Vooral aan het begin van een stageperiode is de term 'bedrijfsanalyse' veelgevraagd. Het zoekwoord wordt dan honderden keren per dag ingetikt en dan kom je op een aantal verwijzingen, met name van adviesbureaus die er allemaal een eigen invulling aan geven.
 
De een houdt het op de website simpel en noemt een bedrijfsanalyse een onderzoek aan de vijf basisfuncties van het ondernemen, de ander onderzoekt prestatiemaatstaven (met voorbeelden) en weer een ander brengt markt, geld, productie, mensen en omgeving in kaart in een quickscan. 
 
Je kunt niet anders concluderen dan: de meningen zijn verdeeld over wat een bedrijfsanalyse nu precies is of moet zijn. Mijn dikke van Dale noemt 'bedrijfsanalyse' een deskundig onderzoek naar de factoren die de werking van een bedrijf bepalen.
 
Maar wat moeten we daar nu allemaal mee aan het begin van een stage / onderzoek?
 
De grote bedrijven (veel studenten lopen stage bij een grootbank, een multinational, een groot accountantskantoor...) hebben hun eigen bedrijfsanalyse al lang gemaakt. Die zitten echt niet op de zoveelste analyse van een student te wachten en de eventueel goedwillende bedrijfscoaches van de Internationale Nederlanden Groep, Unilever of de KPMG groep zullen misschien niet eens kunnen meewerken aan een echte, totale bedrijfsanalyse simpel omdat ook zij vaak niet op het managementniveau zitten dat die informatie beschikbaar is.
 
De oplossing lijkt misschien eenvoudig: schrijf de bedrijfsanalyse van je afdeling of meer precies gezegd: schrijf de bedrijfsanalyse over datgene waar je onderzoek over gaat.
 
Eén van de adviesbureaus geeft voorbeelden van bedrijfsanalyses en daaruit kun je concluderen dat afhankelijk van de probleemstelling, de omvang, het niveau van de organisatie (micro - meso - macro) waarop de analyse betrekking heeft én de modellen verschillen.
 
Dat zijn professionele ideeën waar we iets mee kunnen!
 
Wat is de probleemstelling of het probleemgebied waarop jij je gaat begeven? Wat is de omvang van de organisatie (is het een eenmanszaak, dan zou ik toch vooral proberen zoveel mogelijk het totaal in kaart te brengen... werk je bij een multinational denk dan eens aan de afdeling of het regiokantoor)? Op welk niveau ga je je werkzaamheden uitvoeren, is het de planning van de housekeeping van het hotel/congrescentrum of is de vraag gericht op de verschillende uitbreidings- en ontwikkelingsopties die dit congrescentrum heeft? En wat is je studierichting eigenlijk. De financieel manager zal zich toch meer richten op de afdeling financiën, financiële ontwikkelingen, de marketing manager vaak meer op de externe ontwikkelingen en positionering in de markt en de office manager op de interne gang van zaken.
 
 
Een voorbeeld. Aan de student die werkt bij een internationale organisatie is gevraagd om een onderzoek te doen naar een maandelijks verschijnend tijdschrift voor de vaste klanten. Wat en hoe dat weet de bedrijfscoach ook niet precies.
 
Maar daar is de analyse voor!
 
Introduceer het bedrijf, imago, status, marktpositie, strategische doelstelling, dat staat in dit geval allemaal gewoon op de website van dit bedrijf.
Dan gaat de student focussen, eerst maar eens op de marketing aanpak en de plaats van de communicatie daarin.
Is er een communicatieplan? Wat zijn de doelstellingen voor het glossy tijdschrift?
Inmiddels werk je op de afdeling Corporate Communications en je observeert. Systemen, strukturen, de staf die erbij betrokken is... stroom- of werkschema, deadlines, verantwoordelijkheden...
Misschien eens 'formele' interviews houden met de editor en de hoofdredacteur!
Welke analysemodellen gebruikt dit bedrijf zelf? Is er een regelmatige meting van de effectiteit van dit communicatiemiddel? Is er wel eens geïnformeerd bij de klanten?
Wat kost het allemaal, is het 'value for money?'
 
Dit zijn allemaal vragen die ik zomaar achter mijn toetsenbord zit te verzinnen en... ik zie ook al veel modellen voorbij komen: communicatiemix, 7-s modellen, stroomschema, turfstaat / observatieverslag, strategische analyse, kosten/baten analyse, planning en control cyclus (eigen model van het bedrijf)...
 
Probeer al deze beschouwingen af te ronden met conclusies en ideeën en zeker ook eigen meningen en maak daarvan een samenvatting in een schema, bijvoorbeeld in een SWOT.
 
Oei, nu ben ik de literatuur vergeten: zoek in je leerboeken, vakbladen over communicatie, soortgelijke glossies van concurrenten, literatuur over scriptie schrijven, onderzoek doen, analysemodellen... Dat vergeten was echt niet de bedoeling want met literatuur moet je op dag één beginnen. Het valt vaak niet mee om het goede boek te vinden! Of een scriptie op hbo kennisbank...
 
Een SWOT eindigt met een confrontatiematrix en ideeën over alternatieve strategieën, ofwel: hoofd- en deelvragen voor je onderzoek.
 
Er komen meer voorbeelden, op de weblog van 24 januari en 19 juni staan er ook nog enkele!