Duitse Verkiezingen

Het 'Merkel-feestje' in Berlijn

Monkey — Tue, 10 Nov 2009 01:56:00 GMT

Het feest in Berlijn, twintig jaar na de val van de muur tussen Oost en West Duitsland, houdt mij al weken bezig. Er is iets dat mij diep raakt. Sinds vanmiddag is dat veranderd, er is iets dat mij irriteert, ondanks alle tranen van de afgelopen weken, ook tijdens de nachtelijke uitzendingen op de Duitse TV-zenders. Nu zit ik me ineens verschrikkelijk afstandelijk te voelen t.a.v. de feestelijkheden zoals ik ze in de media zie.

Dit is wat ik hierover vanavond op Joop.nl publiceerde (slightly edited) :

Oorlogen, onderdrukking van vrijheid, armoe, werkeloosheid en dakloos – ze zijn op hun eigen manier vernietigend voor de fysieke en geestelijke gezondheid van de individuele mens. Zelfmoorden, wat wij tegenwoordig depressies noemen, en ander diep en beschadigend leed is het gevolg. De woorden en de metaforen die gebruikt worden in de strijd tegen dergelijke 'misstanden' roepen 'echte' emoties op bij mensen. Emoties, gedachten, overtuigingen en gevoelens die niet altijd zo authentiek waren als door ons zelf verondersteld.

Ik ben opgegroeid als kind van ouders die de oorlog als tieners hebben meegemaakt. Doden, de gevangenis, doodsangst, van Utrecht naar Rotterdam zoeken naar de familie na de bombardementen. Soms onbesproken, soms met verhalen of als uithalen in boosheid of ruzie dominant aanwezig. Joodse vrienden van de familie, een onvoorwaardelijke sympathie voor Israël en omstreden bezoeken aan Oost-Duitse families. De tweede wereld oorlog en de tegenstelling Westen - Rusland was dominant aanwezig in mijn jeug en vroege volwassen jaren.

Herman van Veen zong ooit in Oost-Duitsland:

Familien in Ost und West,
die man nicht zueinander läßt,
nur Wolken ungehindert ziehen
von Ost- nach Westberlin.

Ist uns das heute schon egal,
gebt jetzt ein Zeichen, ein Signal
daß Beharrlichkeit zum Ziele führt,
und daß ihr Schicksal uns berührt.

Koot en Bie waren niet de eerste die de ogen openden dat er teveel mensen suggereerden dat ze in het verzet zaten. Boeken van filosofen, en waarschuwingen, van mensen actief in Amnesty International, over potentieel gewelddadig en dictatoriaal gedrag van leiders in het ANC en Robert Mugabe, in het mooiste land van de wereld Rhodesië. Zo ben ik politiek volwassen geworden. Gemanipuleer met emoties, percepties en macht werden zichtbaar en niet meer te ontkennen. Studie, TV, vrienden, sociale contacten en internationale reizen maken wijs. Er is meer dan wat in je opvoeding binnengepompt is.

Zo ben ik politiek volwassen geworden. Gemanipuleer met emoties, percepties en macht werden zichtbaar en niet meer te ontkennen.

De gebeurtenissen in 1989, niet alleen op 9 November raakten mij. Op 9 November direct bij de eerste tv-beelden, sprong ik op de fiets. Samen met mijn vader keek ik naar TV. Een gedenkwaardige belevenis.

Ja, het was ontroerend. Ik zag de tranen in mijn vaders ogen. Ik kon begrijpen wat het betekende voor de generatie van mijn vader. Er was bij hem ook voorzichtigheid over Duitsland, zoals Thatcher en Mitterand lieten blijken. De pijn van de gevangenschap zat nog in zijn lijf. De emotionele en politieke betekenis waren onontkoombaar en niet te ontkennen. Tegelijkertijd was ook duidelijk dat de blijheid in de gezichten en de stemmen van de duitsers die over de brug kwamen - relevant was. Te herkennen. Vrij na onderdrukking. Dat deze humanistisch getinte gebeurtenis politiek en economische gevolgen zou hebben die niet iedereen blij kon maken.

Tien jaar later leefde ik in een nieuwe realiteit. Ik kwam in landen waar Reagan en Thatcher werden vereerd. Kapitalisme was 'heilig'. Er was ook ‘revolutie’ in eigen land. Eindelijk was het CDA van het regeringspluche gejaagd. Met dank aan Van Mierlo, Bolkestein en Kok. Er was wel een prijs: het verloochenen van sociaal democratische principes door Kok. De voorbeelden van privatisering in eigen land, waren behulpzaam in het onderwijs aan jonge Europese politici - ze schrokken niet terug voor de gedachtespelletjes over privatisering van het leger en politie - filosofische verkrachting van het grondwettelijk verankerde principes, als het monopolie op geweld.

Twintig jaar nadat ik met samen met mijn vader de angst van oorlog en de macht van bevrijding proefde is er veel aandacht voor de val van muur. De bevrijding...

Vanavond was het feest in Berlijn ontnuchterend. Vele vrineden in de stad, gingen sporten, naar de sauna, zoals Merkel twintig jaar eerder, ze merkten er in de stad niet veel van. Het was en gewone dag en een gewone avond. Ze zagen geen drukte en beleefden geen drukte. Het was een poppenkast van politici die aan de meeste inwoners van Berlijn voorbij gingen. Het gevoel in de stad was enerzijds één van blijheid maar evenzeer onverschilligheid t.o.v. dit feest. De jaarlijkse marathon roept meer feestelijk publiek op de been, dan het politieke machtsvertoon van vandaag.

Veel, weliswaar oprechte, gevoelens van blijheid en de tranen zijn een beetje zoals het geblaas over de belofte van de verkiezing van Obama. Op Joop.nl lees ik een tweet van de politiek gemotiveerde PvdA-ster Kirsten Verdel:

“Vandaag precies 20 jaar na de val van de muur. Ik weet nog heel goed hoe graag ik erbij wilde zijn om dat ding te slopen. Maar ja, ik was 11.”

Wat een naïviteit. Kunnen kritische media en opkomende politici als Kirsten Verdel a.u.b. ophouden met emotioneel opleuken van voor machtspolitiek relevante media gebeurtenissen. Populisme is het als via de media gegenereerde emoties tot criteria voor politiek of bestuurlijke relevantie worden opgewaardeerd. De 'val van de muur' was feitelijk al het geval met het verdrag tussen Gorbi en Kohl, waarin gesuggereerd werd dat de Sovjet-Unie/Rusland niet meer met militaire middelen zou ingrijpen bij interne politieke keuzes van Europese landen, lees Oost-Europese landen.

Verdel’s opmerking lijkt mij vooral een blijk van machtsgeilheid of gevoeligheid voor gezag die een grondige kritische en niets ontziende discussie van politiek leiderschap en keuzes in de weg staat. Voor sommigen misschien effectief voor een politieke of bestuurlijke carrière.

Kunnen we ons a.u.b. richten op: steun aan de Europese Unie, openheid, diversiteit en acceptatie van andersdenkenden en voor al zorg voor zwakkeren rondom ons??? Please, Mr. Bos!

Verhalen over de andere kant:

- Voor sommigen blijft de pijn totdat ze sterven

Verkiezingen in Duitsland - Faszination Merkel

Monkey — Tue, 18 Aug 2009 12:45:00 GMT

De Europese verkiezingen zijn na de zomer allang weer vergeten. Wat heerlijk is het toch om een kort geheugen te hebben en niets te doen. Dan lijkt alles weer nieuw en spannend.

Op de fiets door de Hoogstraat en dan de Damstraat naar mijn fitnesscentrum is een vervelende slalom om niet oplettende of arrogante voetgangers. Ik kan toch moeilijk iedereen aanrijden van achteren of van voren als ze op het fiets pad lopen. En als een debiel de hele tijd bellen dat heb ik al eens meegemaakt. Maar de strijd tussen fietser en voetgangers is echt niks nieuws. 100 jaar en meer geleden was dat ook al een probleem. Philip Blom laat onderwijzer Jean Sauvage uit Berlijn over en bezoek aan Parijs het volgende zeggen in zijn prachtige geschiedschrijving van 'De duizeling wekkende jaren':

Er is veel autoverkeer op straat. Fietsers zie je hier minder dan bij ons. Op de Avenue de la Grande hebben die prachtige geasfalteerde paden voor zichzelf. Het valt me op dat (fietsers) hier minder hinderlijk zijn dan in Berlijn. Het voortdurende belgerinkel dat zo op de zenuwen kan werken komt hier nauwelijks voor (...)

Niet zeuren dus, wat honderd jaar geleden al een ergernis was is het niet waard om nog steeds ergernis op te laten roepen. Ongezond voor het lijf en je wordt er niet vrolijk van.

En toch, die verdomde niet oplettende voetgangers!

Verbazing over de strategie van Angela Merkel in deze campagne is potsierlijk. Zij is Zij - en zo is het. Antoine Verbij schrijft voor Het Trouw het 'Weblog Duitsland'. Begin juni schreef hij beeldend over la Merkel en de verkiezingen:

Er is geen twijfel meer over mogelijk welke partij voorlopig de machtigste is in de Bondsrepubliek. En dat zal over honderd dagen, wanneer de Bondsdagverkiezingen plaatsvinden, niet anders zijn. Niets staat Merkel een tweede termijn als bondskanselier nog in de weg.

Hoe heeft ze dat voor elkaar gekregen? Wat doet ze wat anderen niet doen?

Het antwoord luidt: niets!

Verbij merkt net als Paul Krugman op dat Merkel en haar regering aker een wazige rafelige koers volgen waarbij het één gezegd wordt en het andere gedaan. Conjunctuur pakket, Opel, Guantanamo, etc. Dat is allemaal geen kwestie van onzekerheid maar een kwestie van regerings-opportunisme. En er komt geen woord over de discussies in het kabinet naar buiten.

... in haar optreden valt geen spoor van onzekerheid te bespeuren. Ze zegt nooit iets waar men haar op zou kunnen vastpinnen, maar ze zegt dat altijd op de juiste toon. Luid en met gebalde vuistjes als ze voor arbeiders van een failliet bedrijf staat, minzaam glimlachend en met gespreide armen wanneer ze voor haar partijgenoten spreekt, ernstig en met hangende schouders wanneer ze Obama door het concentratiekamp Buchenwald leidt, alert en met de handen op het spreekgestoelte als ze voor de pers treedt.

Het is de lichaamstaal van iemand die van één ding zeker is: dat ze de macht heeft en dat ze die voorlopig niet uit handen hoeft te geven.

Tot de verkiezingen in september zullen we nog veel van haar zien en weinig van haar horen.

Ik denk dat Verbij gelijk heeft. Hij heeft de kern van haar persoonlijkheid en gedrag te pakken. Of het letterlijk zo zal gaan is een tweede - de kleur van de rode draad is heeft hij goed beschreven.

Verkiezingen in Duitsland - Wahl-Faszination

Monkey — Mon, 17 Aug 2009 01:15:00 GMT

De fascinatie voor Duitse politiek is er sinds Willy Brandt. Sinds mijn vakanties op de Guggenberg in Oostenrijk. Sinds mijn beslissing om als jonge goser van rond de twintig niet in Zuid-Duitsland te gaan leven. Menig liefdesaffaire in het duitstalige deel van Europa heeft de interesse niet vermindert.

Mijn vader had in de oorlog last van 'de moffen' zoals ze denigrerend genoemd werden. Iedereen zat in Nederland in het verzet, gelukkig konden intellestuelen en cabertiers daar de draak mee steken. Ik geloofde er allemaal niets van. Alle individuen in een land verantwoordelijk maken voor het leed dat de politieke en sociaal-economische elite heeft bedacht en georganiseerd.

Inspirerend het moment dat Rot-Gruen aan de macht kwam en intrek nam in het Bundeskanzleramt. Het was een sprookje met verwachtingen. Verwachtingen die niet te hoog waren.

Een actie als Harz-IV was een bewijs voor en representatief voor de moed om te regeren vanuit het midden. De opgedrongen mythe dat je in 'Der Dritter Weg' moet regeren om in een demokratie verantwoorde en haalbare linkse politiek te kunnen bedrijven is te gek voor woorden, maar een realiteit in heel west-europa. Blair, Kok, etc. De splitsing met Oskar Lafontaine een inhoudelijk logisch gevolg van deze houding en van het fabelachtig politiek ondernemerschap van Der Oskar!

Nu zijn er nieuwe verkiezingen. Verkiezingen die echte Merkel verkiezingen mogen worden. Voor het eerst heeft ze haar handen intern vrij en met de Union uit Beieren geen wezenlijke problemen. Ze kan haar persoonlijke stijl helemaal uitleven. Toch is er een 'kleine wenn und aber'. Ze heeft al eerder in de peilingen flink voorgelegen en bleek op de avond van de dag des oordeels minder dan één procent voorsprong te hebben. Het was een overwinningsnederlaag van Schröder en geen phyrrusoverwinning van Merkel. Ze heeft laten zien hoe ze wil en kan regeren. vanuit het midden de SPD onzichtbaar makend. Strategisch vernuft en passend bij haar persoonlijke stijl.

De avond van de verkeizingsuitslag was geweldig en historisch. Schröder's uitbarsting fenomenaal en bevreemden. Ik stond erbij en keek er naar. Onvergetelijk. Hieronder nog een keer. Geniet ervan!

De komende weken volgen hier berichten die hopelijk de kern van de verkeizingsstrijd raken. Vanwege de professionele afstand zijn mijn bronnen publicaties en eventuele gesprekken.

Er zijn vast nog meerdere websites en blogs wie wat zinnigs te zeggen hebben over de verkiezing in Duitsland. Ik meld ze. De eerste die ik vandaag vond was het verkiezings-weblog van Kamer13. Geweldige naam! Twee dames die contacten in Duitsland suggereren. Ben benieuwd.

Het Duitsland Instituut Amsterdam dat gerund wordt vanuit de Universiteit van Amsterdam en een goed geinformeerd verkiezingsdossier lijkt te willen opbouwen op het Duitslandweb.nl. Ik vrees dat er veel zogenaamd neutraal en onafhankelijk nieuws te vinden is. Weinig analyse. Gezien de financiering wordt waarschijnlijk neutraliteit veronderstelt. Ze vertegenwoordigen Duitsland als land. Helaas lijkt dat kritische analyse uit te sluiten. Onafhankelijk - neutraal betekent in dit geval dat ze de toon en de inhoud van het media debat volgen. En dat is nu juist tijdens deze verkiezingen niet neutraal. De keuze van de media is er dit keer één van partijdigheid.

Over de positie van de pers in deze verkiezing staat van de hand van Jürgen Busche in Die Zeit een prima beschouwing. Hieronder verkorte weergave van zijn analyse. Die mogelijkerwijs ook relevant is voor de PvdA.

Er is in deze verkiezing sprake van een anti-sociaal democratisch Affekt. Het uit zich het meest opvallend in het honende medelijden dat SPD-kandidaat Frank-Walter Steinmeier vooral van vroegere vrienden toegeworpen krijgt. Met hemzelf heeft dat weinig te maken. Het is meer een niet te beheersen behoefte afwijzing en kritiek tegen de sociaal democratische politiek tastbaar en onontkoombaar te maken. Het heeft niets te maken met sympathie voor CSU en CDU. De bewondering die ik zelf voor het politiek opereren van Merkel heb vind ik niet terug in de Duitse media en op de terrassen van Koln oder Berlin.

Één van de redenen van het anti-SPD affekt is dat het altijd een nauwere betrekking was tussen de SPD en talrijke journalisten dan hun relatie met de Unions-partijen. Willy Brandt was journalist voordat hij Kanzler werd en Schmidt werd na zijn politieke carriere de onvergetelijke uitgever/journalist die hij in de herinnering van menig Duitse intellectueel is. Er bestaat met de Unions-partijen geen vergelijkbare beroepsmatige of persoonlijke relatie.

Het gaat er zeker niet om dat de door de CDU vormgegeven Bundesrepublik Deutschland, in 1968 heette het nog 'Der CDU-Staat', die dankzij Brandt, Schmidt en Schröder steeds sociaal-democratischer is geworden. Het lijkt er nu om te gaan dat die door de Herbert Wehner, Fritz Erler en Willy Brandt SPD dankzij Schröder, Clement en zeker ook Steinmeier in verschillende rollen steeds meer op de CDU is gaan lijken. Het CDU dat tientallen jaren gedemoniseerd werd door links-liberale journalisten.

Ik kan me voorstellen dat, na vier jaar strategisch opereren van Cheffin Angela die verschillen nog kleiner lijken te zijn geworden, dit Steinmeijer in het gezicht gewreven moet worden. We zijn teleurgesteld en om onze kritische afstand te bewijzen zullen we het jou laten weten. Onze teleurstelling uitten we in kritiek op jouw functioneren. Beetje kinderachtig en onvolwassen, maar journalisten zijn ook maar mensen en een collectief verschijnsel is niet altijd één op één naar individuele gedachten en gevoelens te herleiden.

Overigens liggen hier qua verkiezingsstrategie en taktiek prachtige kansen voor de dames in het team van Steinmeijer en zeker ook voor Munterfering die toch stiekem een klassiek sociaal democratisch koppie heeft.

Wat de pers nu hatelijk en grievend demonstreerd is puberaal onafhankelijkheids gedrag, waar menig dertiger en veertiger ook in het privé leven last van heeft. Waar is mijn autonomie nog als ik...? Tja, het afreageren op de SPD is volgens Busche in Die Zeit niet een kwestie teleurstelling in de politieke liefde maar een kwestie van bitterheid over eigen professioneel falen.