Van mijn studie herinner ik mij de stages meer dan projecten, werkstukken, tentamens... En dat vooral positief. Ik vond het interessant hoe in een stage theorie en praktijk bij elkaar kwamen. En ook om te ervaren hoe veel theorieën wel en soms heel goed bij de praktijk aansloten, andere dingen niet.
Aan het eind van de stage moet je aantonen dat je voldoet aan de eindkwalificaties van de opleiding. Zoek die eindkwalificaties nog eens op de site van school en bedenk dat je stage voor een belangrijk deel de onderbouwing van jouw kwaliteit moet leveren! Op de site van school staan verschillende documenten onder 'stage' op het prikbord.
Omdat de opleiding kort en intensief is moet je wel bedenken dat in het stagejaar - ook theoretisch - nog veel geleerd wordt. Daarvoor zijn onder andere de stageterugkomdagen waarin informatie geboden wordt om de bedrijfsanalyse en het onderzoek tot een goed eind te brengen. Daarnaast is er zelfstudie en literatuurstudie nodig.
Het inhalen van veel vakken en/of het hebben van een baan(-tje) naast je studie/stage kan echt in het laatste jaar een probleem zijn. Dat heeft er met name mee te maken dat je in je schoolstudie nog een zekere flexibiliteit hebt, bijvoorbeeld door (legaal of illegaal) een paar uur weg te blijven. Op je stageadres word je iedere dag 's morgens vroeg verwacht en eerder weggaan is er niet bij.
Als je een stage zoekt geef ik het advies om goed te bedenken of je bij dat bedrijf / in die sector of branche later ook voor vast zou willen werken. Bijna een jaar ergens werken of met problemen bezig zijn waar je je echt helemaal niets voor interesseert is heel erg moeilijk vol te houden, ook al zegt iedereen dat het zo'n prima ervaring is. Beschouw je stage dan ook als een oriëntatie op je toekomstige functie!
Denk bij het zoeken naar een stage ook om de reistijd. Stagedoen is in de ervaring al zwaar genoeg en als er per dag nog een paar uur reistijd bijkomen... de lol gaat gauw over...
Ook is het zo dat minimaal 20 tot 30 % van de stagiairs op het eind van de stage een baan krijgt aangeboden. Een enkele stagiair krijgt dat al aan het begin van de stage en dat is een uitstekende reden om helemaal niet en nooit meer af te studeren.
Grotere bedrijven hebben vaak een vastgelegd stagebeleid. Dan stellen zij de regels. Daarover is dan weinig te onderhandelen. Bij die bedrijven is het dan een onderdeel van hun personeels(wervings)beleid. Je kunt dan vaak een introductieprogramma verwachten, continuïteit in begeleiding (als de stagecoach niet meer beschikbaar is komt er vervanging) en meestal ook een duidelijke onderzoeksopdracht.
Het solliciteren is dan niet eenvoudig: men stelt dezelfde eisen aan een stagiair als aan een gewone werknemer. Bedenk ook dat bijvoorbeeld accountantskantoren aanvullende eisen hebben bijvoorbeeld op het gebied van je vakkenpakket en zelfs op het aantal credits dat je moet hebben voordat je aan de stage mag beginnen (dat aantal is dan flink hoger dan de eisen die de opleiding stelt).
Bij middelgrote en kleine organisaties heeft men vaak minder of geen ervaring met stagiaires. Dan is het zaak om in de eerste gesprekken duidelijk de randvoorwaarden neer te leggen met name dat jij EN zij er mee moeten rekenen dat je twee dagen per week bezig bent met dingen voor school. Denk aan de stageterugkomdagen, de contacten met de mentor, maar vooral aan de werkzaamheden voor je verslagen: je bedrijfsanalyse, je onderzoeksverslag, je persoonlijkontwikkelingsplan, je logboek van activiteiten, je reflectieverslag... Onderschat dit niet en bedenk dat je met deze zaken al in week één moet beginnen. Later is vaak te laat.
Op de prikborden op school staan advertenties voor stages, er is een stagebank, je kunt op school altijd navragen of een bepaald bedrijf bekend staat als een goed stageadres, er zijn op internet diverse stage (start) pagina's te vinden. Op de sites van veel grotere bedrijven zijn aparte pagina's met informatie voor stagiaires.
Toch zie ik dat veel studenten een prima stageadres vinden buiten dit alles om. Zoek in je eigen omgeving een organisatie waar je in elk geval makkelijk kunt komen en waar je al iets vanaf weet. Ga geen stage lopen bij familie of goede vrienden, bedenk dat je van je broer rijles zou krijgen: iedereen weet dat dat dan niks wordt. Met stages is de kans op missers in dit soort situaties veel te groot.
Ook als je al ergens werkt is het niet eenvoudig om een stage tot een succes te maken. Doorgaans moet je werk op een ander niveau doen, je moet een paar dagen per week voor school werken, je baas wordt stagecoach (dat is een heel andere rol), je collega's accepteren een andere rol/positie lang niet altijd.
Ik zie goede stages in heel kleine bedrijven bijvoorbeeld bij een alleenwerkende makelaar. Voordeel is doorgaans dat je het bedrijf/ het vak leert kennen in alle facetten... nadeel is dat daar ook alle rotklussen bijhoren, die je in een grotere organisatie met meerdere mensen kunt delen. Het allerbelangrijkste is echter dat de continuïteit van de begeleiding in zo'n klein bedrijf niet altijd gegarandeerd is. Wat als de bazin zwanger wordt of de baas zijn hoofd meer bij zijn echtscheiding heeft?
In het afgelopen jaar kreeg ongeveer éénvijfde van de studenten een andere stage/bedrijfscoach! In een geval, toen de stage nog niet eens begonnen was, werd de beoogd stagecoach ontslagen omdat hij zich op een bedrijfsfeest ernstig misdragen had. Nieuwe baan, andere functie, overplaatsing, (tijdelijke) uitzending naar buitenland/ andere vestiging. Het is iets om rekening mee te houden.
Op deze website staan overigens voorbeelden van onderzoekonderwerpen zodat je voor jezelf en voor je toekomstige stagecoach voorbeelden kunt geven over onderzoeksonderwerpen.
Bedenk wel dat een onderzoeksonderwerp dat uit het bedrijf zelf voortkomt altijd een hoge kans op succes heeft: men is dan geïnteresseerd in de uitkomst en men zal bereid zijn te investeren in het onderzoek. Een onderzoek dat al -tig keer gedaan is beveel ik ook niet aan. Wie heeft er belangstelling in een oplossing die al -tig keer gevonden is?
Zorg zoveel mogelijk vóór aanvang van de stage voor overleg en afstemming over het onderwerp van je onderzoek en/of de vraagstelling. Later zal dat zeker nog wel veranderen bijvoorbeeld op basis van je analyse maar het is gewoon van groot belang voor het uiteindelijke succes om een vraag te hebben waar de bedrijfscoach graag het antwoord op wil weten!
Wat me ook nog van het hart moet is het volgende: denk alvast eens na over de iCT structuur waarin je je producties wilt realiseren. Hoe ga je literatuur opslaan? Hoe ga je dumps van websites die je interesseren vastleggen? Hoe maak je back-ups? Hoe ga je de versies van je rapporten nummeren/coderen?
Je moet thuis, op school EN op je stagebedrijf aan je stukken kunnen werken.
Hoe ben je en blijf je straks bereikbaar? Het is erg leuk (van harte gefeliciteerd) als je een mailadres hebt met 'queen' 'bono' of 'spongebob', maar is het ook professioneel? Heb je een leuke bijnaam onder je vrienden? Fantastisch als je die gebruikt als mailadres maar misschien toch verstandig om je professionele wereld en het 'feestbeest23' of 'blackbarbie' gescheiden te houden.
Heb je overigens een profieltje op sugababes, superdudes of op hyves? Misschien niet onverstandig om nog even kritisch te kijken wat je van jezelf prijsgeeft... de kans dat je stagebedrijf even zoekt is groot en anders is er altijd wel die zogenaamd leuke collega die de foto waar je je achteraf voor schaamt even 'reply all' doet.
Vergeet niet: stagedoen is hartstikke leuk.
De stage bestaat in het algemeen uit meerdere fasen, de indeling is op basis van het onderzoek dat moet worden uitgevoerd: met de rapportage van het onderzoek wordt de stage afgesloten.
Belangrijk is altijd dat aan het begin van de stage tenminste enig zicht is op de vraagstelling die onderwerp van onderzoek zal zijn. Het is van groot belang dat in een vroeg stadium in overleg met de bedrijfscoach vast te leggen. Het wijzigen van de vraagstelling lopende het jaar zorgt altijd voor vertraging. En zoveel tijd heb je doorgaans niet voor je onderzoek. Bovendien is het belangrijk dat de vraagstelling (en te zijner tijd het antwoord daarop!) de interesse van het stagebedrijf / de stagecoach hebben: je hebt hun steun nodig en voor iets dat ze eigenlijk niet zien zitten... vergeet het maar.
Het komt vaak voor dat bedrijven zeggen: 'we weten alles al' of 'alles is al onderzocht'. Feliciteer zo'n bedrijf van harte en zoek een ander stagebedrijf. Ook de afspraak: 'begin eerst maar eens aan je stage, een onderwerp bedenken we later wel' is meestal niet erg productief.
Ik snap dit soort organisaties ook niet, er is altijd wel wat, er gaan dingen mis, zaken moeten geëvalueerd worden, nieuwe diensten of producten moeten worden ontwikkeld. Er zijn altijd zaken die eens onder de loep genomen kunnen worden, ook al hangt het voortbestaan van de onderneming er niet vanaf. In elke branche of sector zijn voortdurend ontwikkelingen aan de orde die tot bezinning, vraagstelling en onderzoek kunnen leiden.
Als je contact hebt met een op zichzelf leuk stagebedrijf waar het bovenstaande aan de hand is lees dan eens de vakbladen of gewoon het nieuws, kijk naar concollega's, en zie ontwikkelingen die je best wel eens verder uit zou willen zoeken! Maar pas op: ook al heb je nog zo'n leuk idee, als het stagebedrijf/ de bedrijfscoach er niet 100% liever nog 200% achterstaat dan wordt het niks.
'Ik hoef alleen maar af te studeren, het diploma telt.' Dat is zeker waar maar bedrijven weten met alle onderwijsveranderingen ook niet meer welk diploma wat waard is. Daarom wordt er zeker in de eerste jaren na je afstuderen tijdens sollicitaties vaak gevraagd naar je stage en je onderzoek.
Regelmatig vraagt men je onderzoeksverslag ter inzage! Men wil beoordelen of je iets kunt uitzoeken en daarover ook nog een boeiend verhaal kunt schrijven. Het is dus ook voor je carrière van belang dat je een goede stage loopt en een goed onderzoek doet.
Vaak hoor ik ook: 'zo'n onderzoek doe je maar eens in je leven, als je echt werkt doe je dat nooit meer.' Dat kan zo zijn maar als je een functie vindt op bachelor/hbo niveau dan klopt dat echt niet. De huidige wereld wemelt van bedrijfsplannen, actieplannen, voorstellen, uitgewerkte ideeën, concurrentie-analyses, plannen van aanpak, risico-inventarisaties, (jaar)verslagen... Als hbo-er/bachelor moet je dit soort zaken op redelijk korte termijn kunnen produceren. De stageperiode is een prima voorbereiding om de vaardigheden te verwerven en aan te tonen dat je dit soort stukken zelfstandig kunt produceren.
De eerste fase is de analyse fase, dit duurt meestal 2 tot 3 maanden. In deze periode is het inwerken maar ook vastleggen in wat voor bedrijf je werkt.
Dat inwerken vraagt meestal veel tijd, toch moet je bedenken dat vanaf het begin de dingen voor school tijd vragen. Reken op de twee dagen per week.
Tijdens je stage moet je goed bereikbaar zijn voor de mentor uit school: houd je email en gsm nummer up to date. Let op als je een kleine mailbox hebt, bijvoorbeeld 20Mb of 50Mb... die is snel vol en dan kunnen vaak nog wel kleine berichtjes maar grote bestanden... artikelen, verslagen van stageterugkomdagen, gecorrigeerde versies van je verslagen, kunnen niet gepost worden. Ik probeer het altijd maar één keer.
Als je je stage gevonden hebt kun je al veel voorbereiden. Blijf geïnformeerd over het bedrijf, de branche met literatuur, bijvoorbeeld door een gepersonaliseerde pagina van google news. Ook kun je eens gaan lezen over het schrijven van een scriptie, daarover zijn diverse goede boeken en sites op www.
Let op dat je uiteindelijk een taalkundig foutloos, zakelijk rapport moet kunnen schrijven. Je wordt daarbij in het stagejaar van meerdere kanten geholpen. Het stagebedrijf leert de eigen stijl, de school geeft suggesties voor de aanpak. Als voorbereiding kun je vooral veel lezen om gewend te raken aan goede zakelijke teksten. Denk daarbij aan kwaliteitskranten en rapporten bijvoorbeeld van overheidsinstanties die veelvuldig op internet te vinden zijn. Er is geen twijfel over mogelijk dat je daarbij rapporten zult vinden die aansluiten bij je belangstelling. Zoek bijvoorbeeld via google eens op je interesses met file:pdf.
Tijdens de stage krijg je niet alleen begeleiding van de mentor van school maar ook van docenten tijdens de stageterugkomdagen. In de eerste dagen zal het gaan over de analyse van de organisatie. Daarvoor wordt gebruik gemaakt van diverse modellen die je tijdens de eerste jaren van je studie geleerd hebt. Het is geen slecht idee om je leerboeken management en marketing er nog eens op na te slaan.
Ook kun je als voorbereiding eens een sterkte/zwakte analyse van jezelf maken. Ik zie studenten die een persoonlijkheids, interesse of capaciteitentest op één van de sites van internet maken. Vertaal de resultaten in een POP, leerdoelen. Bespreek deze met mentor en coach, bijvoorbeeld tijdens het kennismakingsgesprek van mentor en coach op het bedrijf. Een tabel of excel bestand waarin je je vorderingen en ontwikkelingen bijhoudt is doorgaans erg handig.
Zorg ook voor een regelmatige structurele afspraak over de voortgang met je bedrijfscoach. Ook al zit je bij elkaar op de kamer... dan is het vaak juist erg belangrijk om bijvoorbeeld eenmaal per veertien dagen eens rustig de voortgang te bespreken. Leg deze gesprekken schriftelijk vast en zend dat verslag aan je stagecoach. Bij bijzonderheden informeer je ook je mentor.
Het is niet de taak van de mentor om het bedrijf te informeren over je schoolvorderingen. Dat moet je zelf doen. Eén van mijn studenten stuurde haar beoordeling van het eerste verslag rond aan alle ruim 50 medewerkers van het bedrijf. Dat heeft ze geweten! Uiteindelijk kwam het wel goed uit want nu wist iedereen waar ze mee bezig was en wat ze nog moest doen om haar doel (= afstuderen) te bereiken. Spontaan kwamen mensen hulp aanbieden!
Als ik met een projekt start begin ik vanaf de eerste minuut alles wat er gebeurt, alles wat ik hoor en alles wat ik zie op te schrijven. Ik voel me dan een beetje J.J. Voskuil van Het Bureau. Na een paar dagen wordt mijn schrijverij al minder hoor! Van deze informatie heb ik verderop in mijn project geweldig veel plezier. Later worden dingen al snel gewoon, vallen ze niet meer op want 'dat gaat hier nu eenmaal zo.'
Maar als je die opvallende dingen dan in de eerste dagen hebt opgeschreven dan kun je later bij herlezing nog wel eens op goede en originele ideeën komen. Bij mij werkt dat in elk geval zo.
Nog even wat aandachtspunten:
- denk erom dat je stage heel goed liefst 100% bij je afstudeerrichting moet aansluiten.
- dat geldt nog sterker bij je onderzoeksvraag!
- raadpleeg bij twijfel het stagebureau (dan wel een uitgebreide mail zodat een van de mentoren zich wel een beetje een beeld kan vormen)
- stagedoen is leuk, maar het moet allemaal wel leuk zijn en blijven. Een goed voorbeeld vind ik de student die een leuke stage loopt bij een 'provider.' Hij zit dan wel op de administratie maar wordt toch voortdurend geconfronteerd met de core business: het tegen zeer forse betaling beschikbaar stellen van adult info. Maar vanuit zijn religieuze achtergrond kon hij er met niemand over praten... Dan is het eenzaam en niet leuk.
- de stageterugkomdagen zijn verplicht maar vooral zeer leerzaam. Je krijgt modellen en methodes aangereikt waarmee je je stagejaar tot een goed einde kunt brengen!
- er zijn stages met een groter risico... stages bij heel kleine bedrijven, stages in het buitenland, stages bij familie/ goede vrienden/ goede kennissen (ook bijvoorbeeld van je ouders). School kan daar slechts voor waarschuwen en de voetangels en klemmen aangeven die er in deze situaties vaak zijn. Maar het blijft wel je eigen verantwoordelijkheid!
- er zijn elk jaar weer een aantal studenten die een eigen bedrijf opzetten tijdens de stage. Nu of nooit is dan de gedachte. Je maakt het jezelf dan wel extra moeilijk. Er moet hoe dan ook nog een onderzoeksverslag op bachelor niveau worden ingeleverd! En daar heb je echt twee dagen per week voor nodig. En dan nog alle gedoe om je bedrijf op te starten. Echte ondernemers laten zich hierdoor niet tegenhouden!
deze informatie is ook gepubliceerd op de site bachelorscriptie