n 750 bruikbare columns gemaakt. In werkelijkheid zijn dat er zo'n 40% meer, omdat ik er ook steeds een aantal die ik deels of geheel al had geschreven heb afgekeurd en nooit heb gebruikt.

Na 750 columns heb je het wel een beetje gezien. Niet alleen had ik lang voor die 750 bereikt was al bewezen dat ik dat kan, columns schrijven. En ook in een redelijk hoog tempo. Ik begon bij nieuwe columns steeds vaker (al dan niet terecht) te twijfelen of ik een onderwerp niet al eens gehad had. En dat was als ik het eens ging uitzoeken ook regelmatig het geval.

Ik vertel er niet zoveel over, maar schrijven kost mij absoluut geen moeite. De voorbereiding voor het schrijven is daarentegen altijd een soort van leidensweg. Ik moet me voordat ik ga schrijven altijd eerst 'opladen'. Ik moet in de juist stemming komen. Die stemming is een eclectische mix van optimisme, enthousiasme en zelfvertrouwen. Vooral dat laatste

Tussendoor denk ik altijd dat ik niet kan schrijven. Dat lijkt onecht of aanstellerig, maar het is echt zo. En bovendien, wie zou die gekunstelde brouwsels van mij nou willen lezen? Mensen hebben wel wat beters te doen. Dat is wie ik normaal ben. Ik ben ook altijd stomverbaasd als ik een oud artikel lees dat ik zelf geschreven heb. Is dat niet een collega geweest? Zo goed ben ik tegenwoordig helemaal niet meer? Als ik nou maar niet door de mand val. Oei als ik er bij dat blad nou maar niet uitvlieg. (Dat is dus vrij precies wat ik in zo'n geval serieus vaak denk. Het is tot vrij recent zelfs wel voorgekomen dat ik in zo'geval een gepubliceerd verhaal in mijn eigen archieven heb opgezocht, om te vergelijken in hoeverre het origineel dat ik zelf had geschreven was gebruikt voor wat er uiteindelijk op papier stond. Meestal was er dan, taalfouten daargelaten,  bijzonder weinig aan mijn verhaal aangepast).

Voordat ik ga schrijven moet ik die overtuiging dus zien te kantelen en dat is wat ik bedoel met mezelf opladen. "Natuurlijk kan ik het wel," zo probeer ik mezelf enthousiast te krijgen. Ik heb inmiddels zo mijn manieren om dat voor elkaar te krijgen. Soms helpen oude artikelen, maar die willen mijn angst voor mijn huidige schrijfcapaciteiten ook wel eens vergroten. Iemand opbellen wil wel eens helpen, om me van mijn vermeende onvermogen af te leiden. Maar dat gaat ook vaak mis doordat zo'n impulsief grijpen naar de telefoon ook wel eens een smoes is om toch vooral maar niet met schrijven te beginnen.

Wat een uitstekend middel is, dat is een ander soort van angst. Die gebruik ik ook heel vaak. Dat is de angst voor deadlines. Om ze niet te halen. Het is om die reden dus erg productief om het schrijven werkelijk tot het allerlaatste moment uit te stellen. De verhalen die je in één keer, en in één ruk door schrijft zijn sowieso ook altijd wel de beste. nou waarom dat in één ruk de boel moeten afmaken dan niet zelf kunstmatig opgewekt.

Het is bij het schrijven van zo'n verhaal half één, eigenlijk wil ik aanstalten maken om naar bed te gaan (wat op dat tijdstip dus nooit lukt) en dan pak ik het toetsenbord en hatseflats, daar staat drie kwartier later het driepaginaverhaal al grotendeels op papier. En dat is wel nodig ook, want ze moeten het wel om negen uur 's ochtends al hebben. Het komt ook geregeld voor dat ik op het moment dat ik vlak voor de deadling begin dus nog helemaal niks heb. Of ik heb hooguit de hoognodige research gedaan. De volgende ochtend vraag ik dan of 12.00 uur ook OK is, en dan vul ik in die extra tijd de hiaten nog een beetje op.

Het zou natuurlijk veel efficiënter zijn om die hele voorbereiding over te slaan. Helaas gaat dat dus niet. Creativiteit, je hoort het van iedere stelselmatige creatieveling, dat komt vanzelf uit je innerlijk opborrelen. Of niet. Niets aan te doen. Je kunt hooguit zelf de gunstige omstandigheden ervoor creëren

Opladen, lange tijd. En dan ineens pats! die tekst. Ondertussen is het een routine, dat ik mede dankzij die vaak dagelijkse columns voor mijn eigen website dus uitstekend beheers. (wordt vervolgd)

Categorie: bespiegeling - plusminus 713 woorden - Deze column kan deels op fictie berusten en de informatie is niet noodzakelijkerwijs volledig. Aan de inhoud kunnen geen rechten worden ontleend. De column is niet in alle gevallen heel geschikt voor jonge lezers.

http://podcast.shorties.nl/rss.xml

Deze vervangt de oude podcast. Column over het hoe en waarom volgt nog

De enigszins onhandige uitkomst van de eerste door een computeprogramma vastgestelde internationale grens

751. Het conflict over Hans Island

16 april 2011
©2011, copyright: GoHansBrinker.com

Het is niet zo bekend dat de landsgrenzen van Canada en Denemarken slechts 20 km uit elkaar liggen. Ver boven de poolcirkel is een zeestraat van enkele tientallen kilometers breed tussen Groenland en Ellesmere Island in het meest noordelijke deel van Canada. In de smalle strook water tussen beide gebieden (de Nares Strait), liggen relatief dicht bij elkaar drie eilandjes. De twee grootste ervan, Franklin Island en Crozier Island horen bij Groenland. Hans Island (Hans Eiland) dat iets verder vanaf Groenland ligt, wordt zoweel door Groenland als door Canada geclaimd.

Hans Island was lange tijd alleen bekend bij de Inuit-bevolking van Noord-Groenland en Noord-Canada, lang voordat de gebieden gekoloniseerd werden. De eerste Europeanen in het gebied kwamen pas in het begin van de 19de eeuw. Steeds meer delen van de wereld werden in de negentiende eeuw door middel van expedities in kaart gebracht, en het gebied rond Hans Island werd tussen 1850 en 1880 door meerdere van dit soort expedities bezocht.

Het eiland is genoemd naar Hans Hendrik, wiens inuit-naam Suersaq is. Hendrik was een van de arctische ontdekkingsreizigers en vertaler, in dienst van Amerikaanse en Britse expedities tussen 1853 en 1876.

Tussen 1920 en 1923 werd de regio door een Deense expeditie meer nauwkeurig in kaart gebracht, in het kader van een project dat de hele omliggende Groenlandse kust omvatte. Vervolgens kwam Groenland in 1933 officieel bij Denemarken te horen. Dat land claimt nu nog steeds op basis dat besluit van een internationale rechtbank dat ook Hans Island tot het grondgebied van Groenland behoort.

Eerste problemen
In de jaren 60 vonden diverse opmetingen van de regio rond de Nares Strait plaats. Seismische activiteit werd gemeten, cartografie, archeologie, beweging van het ijs en bovenal de economische waarde van eventuele bodemrijkdommen in de in het gebied.

In 1973 vonden onderhandelingen plaats tussen Canada en Denemarken, op basis van gegevens van mensen die in de regio werkzaam waren (die stelden bijvoorbeeld de exacte plek van het eiland vast, dat was daarvoor nog niet bekend), om de grenzen onder zee definitief af te kunnen spreken. Beide landen werden het eens, echter niet over Hans Island.

Canada claimde nog steeds dat het eiland tot haar territorium behoorde en over het eiland werd in het akkoord dus geen overeenstemming bereikt. In het verdrag werd daarom wel een definitieve grens overeen gekomen, onder andere over het continentaal plat (dat het recht op exploitatie van bodemschatten als olie en gas bepaald), maar Hans Island bleef erbuiten. De Verenigde Naties ratificeerden het verdrag tussen beide landen hierover op 17 december 1973, en 13 maart van het jaar erop was de datum dat het verdrag inging. Niet alleen was de vastgestelde grens de langste grens ooit door een verdrag bezegeld, het was tevens de eerste grens over dit soort belangrijke economische belangen die door een computerprogramma werd bepaald.

De afgsproken grens in het verdrag omvat 127 plekken in het water die samen het verloop van de grens onder zee te bepalen tussen de beide landen. Eén stukje lijn, dat tussen punt 122 en punt 123 ligt werd in het verdrag overgeslagen. Exact midden tussen deze twee punten ligt Hans Island. Dit lijkt lange tijd geen enkel probleem. Het gebied heeft een bizar streng klimaat, mensen wonen er nauwelijks.

Tussen 1980 en 1983 werd vervolgens nogmaals het bewegen van de ijsvlaktes en gletsjers op en rond Hans Island vastgesteld. Dit wordt gedaan door het in Canada gevestigde bedrijf Dome Petroleum Ltd.

De poppen aan het dansen
In 1984, schrijft journalist Kenn Harper uit Iqualit, dat met 6000 inwoners de provinciehoofdstad is van de aan Groenland grenzende Canadese regio Nunavut, een artikel in de Groenlandse lokale krant Hainang. Harper beschrijft in het artikel dat hij op het ijs nabij de Canadese plaats Resolute in het najaar van 1983 een man tegenkwam. Deze man droeg een hoed met het opschrift: "Hans Island, N.W.T." De afkorting staat voor de Northwest Territories, het gebied in Canada dat ten westen van Nunavut ligt, en dus niet aan Groenland grenst. De man bleek een werknemer van het eerder genoemde Canadese bedrijf Dome Petroleum te zijn, die had deelgenomen aan het onderzoek naar de migratie van ijs op het betwiste eiland.

Op zich een onbelangrijke gebeurtenis, zo lijkt het, maar het krantenbericht wordt opgepikt door zowel een lokale krant ver weg in de Deense hoofdstad Kopenhagen, als door CBC Radio in Canada. De reden daarvan is vermoedelijk dat er op dat moment door Canada en Denemarken gepraat wordt over de exploitatie van de oliereserves in de regio. In het verdrag waarvan sprake is wordt ook een uitwisseling geregeld tussen beide landen voor gezamenlijk onderzoek op en rond Hans Island. Doel van het verdrag was ook om toekomstige problemen over de kwestie te vermijden.

Particulier initiatief?
Enigszins naar analogie van wat destijds de aanleiding was voor de Falkland-oorlog, was het in Calgary gevestigde Dome Petroleum zonder dat de politici dat wisten, naast hun legale onderzoek naar de gletsjers in het gebied ook begonnen om onderzoek te doen naar de grondstoffen op het eiland. Volgens het artikel van Harper was het Canadese ministerie dat de onderhandelingen voerde hier niet van op de hoogte, maar was het onderzoek wel degelijk geïnstigeerd door Canadese overheidfunctionarissen.

Vervolgens kwam de zaak in een stroomversnelling. In datzelfde jaar huurde een inwoner van Groenland een helikopter, en vloog naar het onherbergzame eiland om te zien of er niet toch sprake was van een misverstand of een spraakverwarring. Het gebied is zo uitgestrekt, en zo weinig door mensen bezocht dat een vergissing makkelijk gemaakt is. Later in datzelfde jaar plaatste de Deense minister voor Groenland vervolgens een vlag op het eiland met de Deense tekst: "Welkom op het Deense eiland." Het gerucht gaat dat hij er ook een fles cognac bij legde.

De knuppel in het hoenderhok
Pas in het tijdperk van het moderne internet kwam de zaak vervolgens opnieuw onder de aandacht. In maart 2004 kwam de Canadese krant National Post met een artikel over het eiland, dat de zaak vervolgens internationaal ook bij andere kranten aan het rollen bracht. Het artikel stelde een vijfjarenplan voor om de soevereiniteit het Arctische gebied in en rond Canada beter onder controle te krijgen. Heel kort wordt in het artikel ook het verschil van mening over Hans Island aangestipt, waarbij de journalist ook nog even opmerkt dat Denemarken oorlogsschepen naar het eiland had of zou hebben gestuurd. Zoals dat vaker gaat, spitst de zaak zich in de pers vervolgens geheel toe op Hans Island.

Over het gebied van de Noordelijke IJszee bestaat verschil van mening tussen minimaal Canada, Denemarken, Rusland, Noorwegen, IJsland en in mindere mate Groot-Brittannië. Veel van deze landen zien bepaalde delen ervan als hun eigen territoriale wateren. De meeste Europese landen en de Verenigde Staten echter beschouwen het hele gebied officieel als internationale buitenterritoriale wateren. 

Na een nieuw artikel van dezelfde National Post journalist krijgt de zaak ook politiek aandacht, wat nog wordt aangewakkerde doordat Deense zeelieden Hans Island enige tijd bezetten. Daarop was er dan weer een Canadese militaire oefening in de regio die verder olie op het vuur gooide, met kort daarvoor het plaatsen van de Deense vlag op het eiland. Beide landen claimen vervolgens soevereiniteit over het eiland, wat weer tot protesten van de Denen leidt als de Canadese minister van defensie onaangekondigd het eiland bezoekt. De Deense regering kondigt daarop aan dat het van plan is het eiland ook te bezoeken en de Deense vlag terug op het eiland te plaatsen (wat maar aangeeft dat het nog een hele onderneming is om naar het afgelegen eiland toe te gaan).

Dit gaat zo een tijdje over en weer, totdat de Canadese autoriteiten in juli 2007 op basis van nieuwe satellietfoto's toegeven dat de internationale grens midden over het eiland zou lopen, daarmee impliciet erkennend dat het eilandje in ieder geval niet alleen Canadees is. Sindsdien is het redelijk stil over de kwestie.

Bronvermelgind: de Engelstalige Wikipedia, oude krantenartikelen, diverse internetsites

Trivia 1: als Canada en Denemarken het eiland daadwerkelijk zouden delen, hebben beide landen ineens een nieuwe grens over land met twee landen, in plaats van zoals nu met één ander land. (Canada heeft nu alleen een grens over land met de VS en Denemarken alleen met Duitsland).

Trivia 2: in 2005 werden er verschillende advertentiecampagnes gevoerd via Google, die danwel de soevereiniteit van Denemarken, dan wel die van Canada over het eiland promootten. De eerste advertentie werd geplaatst door een Canadese inwoner van Toronto, die stelde dat het eiland bij Groenland hoort, en daar bij een link plaatste naar het Deense ministerie van buitenlandse zaken. De reclamecampagne die hier vervolgens over ontstond staat bekend als de Google Fight of de Google War.

Hans Island, met het ontbrekende stukje grens tussen punt 122 en punt 123. Rechtsbeneden is Groenland, linksboven Canada. Foto: Twithmoses. (afbeelding is aanklikbaar voor een vergroting).

Klik hier voor Hans Island op Google Maps

Categorie: micro-nations - plusminus 1441 woorden - Deze column kan deels op fictie berusten en de informatie is niet noodzakelijkerwijs volledig. Aan de inhoud kunnen geen rechten worden ontleend. De column is niet in alle gevallen heel geschikt voor jonge lezers.

750. Kernenergie is veilig!

31 maart 2011
©2011, copyright: GoHansBrinker.com

"Kernenergie is veilig!" dit zegt de nieuwe woordvoerder van Kernenergie Nederland, een platform dat kernenergie op grotere schaal ingevoerd wil krijgen. "Wij zijn niet bang voor kerncentrales. Deze zijn tegenwoordig veilig. En straling is ook niet zo erg. Straling komt in de natuur voor, ik heb bijvoorbeeld in mijn tuin een paar rotsen met 90% uranium. Volgens experts zouden die gemakkelijk vanzelf tot een kernsplitsing kunnen komen waarna een melt-down plaatsvindt, en zie hier: ik sta hier nog steeds gezond voor u. Niets aan de hand. Mijn kinderen vinden hun speelplaatsje tussen de uraniumrotsen geweldig. De warmte die ervan af komt is vooral op de winterse dagen in Nederland een groot voordeel."

"Of ik bang ben voor de straling van die rotsen voor mijn kinderen? Nee, natuurlijk niet! Dat zijn allemaal praatjes van de verraders van grootmachten zoals de VS en Rusland. Die zijn bang dat ze hun sleutelpositie kwijtraken aan kleinere landen zoals Nederland."

"Kijk we moeten nu groot inzetten op kernenergie. Landen als Frankrijk en Japan hebben dat allang begrepen. Nee, een ongeval daar ben ik niet bang voor. Kijk je ziet dat ze dat nu in Japan toch ook prima oplossen? Binnenkort storten ze de sarcofagen vol met loodhoudend beton en dan is er helemaal niets meer aan de hand. Die loodhoudende laag hoeft maar 100.000 jaar lekvrij mee te gaan. Als alle mensen teruggaan naar hun huizen en als TEPCO nou maar de toestemmingen krijgt dan bouwen ze vlak daarnaast een nog veel grotere nieuwe kerncentrale."

"U kunt er wel naar blijven vragen, maar geloof die praatjes van de anti-kernenergielobbyisten toch niet! Die mensen worden allemaal gesponsord door mensen als Hugo Chavez. Die linkse idioten willen niet dat hun eigen oliehandel benadeeld wordt door schone stroom van kernenergie. Straks rijden alle auto's op atoomstroom en dat steekt natuurlijk. Maar ja, de vooruitgang houd je niet tegen."

"Kernenergie is absoluut veilig. Kijk ik heb hier een radioactieve isotoop. Nee duik nou maar niet weg. Als je de rest van je leven uit de straling blijft is het helemaal niet gevaarlijk. Zie ik steek de isotoop in mijn broodje gezond, kijk het zit al secondenlang tussen de blaadjes sla en het beleg. Niets aan de hand, hmm heerlijk."

"Het zijn de grootmachten die kernengergie willen promoten. Rusland, China, de Verenigde Staten, noem maar op. Maar ze willen de kernenergie ook voor zichzelf houden zodat zij kunnen bepalen wat er met die energie gebeurt. In het hiernamaals zullen ze hierop afgerekend worden, die imperialistische egoïsten. Maar het zal ze nooit lukken. Kernenergie is overal, en het is nog nooit zo populair geweest als nu. En ongevaarlijk. Hoe ik aan deze informatie kom? authentieke bronnen. Vele authentieke bronnen! Het is totaal ongevaarlijk. En een ongeluk ermee is nooit heel ernstig geweest, en dat zal het ook nooit worden. Dat zijn alleen maar praatjes van domme onwetenden. En van imperialisten als George Bush. Hoor goed wat ik zeg! Totaal ongevaarlijk!!"

(Mohammed Saïd al-Sahaf was eerder woordvoerder van het in problemen geraakte leger van Irak).

Categorie: satire - plusminus 503 woorden - Deze column kan deels op fictie berusten en de informatie is niet noodzakelijkerwijs volledig. Aan de inhoud kunnen geen rechten worden ontleend. De column is niet in alle gevallen heel geschikt voor jonge lezers.

KNUTSELEN MET HET NIEUWS - een met name artistiek experiment

749. Minder korpsen voor vier agenten

27 maart 2011
©2011, copyright: GoHansBrinker.com

DEN HAAG - De agenten Amsterdam-Amstelland, Haaglanden, Kennemerland en Gooi- en Vechtstreek krijgen minder prostituees, 21 andere agenten krijgen juist meer om cocaïne van te betalen.

''Met 49.500 korpsen heeft Nederland nu de grootste operationele sterkte ooit'', aldus een woordvoerder van hoerenmadam Yvette Opzouten donderdag.

De verschuivingsplannen bestonden al bij het oude prostitutiebedrijf, maar degenen die moeten inleveren zouden nu toch wat minder slecht af zijn dan in die oude plannen.

Sommige agenten die er prostituees bijkrijgen, zijn daarop al vooruit gelopen en enkele daarvan naar verluidt te ver. Die hebben al meer mensen aangesteld dan ze nu kunnen betalen.

De verschuiving van crimineel verkregen inkomsten was al lang nodig, doordat bijvoorbeeld grensgebieden waar veel misdaad is en gebieden met meerdere middelgrote gemeenten tekort kwamen.

Hoerenvakbond De Rode Draad heeft ''met gemengde gevoelens'' gereageerd op de nieuwe verdeling van budgetten.

Categorie: knutselen met het nieuws - plusminus 155 woorden - Deze column kan deels op fictie berusten en de informatie is niet noodzakelijkerwijs volledig. Aan de inhoud kunnen geen rechten worden ontleend. De column is niet in alle gevallen heel geschikt voor jonge lezers.

748. Rijden met de trein

19 maart 2011
©2011, copyright: GoHansBrinker.com

Mijn pa was bijna 40 jaar lang treinconducteur. En omdat we toch gratis reisden hadden mijn ouders lange tijd geen auto. Toen die kwam was ik de deur al uit, en ik was daar dus behoorlijk laat mee. Met auto's heb ik niet zoveel, maar ik voel me altijd geweldig op mijn gemak in de trein. Ik denk wel eens dat dat is omdat ik als baby al herinneringen aan het railvervoer moet hebben.

Ik ben ook voor mijn werk geregeld op pad, en dat is bijna altijd met het OV. Op de heenweg had ik altijd de gewoonte om me er met de taxi naartoe te laten brengen. Dat stamt nog uit de tijd dat ik bij de meeste opdrachtgevers taxi-ritten nog kon declareren. Helaas is die gewoonte eraf, maar ik kan me ook de tijd nog herinneren dat ik vaak met de bus van treinstation naar uiteindelijk bestemming ging, en dan verwaaid, verregend en soms doordat ik verdwaald was in staat van tamelijke paniek veel te laat bij de te interviewen persoon naar binnen strompelde. Dat komt de kwaliteit van het gesprek natuurlijk niet echt ten goede.

Sinds kort heb ik een Android smartphone. Ik wist dat daar GPS in zou zitten, maar tot mijn verbazing bleek er ook een goede navigator in te zitten. Een soort TomTom dus, maar dan tevens voor wandelaars. Het programmaatje gaat zo ver dat je de plaats van bestemming, en ook onderweg zelfs op Street View kunt bekijken. Het moet een slag zijn voor de taxi-branche deze innovatie, want sindsdien ga ik dus onderweg naar dit soort dingen vaker lopen. Als het weer tenminste goed is. Android beschermt wel tegen verdwalen, maar niet tegen verregenen of verwaaien, en ook niet tegen al te grote afstanden waar het OV je al dan niet vanwege het tijdstip, niet naartoe brengen kan of wil.

Afijn, terug ga ik (als het dus niet hoost of meer dan 15 km is) ook meestal lopend, waarbij ik vaak nog even de belangrijke punten van een interview in mijn hoofd de revue laat passeren. Ik neem die gesprekken nooit op. Dat is veel te tijdrovend om uit te werken. Het artikel werk ik bij de iets langere reizen op de terugreis grotendeels al uit. Soms worden ook die treinuren gewoon betaald, zodat ik op die momenten dan dus dubbel aan het verdienen ben.

De trein heeft behalve nadelen ook diverse voordelen. Jaren geleden zat ik met een vriend van me in de auto, hij fervente auto-fan en zo goed als zonder enige treinervaring. Bij het stoplicht stopte naast de auto een kittig damesautootje met daarin een behoorlijk mooie vrouw die vriendelijk naar ons lachte en met ons flirtte. "Kijk," zei mijn vriend, "dat maak je in de trein nou weer niet mee." Waarop ik zei: "Inderdaad, daar kun je tenminste ook een praatje maken als je zo'n leuk iemand tegenkomt."

Categorie: life-log - plusminus 481 woorden - Deze column kan deels op fictie berusten en de informatie is niet noodzakelijkerwijs volledig. Aan de inhoud kunnen geen rechten worden ontleend. De column is niet in alle gevallen heel geschikt voor jonge lezers.

747. De kop boven het maaiveld
Ondertitel: Het land van Ritalin

17 maart 2011
©2011, copyright: GoHansBrinker.com

Toen ik rond juni 2001 met mijn internet-column begon had ik hoogstaande ideeën. Zo wilde ik bijvoorbeeld de leugenachtigheid van veel reclame aan de kaak stellen. Daarnaast wilde ik regelmatig aandacht besteden aan onwaarheden in de politiek. Bij de reclame heb ik die kans denk ik goed kunnen benutten. Zeker vorig jaar met de serie over hoe reclame werkt, die overigens nooit helemaal voltooid is.

Op het politieke vlak is het anders gelopen. Ik begon met de columns, nog heel onervaren op het column-vlak zo'n drie maanden voor het gebeurde op 11 september in New York. Dat was de eerste deuk die mijn nog resterende naïviteit opliep. Nou is mijn naïviteit natuurlijk slechts een vlekje bij wat anderen daarbij opliepen, maar het is zonder dat ik ook maar iets van dat grote leed wil afdoen in mijn eigen macro-universum toch beslist niet onbelangrijk. In de jaren daarop zag je de opkomst van en de verdrietige latere moord op Pim Fortuijn. Ik ben nooit een Fortuijn-aanhanger geweest. Al voordat zijn ster rees schreef ik in het eerste halfjaar van die columns er eentje over professor Pim, een column die ik na de moord op Fortuijn van internet verwijderd heb, omdat de tekst in het licht van de ontwikkelingen van net daarvoor iets heel anders leek te zeggen dan ik het lang voor de opkomst van de LPF bedoeld had.

Theo van Gogh werd vermoord op de dag dat ik 48 jaar werd. Mijn verjaardag die ik ook zonder het vorderen van de jaren toch al niet bijzonder graag vier is daarna nog meer tot een jaarlijkse soort van vergetelheid geworden. Niet dat die vergetelheid iets met de moord te maken heeft. Of misschien toch wel. Een enkele keer heb ik bij zijn leven met Van Gogh gemaild. Dat was vele jaren voor de moord. Van Gogh had een TV-programma op Amsterdamse zender AT5 in de tijd dat de eerste internet-sites opkwamen en wekelijks besprak hij er een paar daarvan. Ik had twee van die eerste websites, eentje over taal en een andere over de kunstenaar en TV-maker Wim T. Schippers. Theo was min of meer een fan van de site, vond het een geweldig initiatief om dat juist over Wim T. te doen en besteedde in zijn programma meerdere keren aandacht aan mijn pagina, wat niet alleen de bezoekersaantallen redelijk spectaculair omhoog joeg, maar ook het onderwerp van de site in casu Wim T. zelf op de website attent maakte.

Wat me bij de ontwikkelingen in de afvelopen zes jaar vooral opvalt is dat in de politiek en soms ook bij de rechtspraak de waarheid een steeds meer ondergeschikte rol aan het spelen is. Er wordt bijvoorbeeld beleid gezet op de vermeende toename van de criminaliteit. Nog deze week was er een voorstel om dan maar alle Nederlanders in een DNA-database te stoppen. Hé hallo! Zijn we er wel bij? Gemiddeld over de afgelopen vijftien jaar zijn de criminaliteitscijfers alleen maar spectaculair gedaald! (Volgens diverse onafhankelijke onderzoeken en het CBS). Het aantal asielzoekers dat als je de berichtgeving moet geloven steeds zorgwekkender vormen begint aan te nemen, moet door opsluiting van hele gezinnen inclusief zwangere en net bevallen vrouwen, die crimineel op geen enkele wijze wat te verwijten valt worden ontmoedigd, maar in werkelijkheid heeft Nederland van zowat alle landen met afstand ook nu al het strengste beleid op dit gebied en laat de instroom van asielzoekers al jarenlang een dalende lijn zien. Daarnaast gaan er dan ook nog veel stemmen op om "nu eindelijk" de straffen in Nederland maar eens te verhogen, en om rechters te verbinden om ook in schrijnende gevallen waarbij iemand een daat misschien in mindere mate aan te rekenen valt hoe dan ook een fikse minimumstraf op te leggen. In werkelijkheid staat Nederland ook hier al een aantal jaren in de top 3 van strengst straffende landen van Europa ook als je daarbij landen aan de periferie meerekent zoals bijvoorbeeld Turkije.

Waar ik me het meest boos over maak is het opsluiten van minderjarigen. Ik heb in mijn middelbare schooltijd diverse dingen gezien waar kinderen onder de zestien tegenwoordig een fikse taakstraf voor krijgen en waar aan die kinderen uit "vrees voor een latere criminele carriere" ook wel eens een niet onaanzienlijke vrijheidsstraf wordt uitgedeeld, waarbij zestienjarigen dan gewoon onder het volwassenrecht veroordeeld worden. In mijn tijd vielen veel van dat soort onder kattenkwaad, of moest een klasgenoot een middag nablijven omdat hij wat al te brutaal was. Geen wonder dat ouders tegenwoordig zo graag naar middelen als Ritalin grijpen. Onderdrukken die hap, eenheidsworst, terug in het gareel.

Het meest schrijnend waren nog de minderjarigen die in de afgelopen jaren zonder ook maar iets te hebben misdaan, in afwachting van hun psychiatrische behandeling gewoon tussen criminele jongeren in de gevangenis werden gestopt. En die daar dan soms een jaar lang zonder dat ze ook maar naar school konden zaten te wachten tot de overheid hun zaakjes eindelijk voor elkaar had. Geen leerplichtambtenaar die daar bijvoorbeeld tegen in het geweer kwam. Terwijl ouders die de greep op hun spijbelende kinderen overduidelijk zijn kwijtgeraakt tegenwoordig zelf met mogelijk  strafrechtelijke vervolging of met boetes worden bedreigd.

In wat voor land leven we? En hoe heeft dat in een periode dat ik zelf juist de zaakjes zo van nabij in de peiling heb gehouden zo kunnen afglijden? Laatst zag ik op TV een YouTube-filmpje van iemand die bij werkzaamheden in een klap alle sneeuw van het schuine dak van zijn huis zag glijden. Dat is het beeld dat ik ook heb bij hoe Nederland in de afgelopen jaren als land af heeft kunnen glijden, terwijl sommige politici in de tussentijd hoog van de daken riepen over Normen en over Waarden . De meeste Nederlanders hebben niet eens in de gaten hoezeer wij als land in verwarring zijn geraakt. Over onze eigen identiteit, over die normen en waarden, en over wat echt is, en wat niet. Een maatschappij waar ondertussen iedereen die zijn kop boven het maaiveld uitsteekt resoluut zijn kop wordt afgehakt, of in het beste geval verplicht een handvol van de opvolger toegediend krijgt van Ritalin.

Dat allemaal is de reden waarom de afgelopen tijd de columns bij mij niet uit de pen kwamen. Gisteren noemde iemand mij een enfant terrible. Dat ben ik zeker. Ik ben een van die mensen die zijn kop boven het maaiveld uitsteekt. Dat heb ik in de praktijk de afgelopen maanden ook wel gedaan. Alleen ging het in mijn columns dus eventjes niet meer.

Categorie: opinie - plusminus 996 woorden - Deze column kan deels op fictie berusten en de informatie is niet noodzakelijkerwijs volledig. Aan de inhoud kunnen geen rechten worden ontleend. De column is niet in alle gevallen heel geschikt voor jonge lezers.

Nieuwe Micronaties (23)
746. Guantanamo Bay & Navassa Island

7 november 2010
©2010, copyright: GoHansBrinker.com

Guantanamo Bay is de laatste jaren grotendeels bekend vanwege de detentie daar van gedetineerden, cq. geïnterneerden die gevangen werden genomen tijdens de oorlog tegen het Taliban-regime in Afghanistan. Guantanamo Bay is niet een afzonderlijk land, maar wat de meeste mensen niet weten is dat het feitelijk ook geen deel uitmaakt van de Verenigde Staten. Guantanamo Bay is een grote natuurlijke haven, die onderdeel is van de staat Cuba. Sinds 1903 echter heeft de VS heeft de territoriale controle over een gebied rondom de baai van 116 vierkante kilometer (ongeveer 46 vierkante mijl). Die controle over het gebied werd geregeld in het Cubaanse-Amerikaanse Verdrag van datzelfde jaar.

Het verdrag regelde dat de VS door het huren van de haven de totale jurisdictie en controle over het havengebied zou krijgen dat is ingesloten door de omliggende heuvels, terwijl Cuba wel de uiteindelijke soevereiniteit over het gebied behoudt. De huur of lease van het gebied werd geregeld op basis van het al wat oudere concept van een zogenaamde '99-jaren-lease ', waarbij de 99 jaar niet letterlijk moet worden genomen. Het betekent hier slechts 'langer dan een mensenleven'. Het is een constructie die vaker voor dit soort dingen wordt gebruikt. In het geval van Hong Kong waar dit bijvoorbeeld ook gebeurde, nam China de 99 jaar echter wel letterlijk en omdat het Verenigd Koninkrijk daar toen uiteindelijk mee instemde kwam daarmee in 1997 een einde aan het beheer van het Verenigd Koninkrijk over deze kroonkolonie. In het geval van Guantamo Bay regelde een herbevestigend verdrag in 1934 echter de verlenging van het gebruik van het gebied onder dezelfde voorwaarden door de VS zonder verdere einddatum.

Volgens de voorwaarden van het verdrag evenwel mag het gebied alleen gebruikt worden voor het laden van kool en voor de marine-basis, niet voor commerciële doeleïnden. Op de marinebasis is echter in de laatste decennia ruimte verhuurd aan McDonalds, een restaurant uit de Subway keten, een gecombineerde KFC en A & W, en verder een Pizza Hut en een Wind Jammer Restaurant. Door een aantal partijen, waaronder geleerden in het internationaal recht uit de VS wordt daarom gesteld dat het laten opereren van deze enige fast-food-restaurants op Cubaans grondgebied een overtreding is van de oorspronkelijke verdragsregels. Het hadden de eigen keukens van de basis moeten zijn die het eten voor de manschappen verzorgden. Het niet voldoen aan de regels zo regelt het verdrag, houdt in dat het verdrag zal worden beëindigd. Het is echter niet waarschijnlijk dat de VS hierom uiteindelijk straks het gebied zal gaan verlaten.

Weggepropt in een la
Een historisch interessante kwestie vond plaats toen 1959 Fidel Castro met zijn aanhangers de kapitalistische dictator Batista van het eiland verdreven en zelf de macht in handen namen. Volgens het verdrag uit 1934 moet aan Cubaanse handelschepen de vrije passage door de baai worden verleend (het noordelijke deel van Guantanomo Bay is gewoon in Cubaanse handen). Verder moet het leasebedrag van $2000 in gouden munten jaarlijks aan Cuba worden voldaan. Echter het was alleen de eerste cheque ten tijde van het Castro-bewind die daadwerkelijk geïnd werd. Waarschijnlijk was dit op basis van een fout, gemaakt in de chaotische nasleep van de revolutie. De Verenigde Staten zien echter in deze betaling de erkenning door het regime van de geldigheid van het verdrag. Alle cheques die sindsdien zijn binnengekomen (die overigens zijn uitgeschreven aan de sinds de revolutie niet meer bestaande thesauriër-generaal van de republiek) liggen naar verluid nog altijd ongeïnd ergens weggepropt in een la op de werkkamer van de aanvoerder van de revolutie.

Na de Cubaanse revolutie werd in eerste instantie alle autoverkeer in het land verboden. Cubaanse werknemers die er hun baan hadden zijn echter ook daarna gewoon blijven werken op de Amerikaanse marinebasis. In de jaren zeventig werd het Cubanen helemaal verboden om nog hun werk op de basis te hebben. Dit verbod was echter niet van toepassing op de mensen die daar al een baan hadden. Het is bekend dat rond 2006 nog altijd twee oudere Cubaanse werknemers dagelijks hun gang door de poorten vanuit Cuba naar hun werk op de Amerikaanse basis maakten . 

Ondanks hun verschillen door de jaren heen, sturen zowel Cuba als de VS elkaar's vluchtelingen keurig terug wanneer zij uit het ene rechtsgebied naar het andere land proberen te gaan via het grenshekwerk tussen Guantanamo Bay en het grondgebied van de Cubaanse staat. Tussen Cuba en de marinebasis was ooit het op één na grootste mijnenveld op het westelijk halfrond. Deze was er door de VS aangelegd, maar president Clinton gaf in 1996 opdracht tot verwijdering ervan. Het gebied wordt nu op soortgelijke wijze als aan de Mexicaans-Amerikaanse grens gebeurt bewaakt door bewegingsdetectoren en geluidssensoren.

Gevangenen- en detentiekampen
In de laatste ongeveer 25 jaar van de 20e eeuw tot aan 1995 werd de basis gebruikt als gevangenenkamp voor Cubaanse en Haïtiaanse vluchtelingen die op volle zee gevangen werden genomen. Sinds de oorlog in Afghanistan in 2002 is een klein gedeelte van de basis op Guantanamo de thuisbasis van het veelbekritiseerde detentiekamp waar krijgsgevangenen en vermoedelijke terroristen onder Amerikaanse militaire wetgeving worden vastgehouden buiten de invloed van het normale Amerikaanse rechtssysteem.

De US marinebasis Guantanamo Bay omvat geografisch gezien de meest zuidelijke helft, met toegang naar zee van de grootste (natuurlijke) haven van het Cubaanse eiland. Het gebied waar de VS sinds 1898 jurisdictie over heeft is zoals gezegd 116 vierkante kilometer groot. Guantanamo Bay is onderdeel van de Cubaanse provincie Guantánamo, gelegen in het meest zuid-oostelijke puntje van Cuba, met als hoofdstad de gelijknamige plaats Guantánamo. Deze provinciehoofdstad heeft ruim een half miljoen inwoners en ligt zo'n 30 km noord-noord-westelijk van de Amerikaanse marinebasis. De provincie zelf ligt ruwweg 75 km over zee verwijderd van Haïti, dat samen met de Dominicaanse Republiek op het buureiland Hispaniola ligt wat nog eens extra de strategische ligging van de marinebasis benadrukt. De marinebasis heeft zo'n 9500 bewoners.
  

Navassa Island
Zo'n 170 km onder Guantanamo Bay, en zo'n 40 km uit de kust van Haïti (en een dikke 100 km van Jamaïca) ligt het slechts 5,2 vierkante kilometer grote eilandje Navassa Island, dat officieel een territorium van de Verenigde Staten is. Het eiland is onbewoond en wordt als natuurgebied beheerd door de U.S. Fish and Wildlife (de Amerikaanse overheidsorganisatie voor visserij en natuur). De soevereiniteit van de VS over het eiland wordt echter betwist door Haïti, dat stelt dat het eiland al sinds 1801 tot dat land behoort. Navassa was ooit interessant vanwege de winning van guano, een zeer krachtige mest gevormd uit de uitwerpselen van zeevogels, vleermuizen en zeehonden. Indertijd werd guano niet alleen voor mest gebruikt, maar ook om buskruit mee te maken en het was met name voor winning interessant vanwege de hoge graad aan fosfaat en stikstof en omdat het nagenoeg geurvrij is. De VS, in persoon van ene kapitein Peter Duncan annexeerde het eiland in 1857, ondanks protesten door Haïti. Vanwege de wet op de guano-eilanden (de Guano Islands Act) van 18 augustus 1856 was het voor individuele Amerikaanse burgers mogelijk om een dergelijke annexatie te doen, vooropgesteld dat zo'n eiland onbewoond was en niet onder het bestuur van een ander landen viel. Of dat laatste wel het geval was wordt dus door Haïti nog steeds betwist. Het eiland was tussen 1903 en 1917 onderdeel van het bestuur van Guantanamo Bay. Daarna viel het eiland onder de Amerikaanse kustwacht, omdat Navassa in dat laatste jaar een 46 m hoge vuurtoren kreeg. Het eiland was namelijk een gevaarlijk obstakel in de vaarroute (tussen Haïti en Cuba door) vanaf de Amerikaanse oostkust naar het in 1914 geopende Panama-kanaal. De vuurtoren werd redelijk recent op 16 januari 1996 gedoofd, en sindsdien valt het eiland onder het ministerie van binnenlandse zaken van de VS.

Voor radioamateurs is het leuk om te weten dat het eiland een eigen landenstatus en prefix heeft: KP1. (De prefix van Guantanamo Bay is KG4.)

Guantanamo Bay op Google Maps

Navassa Island op Google Maps

https://www.cnic.navy.mil/Guantanamo/index.htm (de site geeft een onbevestigde certificaatmelding).

Bron: diverse bronnen, Wikipedia, US Department of Defense

Categorie: micronaties - plusminus 1281 woorden - Deze column kan deels op fictie berusten en de informatie is niet noodzakelijkerwijs volledig. Aan de inhoud kunnen geen rechten worden ontleend. De column is niet in alle gevallen heel geschikt voor jonge lezers.

Beeldmateriaal:

Ligging van Guantanamo Bay in de provincie Guantánamo op Cuba (public domain)

Plattegrond van Guantanamo Bay, uitgegeven door de Amerikaanse federale overheidekst
(klik op de afbeelding voor een vergroting, kaart: public domain)

Ligging van Navassa Island ten opzichte van Guantanamo Bay op Cuba (bij de
opening in de 'P'), Haïti en Jamaica (links). Kaart: public domain.

Uitzicht vanaf de oostzijde van de marinebasis op Guantanamo Bay (nabij het niet meer
gebruikte vliegveld) over de baai. (klik op de afbeelding voor een vergroting, public domain)

Uitzicht vanaf de marinebasis naar het door Cuba gecontroleerde gebied. (klik op de afbeelding voor een vergroting,
foto: Cesar Monroy, gepubliceerd onder een Creative Commons Attribution-Share Alike 2.0 Generic licentie)

De veerboot die oost- en westzijde van het door Amerika gecontroleerde gebied met elkaar verbindt (klik op de
afbeelding voor een vergroting, foto: Cesar Monroy, gepubliceerd onder een Creative Commons Attribution-Share
Alike 2.0 Generic licentie)

De sinds 1996 niet meer gebruikte vuurtoren op Navassa Island, met daarnaast het vervallen woon- en werkverblijf
 van de vuurtorenwachter. (klik voor een vergroting, foto: public domain)

klik op de foto voor een vergroting

Ik was er vroeg bij

Ik kreeg de afgelopen week een sympathieke brief van 'mijn' internetprovider. Een deel van de tekst daarin luidde als volgt:

En ondanks dat ik dat dus wel wist, vond ik dat inderdaad best leuk toch! En ja, XS4ALL (toen nog Hacktic) was de eerste internetprovider van Nederland :-) 

745. Micronaties

30 oktober 2010
©2010, copyright: GoHansBrinker.com

Alleen maar columns over reclame is geloof ik ook weer wat veel. Niet dat ik er alles al over geschreven heb. En ik heb ook nog een vaag plan om na die serie nog een korte serie te gaan schrijven over een aantal oplichterstrucs die veel gebruikt worden. Maar ik wil daarnaast ook graag weer wat met de serie over micronaties gaan doen waar ik in 2006 al mee begonnen ben. Begin van dit jaar heb ik al een poging gedaan, maar nadat ik in september vorig jaar het eerste deel van de serie al had herschreven en in februari een mooie vormgeving voor de bijbehorende website had gemaakt, werden de plannen doorkruist door nogal wat zakelijke beslommeringen.

Vandaag begin ik met het deels herschrijven en deels nieuw schrijven van een aantal hoofdstukken aan die serie. Omdat ik niet zeker weet of ik het herschreven deel in februari van dit jaar al eerder op deze site gezet heb, zal ik dat eerste deel onder deze column zetten.

Sinds ik deze serie ben begonnen is er zeker een drietal nieuwe landjes in Europa bij gekomen. Eentje, Forvik, heb ik een of twee jaar geleden al beschreven. De andere twee waar ik nog niet over geschreven heb zijn beide uitingen van protest, de een wat serieuzer en misschien wat grimmiger dan de andere. Er is een groot verschil tussen hoe Angelsaksische landen en landen met een Latijnstalige achtergrond doorgaans met ontstane micronaties omgaan. Malu Entu dat begin 2009 op een eilandje bij Sardinië (Italië) ontstond, nou ja werd opgezet, is al heel snel door de lokale overheden (militairen, boswachters en medewerkers van de havenmeester van de nabije stad Oristano) ontruimd. Forvik daarentegen (nabij de Shetland Eilanden, boven Schotland) werd ongemoeid gelaten, ook toen het 'staatshoofd' Stuart Hill, alias Captain Calamity, een auto van een Forvik-kenteken en Forvik-belastingregistratie voorzag en die op een weggetje op de nabije Shetland-eilanden parkeerde.

Het andere proteststaatje ontstond toen in Nederland de Horstermeerpolder (iets ten westen van de lijn tussen Hilversum en Bussum) de onafhankelijkheid uitriep. Niet helemaal duidelijk is hoe ver het landje al dan niet ludiek is. Er werden wel degelijk concrete stappen ondernomen door de 'inwoners', die er bijvoorbeeld uit bestonden dat enkele waterwerken van Rijkswaterstaat werden vernield, waardoor het onder water zetten van een groot deel van de polder (daartegen richten de protesten zich vooral) zal worden bemoeilijkt. Geen van deze drie landjes werd overigens voor zover ik heb kunnen nagaan door enig ander land erkend. Binnenkort dus, mede afhankelijk van de inspiratie meer...

Categorie: micronaties - plusminus 420 woorden - Deze column kan deels op fictie berusten en de informatie is niet noodzakelijkerwijs volledig. Aan de inhoud kunnen geen rechten worden ontleend. De column is niet in alle gevallen heel geschikt voor jonge lezers.

Neutraal Moresnet

Laatst herzien op: 27-9-2009

Ik ben verzot op grenzen. Landsgrenzen wel te verstaan. Ik ben erdoor gefascineerd. Steeds weer verbaas ik mij over de mensen die aan weerszijden van de grens wonen. In Drenthe bijvoorbeeld, waar een deel van mijn familie vandaan komt, is er in taal en cultuur nauwelijks verschil aan weerszijden van de grens. Ook in streken als bijvoorbeeld Limburg, bij Sittard waar het gebied aan de Duitse zijde van de grens de Selfkant heet, en bij Kerkrade/Herzogenrath zijn de mensen aan weerszijden elkaar goed gezind. Op andere plaatsen zoals in Nijmegen bijvoorbeeld zijn de verschillen groter. In Venlo heeft de bevolking vaak een regelrechte hekel aan de mensen die van de andere kant van de grens komen.

Het vierde land(je) hield aan het begin van de twintigste eeuw op te bestaan en behoort tegenwoordig tot Duitstalig België. Neutraal Moresnet heette het, en het was een soort van driehoekig van vorm, 3,5 vierkante kilometer groot, en lag met de bovenpunt tegen het huidige Drielandenpunt aan. Het mini-staatje dat dus precies 103 jaar heeft bestaan, ontstond doordat Pruisen nét na de tijd van Napoleon onenigheid had over de grens met de toenmalige Nederlanden, waar België destijds nog deel van uitmaakte. De onduidelijkheid ging over een winstgevende zinkmijn.

Afbeelding links: Kaart van Neutraal Moresnet, gemaakt door het Ministerie van Oorlog, verkend in 1842, uitgegeven in 1862. (Bewerking in 2005 vrijgegeven in het public domain door Ed Stevenhagen, kaart is aanklikbaar voor een vergroting).

Uiteindelijk werd besloten om van de omstreden streek een neutraal gebied te maken. In 1816 werd in het Akens Grensverdrag bepaald dat het gebiedje Mairie Moresnet in drieën zou worden verdeeld. Het huidige plaatsje Neu-Moresnet werd Pruisisch Moresnet en viel aan Pruisen toe. Het plaatsje Moresnet ging bij Nederland (dat tot de Belgische revolutie in 1830 dus nog uit Nederland en België bestond). Het plaatsje Kelmis, waar de zinkmijn lag werd het zelfstandige gebied Neutral Moresnet, bestuurd door een Nederlandse en een Pruisische commissaris, maar met een machtige burgemeester aan het hoofd. Drie jaar na het ontstaan, in 1818 werden er de eerste (houten) grenspalen geplaatst. Die werden tussen 1869 en 1870 vervangen door stenen exemplaren. Oorspronkelijk woonden er in dat gebied 256 mensen. Later kwamen daar nog bijna 3000 arbeiders van de zinkfabriek bij. Het land werd bestuurd door een commissaris, maar in feite zwaaide de machtige burgemeester er de scepter. Het land had geen eigen munten, maar wel eigen postzegels. Neutraal Moresnet heeft ook een tijdje een eigen vlag en een eigen volkslied gehad. Vanaf 1830, toen België en Nederland als aparte landen verder gingen, grensde het landje, op dat ene puntje bovenaan na, aan Belgisch grondgebied in plaats van het Nederlands.

Neutral Moresnet ontwikkelde zich al snel tot een belastingparadijs. De lonen waren er hoog en aanvankelijk gold er geen dienstplicht en alcohol stoken was er legaal. Gevolg was dat de aanvankelijke bevolking van 256 personsn zich mede door de aantrekkingskracht van de zinkmijn als werkgever in vijftig jaar tijd vertienvoudigde naar 2500.

Foto rechts: Voormalige woning van de directeur van de zinkmijn, tegenwoordig het Göhltalmuseum over Neutraal Moresnet. (Foto is aanklikbaar voor een vergroting.)

Esperantostaat
De zinkmijn raakte in 1885 uitgeput, waarna diverse plannen ontstonden om het gebied als zelfstandige 'natie' te laten voortbestaan. Zo wilde de kleurrijke plaatselijke huisarts en bedrijfsarts van de zinkmijn Dr. Wilhelm Molly er de onafhankelijke Esperantostaat 'Amikejo' (plaats van grote vriendschap) vestigen. Rond 1900 begon Pruisen echter meer en meer druk uit te oefenen op het gebied, maar ook België wilde het zich niet laten ontvallen. In 1914, aan het begin van de Eerste Wereldoorlog viel Pruisen België binnen, waarna in 1915 Moresnet door Pruisen werd geannexeerd. In de verdragen aan het einde van de Eerste Wereldoorlog oorlog viel het gebiedje echter weer aan België toe, waar het nu nog steeds deel van uitmaakt. Bijzonder is dat van de zestig grenspalen van het landje er nog altijd vijftig gewoon in het landschap staan. Deze zijn onder andere te zien op de website www.grenspalen.nl. (Die site is sowieso ergde moeite waard).

Voor Neutraal Moresnet heeft recentelijk een tijdje opnieuw een onafhankelijkheidsbeweging gehad. Te zien aan de website die de beweging een tijdje in de lucht gehad heeft was dit echter geen serieus initiatief.

Voor verdere info zie: www.moresnet.nl, http://en.wikipedia.org/wiki/Moresnet.

Bronvermelding: Wikipedia (nl/en/dl), moresnet.nl, grenspalen.nl

744. Voordringen

22 oktober 2010
©2010, copyright: GoHansBrinker.com

Niemand is tegenwoordig tevreden meer. Lastige kinderen zijn volgens vooral leraren en in tweede instantie ouders, hyperactief en moeten een pilletje. Binnenkort komen er smartpillen, waardoor je tijdelijk slimmer wordt, en je kunt er donder op zeggen dat er een studentenvakbond is die gaat eisen dat ze in het ziekenfonds komen. En in tweede instantie dat werkgevers gaan eisen dat hun mensen die gaan slikken. 

Ook qua uiterlijk gaan mensen steeds meer aan zichzelf sleutelen. Oudere mensen maken zichzelf zo jonger, iets dat ik als vijftiger die overigens niet ontevreden is met zijn uiterlijk best goed kan begrijpen. Maar wat moet ik denken van tieners wiens ouders het zich kunnen veroorloven, met een medisch niet noodzakelijke borstvergroting of andere soortgelijke veranderingen aan hun uiterlijk? Over tien of vijftien jaar, zo zul je zien, is de mode ineens weer cup-A en voor je het weet veranderen de al dan niet gewenste uiterlijke kenmerken met de seizoenscollecties mee.

Het is niet dat ik het die mensen niet gun, maar er is toch iets bij mij dat er bij die verschijnselen jeukt. Ik vind ook dat er iemand is die het maar eens moet zeggen gewoon. Natuurlijk gaan de ontwikkelingen verder, en wordt het uiteindelijk ook mogelijk om al die seizoencollectiegekte ook nog zonder grote problemen met operaties te kunnen volgen. Het ene jaar beheersen dikkerdjes met, zeg maar een spitse neus het straatbeeld, en het jaar erop dezelfde mensen als magere spicht maar met cup K-plus en een formidabel grote, maar ook weer niet te ver naar achteren uitstekende derrière.

Vanzelfsprekend komen er uiteindelijk ook IQ-verhogende operaties. Die werkgevers dan als voorwaarde stellen om voor promotie in aanmerking te komen. En lagelonenlanden met enigszins totalitaire inslag en een tekort aan laagbetaalde fabriekswerkers gaan dan juist IQ-verlagende operaties verplichten.

Ik voorzie dat iedereen op termijn steeds meer op elkaar gaat lijken. Alle meisjes zien eruit als blonde of gekleurde beauty queens, de mannen breedgeschouderd, als in een hedendaagse reclame voor een uit de mottenballen gehaalde after shave uit de eerste helft van de vorige eeuw. Alle blakendwitte tanden van iedereen op dezelfde rij. Holy shit!

Ja holy shit! Want ik steek zelf juist oh zo graag een beetje boven het maaiveld uit. I just like to stick out in a crowd, hekel als ik heb aan conformeren.

Wat is er rododendron nog aan toe mis met een dorpsgek? Die zijn er door de eeuwen heen altijd geweest. Net als de hofnar. En het lelijke eendje. Natuurlijk, ik ben tegen ondraaglijk lijden. Mensen met een depressie moeten geholpen. Net als mensen met pijn. En ook met erge zielepijn. Maar tegen niet helemaal volgens de norm zijn vind ik deze maatregelen overkill.

Ik ben voor authenticiteit. Maar los van het feit dat ik ingespoten botox en andere ingrepen waarvan je toch eigenlijk wel weet dat ze nep zijn gewoon lelijk vind, doe je jezelf daarmee niet gewoon ongelooflijk geweld aan? En geldt niet hetzelfde voor allerlei ingrijpen in het brein?

Ik zou het zelf niet zo snel doen, maar ik vind aan de andere kant mensen met tattoo's juist helemaal geweldig. Net als piercing's (dat heb ik zelf ook wel eens overwogen). Ook vormen van carving (tatooëren d.m.v. littekenweefsel) en andere modificaties als ingebrachte parels en gespleten tongen, ze zijn voor mij een teken van authenticiteit, stijl en een al dan niet goede eigen smaak. Maar jezelf met soortgelijke maatregelen voordoen als mooier, jonger, slimmer, dommer of meer tot de middelmoot behorend, is natuurlijk gewoon flink nep en daarmee inherent dus eigenlijk reuze lelijk.

Verdikkeme, auto's pimp je op. En huizen. En desnoods oude televisieprogramma's. Maar luister goed, vooral wat écht is, dat is mooi. Authenticiteit, zoals ik dus daarnet al zei! Ik ben behoorlijk atheïstisch, maar plastische chirurgie is, als het niet een functie heeft en alleen is voor de mooi toch niets anders dan bij het uitdelen van lichaamsdelen bij de schepping voordringen?

Categorie: opinie - plusminus 644 woorden - Deze column kan deels op fictie berusten en de informatie is niet noodzakelijkerwijs volledig. Aan de inhoud kunnen geen rechten worden ontleend. De column is niet in alle gevallen heel geschikt voor jonge lezers.

Deel 12: Reclame wordt minder irritant - en geniepiger

743. Reclame: de droogrimpeltjes van Willy Dobbe

18 oktober 2010
©2010, copyright: GoHansBrinker.com

Reclame voor cosmetica is overigens een verhaal apart. Bij cosmetica vliegen de semi-wetenschappelijke termen en de door de marktpartijen zelf uitgevonden woorden je geregeld om de oren. Wie herinnert zich de droogrimpeltjes van tv-omroepster Willy Dobbe niet? Omdat de producten in het echt helemaal niet zoveel van elkaar verschillen, is het net als bij een aantal andere producten vooral imago waarvoor klanten de pecunia's betalen. De grondstoffen voor veel cosmeticaproducten, en met name voor de anti-rimpelzaken bestaan namelijk vaak in hoofdzaak uit niet meer dan vaseline, een beetje alcohol en een hoop water uit de kraan. Wat er daarnaast nog in zit kan per fabrikant verschillend zijn. Soms zijn dit vitaminen, met name vitamine E of andere zaken die in worteltjes zitten (gek dat ze nooit daarnaast ook nog claimen dat de cremepjes ook nog goed voor de ogen zijn....) Ook zitten er tegenwoordig dikwijls allerlei spullen in die goed zijn tegen vrije radicalen. Die vrije radicalen zijn aggressieve zuurstofmoleculen, waarvan lange tijd vermoed werd dat ze door extra oxydatie het ouderdomsproces versnellen. Het is met name zuurstof waardoor mensen (en ook het dierenrijk) verouderen. Vervelend is dat je tegelijk ook niet helemaal zonder kunt, omdat je anders daadwerkelijk helemaal niet ouder wordt (maar tegelijk ook niet heel erg blijft leven).

Tegenwoordig zijn er meer en meer signalen uit de wetenschap dat het bestrijden van die vrije radicalen niet echt helpt om het verouderingsproces te vertragen of zelfs te stoppen. Integendeel, meerdere onderzoeken tonen aan dat de stoffen die de vrije radicalen zouden moeten verminderen zelf het ouderdomsproces versnellen. En toch hoor je nog zeer veelvuldig reclames voor cosmetica-producten en shampoos en wat al niet meer die met allerlei toevoegingen onverminderd die vermaledijde vrije radicalen te lijf gaan. De waarheid vertellen, na zo lange tijd zou natuurlijk ook het imago van de producten niet ten goede komen, dus dan maar beter nog een beetje onder stoelen of banken...

Een andere eigenschap van cosmeticareclame is dat ze dikwijls een stapeling van vaak heel veel feiten toepassen. Het is een techniek uit de psychologie om een soort rookgordijn aan te leggen. Je poneert een stelling die zo is opgesteld dat mensen even moeten nadenken om te bedenken dat het misschien niet waar is, of niet helemaal waar. En vóórdat de mensen dat kunnen beredeneren kom je met de volgende stelling waarvoor misschien hetzelfde geldt. En dat dan acht of tien keer achter elkaar. En als er dan een paar andere spotjes voor andere producten zijn geweest doe je het nog een keer over om te kijken of je de bal in het doel kunt koppen. De kans is dan groot dat meerdere van deze stellingen, zeker als ze vaak herhaald worden blijven hangen. En omdat er geen tijd is geweest om ze kritisch te beredeneren is er ook een redelijke kans dat dat achteraf ook niet meer gebeurt. Het werkt overigens alleen heel goed voor dingen waar mensen niet al te vaststaande kennis over hebben. Mensen hiermee laten onthouden dat de burgemeester van je eigen woonplaats een paarse smurf is die iedere ochtend om zijn conditie op peil te houden naar de maan rent gaat er op die manier niet in. Maar van de heel deskundig klinkende mumbo jumbo die in de gemiddelde cosmeticareclame doorgaans klinkt hebben de meeste mensen niet voldoende kennis om de eventuele onwaarheid in deze reclamewoordendiarree direct al te doorzien.

wordt vervolgd

Bronvermelding column: geen

Categorie: opinie - plusminus 562 woorden - Deze column kan deels op fictie berusten en de informatie is niet noodzakelijkerwijs volledig. Aan de inhoud kunnen geen rechten worden ontleend. De column is niet in alle gevallen heel geschikt voor jonge lezers.

Deel 11: Reclame wordt minder irritant - en geniepiger

742. Reclame: Angst in de reclame

6 oktober 2010
©2010, copyright: GoHansBrinker.com

Een techniek die begin jaren zestig ook min of meer door het bedrijf Proctor & Gamble werd geïntroduceerd, is het gebruik van angst in de reclame. In eerste instantie (het was nog vóór de grote emancipatiegolf van vrouwen in de jaren zestig en zeventig) werd er om de verkoop van allerlei reinigingsmiddelen te promoten, ingespeeld op de angst die veel vooral pasgetrouwde Amerikaanse vrouwen hadden om in de ogen van hun man, de schoonfamilie of de buurt geen goede huisvrouw te zijn. De angst bijvoorbeeld voor wat manlief bij thuiskomst van een vuile zeilvloer zou zeggen. Of dat buurvrouw zou zien dat de toen nog vaak buiten hangende was niet schoon zou zijn. Of de angst voor een al in de kast staande nog altijd enigszins vuile vaat, waar het oog een bezoekende schoonmama natuurlijk al binnen de eerste minuten van de bezoek op zouden vallen. Pas getrouwde vrouwen zijn nog niet zo merkvast als andere doelgroepen en kunnen daarom gemakkelijker worden bewogen om een ander wasmiddel te kiezen. En dus dit was voor de reclamemakers ook om die reden een aantrekkelijke groep.

De methode wordt ook nu nog steeds gebruikt, zij het wellicht iets subtieler. Tegenwoordig gaat het vaak om de angst om niet aan bepaalde schoonheidsidealen te voldoen, de angst om oud te worden of de angst voor bepaalde gezondheidsproblemen in het algemeen. Die laatste twee al dan niet in combinatie met de sociale ongemakken die zij met zich meebrengen. Bij dit soort van angst gebruik makende reclames gaat het bijvoorbeeld vaak om allerlei yoghurtdrankjes of om margarineproducten tegen hartfalen. Overigens staat van deze beide laatste producten nog altijd niet met zekerheid vast of ze echt wel een positieve werking hebben. Hetzelfde geldt overigens voor de in de reclame vaak geponeerde gezonde werking die de inname van melk zou moeten hebben.

In de wetenschap komt de laatste jaren een steeds sterker wordende stroming op gang die stelt dat het tot je nemen melk helemaal niet zo gezond is. Meer dan ruim een halve liter melkproducten per dag zijn sowieso niet bepaald erg goed voor de nieren, zoveel is al langer bekend, en meerdere onderzoeken laten daarnaast zien dat het consumeren van melk of melkproducten voor een goed bottengestel helemaal niet uitmaakt. Daarnaast kan melk, vanwege de erin aanwezige dierlijke groeihormonen in bepaalde gevallen de groei van kwaadaardige tumoren stimuleren. Wat in ieder geval wel vast staat is dat je ook zonder de consumptie van melk gewoon een heel gezond leven kunt hebben, en ook geweldig oud kunt worden. Driekwart van de Aziatische bevolking bijvoorbeeld is volstrekt allergisch voor bepaalde ingrediënten van koemelk en kunnen het dus domweg helemaal niet tot zich nemen. Om die reden vind ik verhalen van Nederlandse zuivelbedrijven die een stap naar de Chinese markt ondernemen vaak ook altijd zo geweldig moedig.

Toch hoor je ze nog geregeld, die Joris Driepinterverhalen. Reclame voor melk en voor de gezonde aspecten ervan was echter in het verleden vaak ook vooral reclame om de overschotten die er op de Europese markt voor melk waren, de welbekende melkplas die de oorzaak was van alle melkquota-ellende, tenminste een klein beetje te laten slinken.

wordt vervolgd

Bronvermelding: geen

Categorie: opinie - plusminus 509 woorden - Deze column kan deels op fictie berusten en de informatie is niet noodzakelijkerwijs volledig. Aan de inhoud kunnen geen rechten worden ontleend. De column is niet in alle gevallen heel geschikt voor jonge lezers.

Deel 10: Reclame wordt minder irritant - en geniepiger

741. Reclame: De allerbeste column van John Piek ooit

2 oktober 2010
©2010, copyright: GoHansBrinker.com

Wat je in de begintijd van de tv-reclame nog regelmatig zag, en ook nu nog wel eens aantreft is dat de directie van het bedrijf in kwestie zich intensief met de reclame bemoeit. Natuurlijk ook daar zitten mensen met veel kennis van het vak. Bekend is dat Freddy Heineken een van de meest briljante mensen uit de reclamehistorie was die zich bemoeide met dat soort details als dat de letters 'e' in het woord Heineken eruit moesten zien als kleine lachende happertjes. En dat in een tijd dat niemand de eerstkomende decennia nog ooit iets van Pac-Man had vernomen.

Wat ik bedoel is dat er dan per se een zinnetje in zit dat refereert aan iets dat volledig strijdig is met de rest van de reclamespot, en dat het ongetwijfeld in de directiekamer goed doet, maar dat in de reclamespot leidt tot een grote stijlbreuk. Heel soms verschijnt zelfs de directeur zelf met meestal een brede grijns in beeld, of je ziet het inderdaad prachtige maar volledig niet ter zake doende pand van het bedrijf. Waarschijnlijk zit er in dat soort gevallen de gedachte achter 'wij betalen uiteindelijk de rekening dus wij bepalen als we een goed idee denken te hebben ook wat er gebeurt.' Ik zit me suf te denken op voorbeelden, maar ik moet toegeven dat het verschijnsel zich tegenwoordig gelukkig wel minder en minder voordoet.

Opmerkelijk fenomeen zijn verder de gratuite opmerkingen en gratuite claims. Daarmee bedoel ik stellingen die als je oppervlakkig luistert heel stellig klinken, maar die als je beter luistert niet meer zijn dan een luchtbel of in een enkel geval een sigaar uit eigen doos.

Bekende kreet uit de huidige reclame is bijvoorbeeld 'De droogste luiers van Pampers ooit.' Ze zeggen niet 'De droogste luiers van allemaal', of 'Veel beter dan van onze concurrenten'. De enige uitzondering is dat er wel soms bedrijven claimen de goedkoopste te zijn. Maar dat zijn cijfers, die zijn goed te meten. De stellige claims over kwaliteit zijn verdwenen toen een jaar of wat geleden Wilkonson claimde met haar nieuwe mesjes de op dat moment beste in de markt te zijn. (Als ik me niet vergis was de stelling 'de beste mesjes die ooit gemaakt zijn' of zoiets). Gillette pikte dat niet en spande een rechtszaak aan, die het uiteindelijk won. De eerste bij wie ik zelf vervolgens de gratuite variant van deze claimreclame zag was bij Gillette zelf, die zoiets zei als 'de beste scheerervaring van Gillette ooit'.

Uiterst irritant in de reclame vind ik altijd het merk Dreft. Het afwasmiddel van Neutral dat ik zelf al jaren gebruik gaat (ik weet niet of het klopt) in mijn beleving een heel stuk langer mee dan Dreft, dat ik eerder vaak gebruikte. Ik stapte over op Neutral, waarvan ik eerder al het witwasmiddel gebruikte, toen ik de geparfumeerde luchtjes van bestaande afwasmiddelen zat was. Het zou trouwens heel goed kunnen dat Dreft in werkelijkheid zelf helemaal niet vindt dat het het langste meegaat zoals het merk al jarenlang probeert te suggereren, want in haar huidige reclame zegt Dreft letterlijk: "Generaties vertrouwden erop dat Dreft 75% langer mee zou gaan." Het kan vanuit die eigen stelling van het bedrijf dus heel goed zijn dat Dreft al die generaties steevast een rad voor ogen heeft gedraaid. Hoezo dat het langer mee ZOU gaan? Is dat dan voor de spreker van het bedrijf zelf geen vaststaand feit? En langer dan wat? Langer dan een mensenleven? Of langer dan de kauwgom waar ik nu op kauw? Gooi dus maar in mijn pet...

Ook heel populair bij de marketingmensen dat zijn gratuite keurmerken of gratuite kwalificaties. Komt er een milieuorganisatie met het initiatief voor een keurmerk, waar jouw product of bedrijfsfilosofie met de beste wereld niet is in te passen, dan bedenk je toch een eigen keurmerk? Wanneer je bedrijf groot genoeg is en meerdere merken voert hoef je daarvoor niet eens met branchegenoten te overleggen, en anders zijn er ongetwijfeld meerdere milieu-onvriendelijke bedrijven te vinden die hetzelfde willen. Zweempje milieusuggestiviteit erbij. Een beetje groen in het logo. Doet het áltijd goed...

Het introduceren van een waar oerwoud van keurmerken is voor marktpartijen sowieso erg interessant. Hoe meer waardeloze je hebt, hoe minder die paar die wel degelijk op integere ideologische basis zijn opgezet ertoe doen.

Bekend voorbeeld van een gratuite kwalificatie is bijvoorbeeld het scharrelei. De meeste mensen kopen scharreleieren omdat ze denken dat die wellicht meer milieuvriendelijk tot stand zijn gekomen, en ze dus ook beter zijn voor de koper zelf. Maar vooral hebben scharreleieren het imago dat ze van vrij op een erf rondscharrelende kippen komen. Niets is minder waar: scharreleieren zijn momenteel zo'n beetje de meest dieronvriendelijke eieren die er zijn te krijgen. Eieren van legbatterijkippen waar de scharreleieren lang geleden voor in de plaats kwamen zijn nog erger, maar die zijn in de Nederlandse supermarkten als in de dop verkochte eieren zo goed als dus niet meer te vinden

Scharrelkippen zitten met zijn negenen in een stal binnen, op één vierkante meter ruimte. De term scharrelei zegt ook niets over wat een kip tijdens haar leven te eten heeft gekregen. Bij scharrelkippen is het preventief toedienen van medicijnen als anti-biotica gewoon toegestaan en bij scharrelkippen mogen de snavels worden afgeknipt, wanneer de kippen anders door de stress elkaar teveel beschadigen.

Vrije uitloopeieren zijn beter. Kippen die met vrije uitloop worden gehouden mogen overdag onbeperkt zelf naar buiten lopen. De uitloopvlakte moet daarbij voor het grootste deel begroeid zijn en voor iedere kip moet vier vierkante meter beschikbaar zijn. Dus niet zoals de negen kippen per vierkante meter bij scharreleieren en zelfs achttien kippen per vierkante meter in de legbatterij.

Overigens is de werkelijkheid altijd veel ingewikkelder dan een populistische politicus in een one-liner kan verpakken. Mensen die tegen dierenleed zijn hebben vaak tegengestelde belangen tegenover mensen die het milieu belangrijker vinden. Dit terwijl ze beide toch vaak tot de linkse kerk behoren. Door een legbatterijkip komt er vijf maal zo weinig schadelijke ammoniak in het milieu terecht dan bij een vrije uitloop- of een scharrelkip. En ook het gevaar van de verspreiding van soms ook voor de mensen gevaarlijke ziekten als bijvoorbeeld vogelgriep is bij legbatterijkippen een heel stuk minder groot.

wordt vervolgd

Bronvermelding: diverse bronnen, wikipedia (om op te zoeken of details kloppen)

Categorie: opinie - plusminus 1030 woorden - Deze column kan deels op fictie berusten en de informatie is niet noodzakelijkerwijs volledig. Aan de inhoud kunnen geen rechten worden ontleend. De column is niet in alle gevallen heel geschikt voor jonge lezers.

Deel 9: Reclame wordt minder irritant - en geniepiger

740. Reclame: As the World Turns

28 september 2010
©2010, copyright: GoHansBrinker.com

Eigenlijk moet dit vooral niet een klaagzang worden, deze reeks columns. Maar het is ook zo verdomde moeilijk om dat niet te doen bij alle gemene streken die bij reclame soms uit de kast gehaald worden.

Ik zeg het nog maar een keer: het zijn heel zeker lang niet allemaal gemene streken. Ik vind ook serieus dat het gewoon het recht is van bedrijven om reclame te maken. En ook om daarbij (binnen zekere grenzen) te proberen uit de markt te hengelen wat er te hengelen valt. En dan snap ik wel dat onder druk van de concurrentie wel eens nog dat ene stapje verder wordt gezet. En dat de concurrentie dat dan ook weer doet, waarna jij als bedrijf... nou ja, dat snap ik dus wel.

Toch kan het ook anders. De bekende reclameman David Ogilvy, van het prestigieuze bureau Ogilvy en Mather dacht zijn hele werkzame leven al dat reclame met humor erin alleen maar contraproductief kon werken. Groot was zijn verbazing dan ook dat toen jongere concurrenten in zijn nadagen juist een heel nieuwe weg kozen en met reclame met humor erin haast megalomane successen behaalden. Mensen gingen het daardoor weer leuk vinden om bepaalde reclames te bekijken.

Dogma's beheersten lange tijd de gedachtenwereld van de reclamemaker. En nog steeds heersen er af en toe in mijn ogen stompzinnige ideeën, die misschien wel werken, maar toch... Lange tijd werden consumenten niet anders gezien dan als makke schapen die je een rad voor ogen kunt draaien om ze die dubbeltjes uit de portomonnee te wringen die allemaal samen bij elkaar jouw aandeelhouders van die blije gezichten geven. Je ziet die houding nog wel in reclames waarin klanten als idioten of als kleine kinderen worden aangesproken. Ik vind zelf vooral dat je mensen altijd serieus moet nemen en moet respecteren. En dat geldt ook voor al dan niet potentiële klanten. Al zijn het er nog zo veel.

In de jaren vijftig en zestig werd er nog volop met reclame geëxperimenteerd. Het medium televisie en in Europa ook de radio nog, stonden qua reclame nog volkomen in de kinderschoenen, ook al omdat reclame op radio en tv in veel Europese landen niet was toegestaan. In die tijd werd in bioscopen geëxperimenteerd met stilstaande beelden met daarop etenswaren afgebeeld. Die werden kort voor de pauzes tussen de film in gemonteerd. Bij onderzoek bleek dat mensen zich er niet bewust van waren dat die beelden überhaupt te zien waren geweest, maar wanneer de beelden in een film zaten steeg wel de omzet van de verkochte versnaperingen in de pauze met enkele tientallen procenten. Al snel stak de Amerikaanse overheid een stokje voor deze manier van verkoopbevordering.

Op televisie werden in die jaren gewoonlijk hele uren aan reclameklanten verkocht. Ook bij Radio Veronica in Nederland was dit in de beginjaren nog de tegenwoordig volkomen ondenkbare praktijk. Zo had je bijvoorbeeld het half uur van Venz. Zoiets wordt nu vooral als slecht voor de merkrupatie van een zender gezien, het zorgvuldig geboetseerde zenderformat gaat met zoiets naar de haaien en het is ook met name erg slecht voor de kijk- en luistercijfers.

Uiteraard waren het alleen de heel grote marktpartijen die zich zo'n heel of half uur konden veroorloven. Het bedrijf Procter & Gamble in de VS was zo'n grote marktpartij. Geregeld kochten zij een uur of langer zendtijd in bij de grote netwerken, die als aanbieder van televisieprogramma's eind jaren vijftig toch al mochten rekenen op een miljoenenpubliek. Het stond technisch allemaal nogal in de kinderschoenen. Het beeld was zwart-wit, comedy-series werden dikwijls uitgevoerd door mensen die ook in het theater furore hadden gemaakt, maar die niet noodzakelijkerwijs ook het totaal andere vak van zoiets voor televisie brengen ook beheersten. Omdat methoden om beeld op te nemen nog uiterst duur was en de middelen daarvoor schaars, werden de meeste comedy-series gewoon live op televisie uitgevoerd, vaak met publiek. Wel was er in de VS al kijk- en luisteronderzoek.

P&G (in Nederland nu bekend met merken als Ariel, Lenor, Gillette, Head & Shoulders en Pampers maar ook bijvoorbeeld Braun en Duracell) zag in die tijd met lede ogen aan hoe de kijkcijfers van op zich goed bekeken zenders steevast in een duikvlucht gingen wanneer zij een uur lang ronkend over de geneugten van hun zeep- en machinewasmiddelproducten begonnen te oreren. Daar moest toch wat op te vinden zijn? Als ze nou eens iets zouden bedenken waarmee ze af en toe korte tijd hun zeep-programma's konden onderbreken, iets wat de mensen precies voldoende zou boeien zodat ze knop niet zouden omdraaien.

De marketingmensen van P&G kwamen met het briljante idee van een verhalenreeks met goedkope decors en goedkope acteurs, waarin de verhaallijnen niet al te controversieel waren maar waarin telkens als de emoties hoog opliepen en mensen zich afvroegen hoe het zou aflopen teruggeschakeld werd naar de ronkende praatjes over de zeepproducten van P&G. Het programma kreeg de titel As the World Turns mee, en vormde het begin van een serie die vanaf 2 april 1956 gelopen heeft, en die al vrijwel direct navolging kreeg. Uiteindelijk was As the World Turns de start een heel nieuw genre van tv-series dat daarvoor noch op film, noch in boekvorm al bestond: de soap opera (zeep opera), tegenwoordig in het Nederlands meestal soap genoemd. P&G bleef vanaf het begin tot nu de distributeur van de serie. As the World Turns liep tot dit jaar. De serie stopte heel recent: de laatste aflevering (de 13.858ste!) werd opgenomen op 23 juni 2010 en deze werd in de VS ruim een week geleden op 17 september 2010 uitgezonden.

wordt vervolgd

Bronvermelding: diverse bronnen, wikipedia (exacte gegevens ATWT)

Categorie: opinie - plusminus 875 woorden - Deze column kan deels op fictie berusten en de informatie is niet noodzakelijkerwijs volledig. Aan de inhoud kunnen geen rechten worden ontleend. De column is niet in alle gevallen heel geschikt voor jonge lezers.

739. Deel 8: Reclame wordt minder irritant - en geniepiger

19 september 2010
©2010, copyright: GoHansBrinker.com

Ik ben verzot op leuke reclame. Vooral bij die van Centraal Beheer zitten al jarenlang regelmatig echte juweeltjes. Het laat ook zien dat je de intelligentie of geëmancipeerdheid van je (potentiële) klanten als bedrijf helemaal niet hoeft te minachten om zinvolle reclame te maken.

Een veelgehoorde klacht over komische of erg leuke reclame is dat mensen zich achteraf helemaal niet meer herinneren over welk merk of product zo'n leuke reclame eigenlijk dan wel ging. Zelfs mensen uit de reclamebranche zelf hoor je af en toe beweren dat zo'n reclame eigenlijk weggegooid geld is. Maar het gaat er bij zo'n campagne helemaal niet om of je bij het spotje achteraf het merk nog wel weet boven te halen. Waar het om gaat is of je je als je het product in de winkel ziet, het positieve gevoel dat zo'n reclamespot beoogt uit te dragen nog wel weet te herinneren! 

En het werkt. Ook bij mij. Ik ben op basis van eerdere ervaringen en dingen die ik als journalist gezien heb in veel gevallen niet bepaald positief in mijn oordeel over bijvoorbeeld KPN. Toch heeft die maffe reclame met die in stofjassen gehulde goejemoggelmannetjes me wel degelijk wat milder over het bedrijf gestemd. Een bedrijf dat mij zodanig aan het lachen krijgt dat moet toch niet alleen maar kommer en kwel zijn... (en dat is het natuurlijk ook niet :-) )

Maar goed, er blijven voldoende ergernissen over. Is het bijvoorbeeld wel eens opgevallen dat veel stemmen in de reclame tegenwoordig klinken alsof de spreker (meest zijn het geen sprekerinnen) net gepoept heeft, maar uit spijt graag de keutel bijna klaar heel voorzichtig nog niet helemaal wil loslaten? Het gaat dan vaak over dingen die heel verschrikkelijk zijn, of dat men heel ingehouden bescheiden wil praten over dingen die men eigenlijk van zichzelf, in casu het aangeprezen merk fantastisch vindt, maar daar zogenaamd dan niet over op wil scheppen (mij schiet nu een bepaalde autoreclame te binnen en de woorden zuinig en bijtelling en 'terwijl' en 'toch', maar het gebeurt ook bij andere producten).

Reuze irritant zijn ook de spotjes van nalaten.nl. Ik ben toch al weinig tolerant tegen de gedachte van crematoria met neonletters op de gevel die met de dollar-tekens in de ogen (en vermoedelijk een drietand in de hand) mensen op hun twintigste al in een rock'n'roll-crematie proberen te interesseren. Zo reuze irritant dat geneuzel: "U kunt een goed doel opnemen in uw testament. Maar u kunt het ook gewoon lekker nalaten.nl". Ik zou dat zelf veel beter kunnen met: "Nu kan ik eindelijk lekker doodgaan met zo'n goed doel in me testament..." bijvoorbeeld. Of anders: "Loopt u al tijden met het plan rond voor een koel berekende moord? Steun tegelijkertijd een goed doel en ga voordat u afrekent met het object van uw keuze eerst even langs de notaris om deze een goed doel in zijn testament te laten opnemen... nalaten.nl"

Bah!

wordt vervolgd

Bronvermelding: diverse bronnen

Categorie: opinie - plusminus 484 woorden - Deze column kan deels op fictie berusten en de informatie is niet noodzakelijkerwijs volledig. Aan de inhoud kunnen geen rechten worden ontleend. De column is niet in alle gevallen heel geschikt voor jonge lezers.

738. Deel 7: Reclame wordt minder irritant - en geniepiger

15 september 2010
©2010, copyright: GoHansBrinker.com

Het vervelende voor de ontvangers van de huidige reclame is vooral dat het toch wel heel erg overkill is. Reclamecampagnes die ik zelf in het verleden wel eens heb gevoerd leverden meestal ongeveer 4% op aan reacties, en als ik moet schatten leidt 1,5% van de benaderde mensen binnen een of twee jaar of zo tot een opdracht. Die cijfers zijn extreem goed begrijp ik van reclamemakers, maar het betekent wel dat ik 98,5% van mijn geld besteed aan mensen die nooit tot een stuiver inkomsten leiden. Vervelend is dus, dat tenzij je heel veel geld aan onderzoek spendeert het per definitie haast niet anders gaat. Tenzij je letterlijk alles van je klanten weet, inclusief kwaaltjes waar ze met hun beste vrienden of hun moeder nog niet eens over willen praten in het geval dat je bijvoorbeeld een product zou willen verkopen dat heel goed werkt tegen seksueel overdraagbare wratten of dat met andere intieme zaken van doen heeft. Daarnaast is marktonderzoek en informatie over mensen verzamelen, bij campagnes die niet zeer breed landelijk worden gevoerd verhoudingsgewijs gewoon te kostbaar. Over enige tijd zal het echter met name ook een imago-kwestie zijn dat je er niet om bekend wilt staan potentiële klanten onnodig met je bedrijfsuitingen lastig te vallen, omdat je ze anders juist wegjaagt in plaats van ze lichtjes tot een aankoop (bij jou) te bewegen.

Het effect dat je met reclame kunt bereiken wordt door de meeste mensen trouwens schromelijk overschat. Een campagne tegen roken is bijvoorbeeld niet per definitie mislukt als er maar tussen de 0,5 en 1% van de mensen tijdelijk minder sigaretten rookt. Bovendien: als ik 100% van de mensen mijn product zou kunnen laten kopen dan was dat in een breder kader gezien natuurlijk ook weer een ongewenst effect. Los van het feit dat je misschien wel de mensen hun vrije wil in zo'n geval ontneemt is zoiets ook nog erg vervelend voor je concurrenten.

Je kunt mensen met reclame echter wel heel goed een beetje op een idee brengen dat misschien in jouw (commerciële) straatje ligt, of ze misschien wel een heel klein beetje een bepaalde richting uit sturen. Om die reden is voor grote merken imago ook veel belangrijker dan directe aankoop-beïnvloeding. Imago is vaak zelfs nog belangrijker dan de eigen naamsbekendheid die voor bedrijven als bijvoorbeeld Philips toch altijd vrijwel onveranderbaar ergens tussen de 90 en de 100% zit. (Ik vraag me trouwens altijd af wie die toch nog 7 of 8% van de ondervraagden bij zo'n onderzoek zijn die een merk als Philips dan toch weer niet blijken te kennen. Ik zie wel eens onnozele gezichten op tv en dan denk ik 'zou dat er eentje zijn?' Of die? Of die?? Of die???!!) Grote merken staan vaak al zo goed in de markt gepositioneerd dat ze in de zin van marktaandeel soms ook gewoon niks meer te winnen hebben. De reclame die ze dan maken is er vaak ook mede op toegespitst om het bestaande marktaandeel vooral toch niet te laten krimpen.

wordt vervolgd

Bronvermelding: diverse bronnen over een langere periode

Categorie: opinie - plusminus 502 woorden - Deze column kan deels op fictie berusten en de informatie is niet noodzakelijkerwijs volledig. Aan de inhoud kunnen geen rechten worden ontleend. De column is niet in alle gevallen heel geschikt voor jonge lezers.