Gisteren was ik op bezoek bij mijn zwager Wim, iemand die al honderden scripties en onderzoeken heeft begeleid. Het viel ons op dat er aan al die scripties toch een basismodel ten grondslag ligt of liever: zou moeten liggen!
Je begint met de beschrijving van een situatie, dat kan ook een probleem zijn of een theorie waar je belangstelling voor hebt. Dan ga je die situatie, dat probleem analyseren, is het echt zo groot of klein, zo dik of zo dun? Zoek en bestudeer literatuur... Je probeert in je analyse er een complexe situatie van te maken en hetgeen je geleerd hebt uit verschillende vakgebieden op je probleem los te laten...
Dat alles komt weer samen in een te onderzoeken probleemstelling of quintessential question. Zo SWOT of RUMBA mogelijk geformuleerd. Maar die ene zin die de probleemstelling vastlegt kan niet de ingewikkeldheid van de zaak helemaal weergeven. Je hebt niet voor niets je analyse en de verschillende aspecten en vragen die je bedacht en ontdekt hebt. Vertaal die elementen in je deelvragen.
Soms is het handig om in dit stadium een schema te maken of een (omgekeerd) visgraatdiagram...
Bedenk altijd dat het handig is de deelvragen heel simpel te houden en wel zo dat je één methode. één aanpak, één vraag in een enquête per deelvraag heb... maak dus veel deelvragen...
Dan ga je één voor één de deelvragen aanpakken, ook weer met literatuur én met de theorie, modellen en methoden en technieken die je geleerd hebt. Als je een enquête maakt dan is het handig om alle deelvraag-vragen in één enquête te verwerken, als dat tenminste verantwoord is en als dat ook met de verschillende groepen die je wilt onderzoeken gaat kloppen.
Elke deelvraag sluit je na verslag van je onderzoek af met een conclusie en ook met je eigen mening.
Aan het eind van je scriptie ga je alle conclusies en eigen meningen samenvoegen tot een eindconclusie en een eindoordeel, aanbevelingen, ideeën... Daar mogen wat fijne kruiden bij, misschien wel een beetje knoflook of een Spaanse peper!
Dan is het tijd voor een nawoord en dat houdt in dat je nog eens kritisch naar je werk kijkt en opschrijft wat er achteraf (niet) goed is gegaan en wat je in het vervolg anders zou doen.
Tenslotte komt de samenvatting waarin je het hele verhaal in een beperkt aantal pagina's nog eens opschrijft. Degene die deze uitgebreide samenvatting leest moet een goede indruk van het totaal krijgen.
De literatuurlijst is op dat moment ook al klaar, want daar ben je zo ongeveer mee begonnen. O ja als je verwijst naar een boek of artikel dan gaan we er wel van uit dat je dat boek of artikel wel gelezen hebt!
Kijk dan nog eens kritisch naar de bijlagen, handig om een overzicht te maken van de bijlagen en in dat overzicht behalve de titel van de bijlage ook kort aan te geven wat er in die bijlage staat en waarom je hem hebt toegevoegd. Denk erom dat je scriptie volledig leesbaar moet zijn zonder dat de lezer hoeft kennis te nemen van de bijlagen. Je mag de lezer niet dwingen om steeds te bladeren naar de bijlagen. Dus bijvoorbeeld geen essentiële tabellen en figuren of schema's in een bijlage zetten. Die horen in de tekst.
Dan komt de afwerking, allereerst de managementsamenvatting. Probeer nu in één pagina op te schrijven wat het probleem was, wat je daaraan hebt gedaan en wat je resultaten zijn. Bedenk dat je in de lift staat - toevallig - met de CEO van een bedrijf, van de parkeerkelder op weg naar de 23e verdieping, die alleen toegankelijk is voor de allerhoogste bazen. Drieëntwintig verdiepingen heb je de gelegenheid om die baas te vertellen wat jij hier gedaan hebt en waarom het verschrikkelijk belangrijk is dat hij je uitnodigt om hier nog eens over door te praten. Zo moet je managementsamenvatting zijn.
Het voorwoord, als je dat al doet is alleen maar heel persoonlijk, dus je bedankt mensen waar je echt iets aan gehad hebt bij het schrijven van je scriptie. Het is tactisch om ook enige beleefde woorden te formuleren over mensen aan wie je niets gehad hebt maar waaraan je mogelijk nog veel zult kunnen hebben.
De inhoudsopgave wordt door veel tekstverwerkingprogramma's automatisch gemaakt, maar dat moet je wel heel goed controleren, niets is zo vervelend als de paginanummers niet kloppen.
Tja zo zaten we gisteren wat voorbeelden en ervaringen uit te wisselen en we dachten maar steeds: 'Wat is hier nou zo moeilijk aan?'